|
دو مدد کار اجتماعی یخدانی حاوی واکسن حمل می کنند این عکس مربوط به دو روز فعالیت های ایمن سازی در گازا واقع در موزامبیک است، که در پس زمینه ی تصویر، کودکان و بزرگسالان برای دریافت واکسن در انتظار هستند. برای حفظ تأثیر واکسن، از زمان تولید تا هنگام تلقیح، باید در دمای پایین و ثابت از آن نگهداری نمود، که به این فرایند "زنجیره ی سرد" می گویند. یونیسف/HQ00-0245 / جاکومو پیروتزی
|
عثمان دیوید منصور
واکسن یکی از مقرون به صرفه ترین وسایل برای بقای زندگی کودکان است. در حالی که میزان ایمن سازی در کشور های پیشرفته در سال های اخیر مرتب رو به افزایش بوده است، مقامات امور بهداشتی در تلاش هستند که هر روز بر تعداد کودکانی که از منافع واکسن بهره مند می شوند، بیفزایند.
عثمان دیوید منصور، دکتر در طب است، او در مقام مشاورت ارشد در امور واکسن های جدید بخش بهداشت صندوق کودکان سازمان ملل (یونیسف) به خدمت مشغول است. او از اداره ی منطقه ای پاسیفیک سازمان بهداشت جهانی و وزارت بهداشت نیوزیلند به یونیسف منتقل شد.
اندک تدابیر بهداشتی وجود دارند که دارای منافع بیشتر از ایمن سازی برای کودکان باشند، ایمن سازی ثابت شده که مقرون به صرفه ترین راه برای کاهش از میزان مرگ و میر و معلولیت در میان کودکان است. منافع این کار کاملا ً روشن و پیامد های کوتاهی در آن بیشمار است: بیماری هایی که مهار شده اند امکان دارد از نو برزو کرده و در چندین کشور که قبلا ً ریشه کن شده بودند، شایع شوند. میلیون ها کودک در کشور های رو به رشد بیمار یا معلول می شوند. میلیون ها کودک جان خود را از دست می دهند.
بیماری هایی که می توان با واکسن مانع از شیوع آن ها شد، هر ساله موجب مرگ 2 میلیون تن می شوند. در میان این تعداد ، 1.4 میلیون تن کودک زیر پنج سال وجود دارد. این کودکان به دلیل سرخک (395,000)، سیاه سرفه (290,000)، و کزاز نوزادان (257,000) جان خود را از دست می دهند.
این اعداد فقط آمار و رقم نیست، بلکه زندگی انسان ها و سرمایه ی کشور ها هستند. زمانی که سلامتی و آینده ی جوان ترین شهروندان یک کشور در خطر بیماری قرار بگیرد، آن کشور ترقی نخواهد کرد.
این مرگ و میر دردناک تر است زیرا می توان با استفاده از واکسن که در حال حاضر از سوی سازمان جهانی بهداشت پیشنهاد می شود، از آن ممانعت به عمل آورد. علاوه بر این تعداد، هر ساله 1.1 میلیون کودک نیز بر اثر یک نوع باکتری که علت مننژیت و ذات الریه است و یا تحت دیگر شرایط، مانند اسهال حاد، می میرند.
سازمان جهانی بهداشت، بعد از اقدامات موفقیت آمیز در جهت ریشه کن سازی آبله که در سال 1977 برنامه ی آن تکمیل شد، برنامه ی دیگری را در سال 1974 به نام برنامه ی ایمن سازی گسترده (EPI) بنیاد نهاد . با گذشت زمان این کوشش ها منجر به افزایش روز افزون سطح ایمن سازی کودکان گردید. از سال 1990، بیش از 70 در صد از کودکان جهان موفق به دریافت چند نوع واکسن شده اند، که به آن ها در برابر شش بیماری مصونیت می دهد: سل، فلج اطفال، دیفتری، کزاز، سیاه سرفه، و سرخک.
صد ها هزار کودکی که هنوز بر اثر این بیماری ها جان خود را از دست می دهند، انگیزه ای هستند در راه تکمیل و به پایان رساندن این کار. با اضافه کردن واکسن های ضد باکتری ذات الریه و ویروس های چرخشی به سلسله واکسن های معمول، این امکان به وجود می آید که از مرگ و میر های بیشتر ممانعت به عمل آورده شود.
با ایجاد GAVI در سال 1999 و تلاش های مجدد و مشترک سازمان جهانی بهداشت، یو نیسف، و دیگر مشارکت کنندگان در برنامه ی ایمن سازی، پوشش ایمن سازی در قرن جدید به کندی ، اما منظمنا ً پیشرفت هایی داشته است. سرمایه گذاری های تازه از سوی GAVI و توجه بیشتری که به برنامه ی ایمن سازی مبذول می شود، در کشور های فقیر نتایج خوبی را موجب گردیده است (نک تصویر شماره 1).
|
ن سازی جهانی در برابر بیماری های دیفتری، حصبه، و سیاه سرفه
نمودار نشان دهنده ی بیش از 25 سال پیشرفت در افزایش میزان واکسیناسیون اطفال در تعداد هر چه بیشتر کشور ها است. این داده ها نمایانگر تکمیل دریافت سه وعده واکسن سه تایی دیفتری، حصبه و سیاه سرفه است.
منابع: طبق برآورد های اوت 2006 سازمان بهداشت جهانی/یونیسف
جمعیت کودکان جهان،میانگین جهانی،کشور های صنعتی،آمریکای لاتین و منطقه ی کاراییب،جنوب آسیا،اروپای مرکزی، کشور های مشترک المنافع،شرق آسیا و منطقه ی پاسیفیک،خاور میانه و شمال آفریقا،صحرای جنوبی آفریقا
|
GAVI و هم پیمانان آن کمک می کنند تا توصیه های سازمان جهانی بهداشت در سال 1992، مبنی بر این که در تمام کشور ها واکسن هپاتیت ب به سری واکسن های EPI اضافه گردد ، به اجرا در آید. نتیجه این که، در سال 2005، بیش از 80 در صد از کشور ها واکسن هپاتیت ب را به واکسن های معمول خود اضافه کردند (نک تصویر شماره 2). ایمن سازی کودکان، بالاخص کودکانی که از مادران مبتلا به هپاتیت ب حاد زاده می شوند، از شیوع سرطان کبد و تشمع کبدی در بزرگسالی پیشگیری می کند.
با وجود افزایش تعداد کودکانی که واکسن دریافت می کنند، هنوز راه زیادی باقی مانده. در سال 2005، سازمان جهانی بهداشت و یونیسف استراتژی و دیدگاه جهانی مصون سازی (GIVS)، 2006-2015 را ایجاد کردند. این استراتژی هدفی را دنبال می کند مبنی بر این که در تمام کشور ها دست کم 90 در صد از کودکان از واکسن های ضروری بهره مند شوند. نیل به اهداف GIVS ، تا سال 2015، زندگی 4 تا 5 میلیون کودک را از مرگ نجات خواهد داد.
|
ایمن سازی کودکان در برابر هپاتیت
نمودار نشان دهنده ی پیشرفت واکسیناسیون در برابر بیماری هپاتیت ب است. قطعنامه ی سال 1992 مجمع بهداشت جهانی برای گنجاندن ایمن سازی در برابر این بیماری در برنامه ی واکسیناسیون معمول ، نقطه ی عطفی در قابلیت دسترسی بیشتر به این واکسن است. این برنامه با شکل گیری اتحاد جهانی برای واکسن و ایمن سازی (GAVI) در سال 1999 پیشرفت بیشتری حاصل کرد.
منبع: طبق برآورد های اوت 2006 سازمان جهانی بهداشت/یونیسف ،تعداد کشور ها،در صد کودکان تحت پوشش در جهان، تعداد کشور هایی که از واکسن هپاتیت ب استفاده کردند،استفاده از دوره ی سه وعده ای واکسن هپاتیت ب
|
قشر فقیر و محروم در کشور های در حال رشد، از برنامه ی ایمن سازی به دور هستند. در سال 2005، بیش از 27 میلیون کودک سه وعده واکسن دیفتری-کزاز-سیاه سرفه را که باید آن ها را در برابر آن بیماری ها مصونیت می داد در یافت نکردند و 30 میلیون کودک نیز برای آبله مایه کوبی نشدند.
برای دادن پوشش وسیع تر، برنامه ریزان ملی و منطقه ای می بایست منابعی را به این امر اختصاص داده و استراتژی های ویژه برای رسیدگی به اقشار محروم در دستور کار خود قرار دهند. در بسیاری از کشور ها هنوز از استراتژی مناطق قابل دستیابی (RED) استفاده می شود، که باید در آن برابری بیشتر و قابلیت دسترسی به خدمات ایمن سازی معمول را گنجاند.
علاوه بر حمایت از کودکان در برابر بیماری های قابل پیشگیری با واکسن، برنامه های ایمن سازی ، شیوع بیماری را در جوامع کاهش داده و می تواند آنان که واکسن دریافت نکرده اند را تحت پوشش قرار دهد. در مورد بعضی از بیماری ها، مانند فلج اطفال، ایمن سازی ممکن است منجر به ریشه کن کردن بیماری گردد، همان گونه که در مورد آبله این اتفاق افتاد.
پیشرفت های زیادی در زمینه ی گسترش ایمن سازی صورت گرفته و این کوشش ها نباید نقصان پذیرند. هر کودک، صرف نظر از وضعیت اقتصادی-اجتماعی او، حق دارد که در برابر بیماری ها ایمن باشد. برنامه های ایمن سازی در راه رساندن دیگر انواع کمک های نجات بخش هم مؤثر هستند، مانند کمک رسانی در موارد سوء تغذیه، مالاریا، فلج اطفال، و انگل های روده. رویکردی کامل، می تواند سلامت کودکان را تضمین کرده و دور افتاده ترین آن ها را نیز تحت پوشش قرار دهد. راهی اقتصادی برای بنای نظام های بهداشتی و حصول اطمینان از دریافت کمک ها نیز هست. وقتی این امر تحقق پیدا کند، تأثیر کلی ایمن سازی بر بقای حیات کودکان ، ارزشی بیشتر از مبالغ صرف شده خواهد داشت.
احمد مگان ، جسیکا مالتر ، و جف مک فارلند ، همکاران یونیسف، نیز در تدوین این مقاله شرکت داشته اند.
آرای بیان شده در این مقاله لزوما ً منعکس کننده ی نظرات و دیدگاه های دولت آمریکا نمی باشد.
|
