آبراه پاناما راه ارتباطی دریایی حیاتی برای جهان

پرزیدنت تئودور روزولت، با لباس سفید در انتهای قطار، طی بازرسی (© AP/WWP)از عملیات احداث آبراه در نوامبر 1906 از نیروهای آمریکایی بازدید می کند.

عبور کشتی آنکون (20) از باریکه پاناما در 15 اوت 1914 موجب تحول قاره آمریکا و ایجاد راه ارتباطی دریایی حیاتی ای برای تمام جهان شد. دیوید مک کالا (21)، تاریخ نویس آمریکایی در این باره نوشت، ساخت آبراهی که اقیانوس های اطلس و آرام را مرتبط می سازد بیشتر از یک دستاورد عظیم و بی سابقه مهندسی است. او در کتاب خود که درباره این آبراه است نوشت، ساختن این آبراه اهمیت گسترده تاریخی دارد که بی شباهت با جنگ نیست و بر زندگی ده ها هزار انسان از هر طبقه و نژاد و ملیتی تاثیر گذاشته است.

اولین اندیشه ها برای ساختن این آبراه به اوایل قرن 16 باز می گردد که چارلز پنجم، امپراتور مقدس رم و پادشاه اسپانیا اعتقاد داشتند چنین آبراهی می تواند مسیر به و از اکوادور و پرو را کوتاه کند. اولین تلاش برای ساختن این آبراه در 1880 توسط کنسرسیومی به رهبری فرانسه و مشابه همانی که آبراه سوئز را ساخت صورت گرفت. این تلاش سرانجام شکست خورد و ایالات متحده وارد صحنه شد تا کار احداث آبراه را تمام کند. در 1902، مجلس سنای ایالات متحده طرحی را بررسی کرد تا به جای پاناما، آبراهی در نیکاراگوئه احداث شود. اما اصلاحیه پیشنهادی سناتور جان اسپونر (22) از ایالت ویسکانسین موافقت مجلس سنا را جلب کرد. این مصوبه بدون اشکال مورد تصویب مجلس نمایندگان ایالات متحده قرار گرفت و با امضای پرزیدنت تئودور روزولت (1901 تا 1909) تبدیل به قانون شد. پس از مشکلات قابل توجهی در توافق پیمان با دولت کلمبیا، که در آن زمان کنترل پاناما را در دست داشت، ایالات متحده سرانجام در 1904 موافقت احداث آبراه را از دولت تازه استقلال یافته پاناما دریافت کرد.

عملیات احداث این آبراه در 1914 تکمیل شد. این آبراه تقریبا 77 کیلومتر (48 مایل) طول دارد و از دو دریاچه مصنوعی، چندین کانال مصنوعی بهسازی شده و سه سری آب بند تشکیل می شده است. دریاچه مصنوعی دیگری با نام دریاچه آلاهوئلا (23) به عنوان آبگیر این آبراه عمل می کند. این آبراه با عبور دادن سالانه 14.000 کشتی حامل بیش از 203 میلیون تن بار، برای کشتیرانی بین المللی مسیری حیاتی محسوب می شود. این آبراه S شکل خلیج پاناما در اقیانوس آرام را به دریای کارائیب و اقیانوس اطلس متصل می سازد.

در طول عملیات احداث، 27.500 کارگر از بیش از 80.000 کارگر تحت استخدام شرکت های فرانسوی و آمریکایی جان خود را از دست دادند. دلیل عمده این تلفات ابتلا به بیماری های مالاریا و تب زرد بود. تلاش های پزشک جراح والتر رید (24) به ساخته شدن واکسن تب زرد انجامید که به همراه روش های طب پیشگیرانه این بیماری را در منطقه ریشه کن کرد.

ارزش اصلی این آبراه در کاستن از زمان لازم برای رسیدن از یک اقیانوس به اقیانوس دیگر است. تا پیش از احداث این آبراه، کشتی ها می بایست تا جنوبی ترین نقطه قاره آمریکا سفر کنند. در آن صورت فاصله نیویورک تا سان فرانسیسکو برابر با 22.500 کیلومتر (14.000 مایل) بود. امروز، مسافت نیویورک تا سان فرانسیسکو از طریق این آبراه به 9.500 کیلومتر
(6.000 مایل) کاهش یافته است.

مذاکرات برای حل و فصل ادعای پاناما مبنی بر مالکیت این آبراه پس از جنگ جهانی دوم در 1974 آغاز شد و به پیمان توریوس-کارتر انجامید. پرزیدنت جیمی کارتر (1977 تا 1981) و رئیس جمهور پاناما، عمر توریوس (25) در 7 سپتامبر 1977 این پیمان را امضا کردند. واگذاری نهایی این آبراه در 31 دسامبر 1999 انجام شد.

تصویر آب بندهای پدرو میگل (26) هنگام احداث در منطقه آبراه پاناما در 9 ژوئن 1912. این آبراه 48 مایلی و متشکل از شش آب بند پس از افتتاح در 14 اوت 1914 به میان بری برای سفر دریایی در عرض آمریکای مرکزی تبدیل شد. هزینه احداث این آبراه حدودا 352 میلیون دلار بود.(© AP/WWP)	خوزه میگل آلمان (28)، وزیر امور خارجه پاناما، از حزب چپ، ریکاردو مارینلی (29)، وزیر آبراه پاناما، میریا موسکوسو (30) رئیس جمهور پاناما، لوئیس کالدرا (31)، رئیس کمیسیون آبراه پاناما، و سایمون فرو (32)، سفیر ایالات متحده در پاناما در مراسم واگذاری کنترل آبراه به دولت پاناما در 31 دسامبر 1999 شرکت می کنند. آبراه پاناما از زمان افتتاح در اوت 1914 تحت کنترل ایالات متحده قرار داشت.
جیمی کارتر، رئیس جمهور وقت (حزب چپ) و عمر توریوس، رئیس جمهور پاناما در مراسم امضای پیمان آبراه پاناما در 7 سپتامبر 1977. ایالات متحده با امضای این پیمان موافقت کرد کنترل آبراه را تا 31 دسامبر 1999 به دولت پاناما واگذار نماید.	یک کشتی باری از آب بند میرافلورس (27) واقع شده در سمت اقیانوس آرام آبراه پاناما در 13 دسامبر 1999 عبور می کند. رئیس جمهور وقت جیمی کارتر به نمایندگی از ایالات متحده در مراسمی، کنترل آبراه را به دولت پاناما منتقل می کند که از 31 دسامبر 1999 نافذ شد.

English Version