در ايالت آيوآ در قلب آمريكا، بسكتبال دبيرستانى دخترانه بزرگ، واقعا بزرگ، و درخشان است.
پديده به قدرى مهم و بزرگ است كه وقتى تيم دختران در شهر كوچكى بنام راك ولى (4) با جمعيت 2838 نفر در شمال غرب ترين نقطه آيوآ براى مسابقات قهرمانى ايالتى آماده ميشود، مدارس ، كسبه، و شركتها همه تعطيل ميكنند. اتوبوسها را كرايه ميكنند و نصف جمعيت شهر براى تماشاى مراسم در استاديوم يادبود قديمى ها و بازنشستگان (5) در شهر مركزى منطقه " دس مواينس" (6) جمع ميشوند تا دختران شهر را ببينند كه چگونه بر سطح چوبى بزرگ ورزشگاه ميدوند.
High school games in rural Iowa.
(Chuck Offenburger)
|
فاصله راك ولى به دموين حدودا 4 ساعت و نيم از يك سمت است. اگر دختران به بردن در مسابقات ادامه دهند و در بازى هاى قهرمانى باقى بمانند، طرفداران آنها بايد در هر هفته حد اقل سه بار به شهر مركزى منطقه مسافرت كنند. تيم مدرسه سه بار در مسابقات ايالتى ميان مدارس كوچك برنده شده --- رقابت ها در چهار گروه مختلف بر اساس تاريخ نام نويسى برگزار ميشود --- بنابراين هواداران تيم راك ولى كلى رفت و آمد كرده اند.
مربى راك ولی، پرستون كوايما (7) مى گويد : " پولى كه در جريان مسابقات خرج ميشود باور نكردنى است. من گاهى فكرميكنم خوب است نوعى ماليات يا عوارض مخصوص مثلا " عوارض شهرستان سوو" (8) روى پولى كه هواداران تيم ما به جاى اين جا در دموين خرج ميكنند وضع كنيم."
همه ميگويند ميخواهند " به سطح ايالتى ارتقا پيدا كنند".
واشنگتن شهر كوچكى است با 7047 نفر جمعيت واقع در جنوب شرق آيوآ، و تا كنون سه بار پشت سر هم از 1999 تا 2001 برنده مسابقات گروه " A 3 " شده است. كاپيتان تيم دوشيزه استفانى ريچ (9) بود كه حالا براى دانشگاه ويسكانسين (10) بازى ميكند.
زمانيكه در واشنگتن به دبيرستان ميرفت، ريچ در چارچوب برنامه كار يابى و طرح كاد مدرسه در يك خانه سالمندان و بازنشستگان محلى بعنوان متصدى اطلاعات كار ميكرد. ريچ مهربان با همه ساكنين خانه آشنا شد. در سال آخر دبيرستان زمانيكه خود را براى مسابقات ايالتى در دس مواينس آماده ميكرد با حيرت تمام يك مينى بوس پر از ساكنين سالمند خانه را ديد كه براى تشويق و هوادارى آمده بودند. تمامى آنها تى شرت هاى مخصوصى پوشيده بودند كه در جلو نام " خانه سالمندان هالسيون" (11) و بر پشت پيراهن جمله " حمايتت ميكنيم استفانی!" (12) نوشته شده بود.
داستان زير در مورد تيم هاى بزرگترين مدارس آيوآ نيز شنيدنى و چشمگير است. حومه بزرگ " انكه نی" (13) در شمال دموين با جمعيتى معادل 27117 نفر توانسته است تيم بسكتبال دبيرستان خود را در 7 سال گذشته 4 بار بر سكوى قهرمانى ايالتى در گروه " A 4" ببيند. انكه نى ركورد پيش فروش بليط را براى يك مسابقه مدرسه ای، ميان دبيرستان هاى تنها يك ايالت، شكست --- 1946 بليط در سال 2002. و تازه اين رقم شامل چند صد عدد بليط ديگر نميشود كه هواداران تيم انكه نى احتمالا از گيشه درب سالن خريدارى كرده اند.
اوه، عجب نمايشی!
حدود 80000 نفر صندلى هاى سالن مسابقات را در هفته اى كه بازى هاى قهرمانى در جريان هستند، از صبح دوشنبه تا شنبه شب، اشغال ميكنند. جمعه و شنبه شب، لا اقل 10000 نفر از هواداران تيم ها براى ديدن مسابقات فينال در هر چهار گروه، حاضر خواهند بود. در اغلب سال ها مسابقات دخترانه ايالتى جمعيت هوادار بيشترى را جذب ميكند تا مسابقات پسرانه، كه يك هفته ديرتر برگزار ميشود.
به قول مقاله نويس دموين رجيستر (13)، دونالد كول (14) مسابقات دخترانه در آيوآ " يك فستيوال است و همه طايفه را دور خود جمع ميكند". هر دو سناتور ايالت آيوآ، چارلز گرسلى (15) جمهوريخواه و تام هاركين (16) دمكرات، تقريبا هميشه در مراسم فينال شركت ميكنند؛ بعلاوه لا اقل يك يا دو نماينده كنگره ايالات متحده از ايالت آيوآ، هم چنين فرماندار ايالت و ساير مقامات ايالتی.
شبكه تلويزيونى بازيهاى قهرمانى را در سراسر ايالت به اضافه شش ايالت مجاور پخش ميكند. بيش از 100 ايستگاه راديويى حد اقل به پخش زنده يك يا چند بازى در طول هفته مسابقات مبادرت ميكنند؛ گاه تا پنج ايستگاه راديويى همزمان مشغول پخش زنده بازيها هستند. بعضى ايستگاه ها اين روزها بازيها را از طريق اينترنت مخابره ميكنند، تا شاگردان دبيرستان يا دانشگاه مربوطه كه ممكن است در سراسر دنيا پراكنده باشند بتوانند بازى مدرسه (17) دوران تحصيل خود را ببينند.
نمايشات پر شكوهى مسابقات دخترانه را همراهى ميكنند. در هر بازى دسته موزيك دبيرستان، و نيز گروه كر (18) حضور دارند و سرود ملى را مى نوازند و ميخوانند. در هاف تايم بين دو نيمه بازی دستجات پسران و دختران به عمليات نرمشى و مشق ورزش مى پردازند، و در شنبه شب برنامه " نمايش ميهن پرستانه " (19) با پرچم اجرا ميشود. يك گروه از پسران دبيرستانى از دس مواينس ملبس به لباس رسمى فراك در حالى كه جارو در دست دارند و نورافكن ها بر آنها تابيده زمين بازى را مى روبند، در حاليكه دسته موزيك آهنگ معروف " عروسك ساتنی" (20) را مى نوازد و دختران حاضر در جمعيت تماشاچى از شادى فرياد مى زنند.
بيشتر اين مراسم پر سرور از فكر ای. وين كولى (21) تراوش كرده كه اينك 81 سال دارد و در سال 2002 بعد از 50 سال در راس " انجمن ورزشى دختران دبيرستانى آيوآ " (22) --- كه متولى ورزش دختران در ايالت است --- بازنشسته شد.
كولى و مدير توليد ارشد او باب سكارپينو (23)، كه سابقا مدير توليد در تلويزيون بوده، متوجه شده بودند كه به قول سكارپينو :" فروش جلزو ولز بيفتك بهمان اندازه، و بلكه هم بيشتر از، فروش خود بيفتك اهميت دارد." اگر بازى خوب از كار در نيآمد، لا اقل نمايشات و سرگرمى هاى جانبى رضايت هواداران و تماشاچيان را جلب ميكند، و از خريد بليط پشيمان نخواهند بود.
در مسابقات ايالتى سال 2003 كه 480 بازيكن بسكتبال از 32 تيم را به ميدان آورد "جلز و ولز" شامل 2178 آوازه خوان و رقاص و ساير بازيگران ميشد، مضافا اينكه برنامه آتش بازى نيز چاشنى شده بود. برنامه اضافى سال جارى 2004 عبارت خواهد بود از يك صفحه رنگى تلويزيونى 5 در 6 متر كه تكرار صحنه هاى بازى و تصوير تماشاچيان و هواداران را به كمك سه دوربين كه در اطراف سالن نصب شده نمايش خواهد داد.
چسب معركه
ولى آنچه در مورد بسكتبال دختران در ايالت آيوآ از همه عجيب تر است اينست كه اين مسابقات 85 سال قدمت دارند و در سال 1920 شروع شده است. و جالبتر اينكه از دو دهه جلوتر تيم هاى ديگرى در اين كار در دوبوك، اوتوموا، ماسكاتين، داونپورت (24) و ساير شهر هاى شرقى آيوآ پيش قدم شده بودند.
در سال 2002 وقتى تاريخچه ورزش دختران دبيرستانى در آيوآ را مى نوشتم متوجه شدم كه بسكتبال " نقش حيرت آورى بعنوان چسبى معركه براى پيوند نسل هايى از زنان را در ايالت ايفا كرده؛ جده، مادر بزرگان، مادران، و دخترانى كه همگى در اين بازى ها شركت كرده، باخته و برده اند، و از آنها آموخته اند." در هيچ ايالت ديگرى در آمريكا مسابقات زنان براى چهار، و اينك شروع پنجمين، نسل متوالى در سطح ايالت برگزار نشده است. راستى چرا بسكتبال دختران اين گونه و اين قدر زود در ايالت آيوآ شكوفا شد؟
اغلب كسانى كه در باره تاريخچه آغاز اين بازى تحقيق كرده اند به اين نتيجه رسيده اند كه مهاجرينى كه از اروپا به اين ايالت آمدند اهميت خاصى به سلامت جسمى و ورزش ميدادند. دختران اين مهاجرين با كار سخت جسمانى در مزرعه و نيز شروع فعاليت معادن ذغال سنگ در آيوآ آشنا بودند. ضمنا راه انداختن يك بازى بسكتبال كارى نسبتا ساده و ارزان بود: كافى بود يك حلقه يا سبد را به درختى يا در انبار ميخ كرد و يك بازى بسكتبال براه انداخت. اين بازى ها بزودى تبديل به سرگرمى اصلى در اجتماعات كوچك و دور افتاده شد كه از اغلب تفريحات ديگر محروم بودند.
در آيوآ يك ستاره بسكتبال دختر شهرتش گاه از بهترين بازيكن مرد فوتبال دانشگاه آيوآ يا دانشگاه ايالتى آيوآ بيشتر است. دو ستاره معروف كه در هر بازى بطور ميانگين بيش از 60 پوئن بنام خود به ثبت رساندند، يعنى لين لورنزن اهل ونتورا (25) در اواخر دهه 1980 و دنيس لونگ اهل ويتن (26) در اواخر 1960، در شهرهاى كوچكشان پارك هايى بنام آنها نامگذارى شد.
كوين كوك خبرنگار "مجله ورزشي" (27) در 1989 در مقاله درباره مسابقات ايالتى نوشت:" در آيوآ شهرت و افتخارى كه از راه پيروزى در بسكتبال بدست ميآيد براى يك عمر در زادگاه دوام ميآورد. مردان ميان سال گرد آتش مينشينند و پيروزى هاى همسرانشان را در بازيهاى بسكتبال دبيرستانى ياد آورى ميكنند."
سالها قبل تمامى مدارس تنها در يك گروه بازى ميكردند و بنابراين فقط 16 تيم " شانزده تيم شيرين" (28) به فينال بازيها صعود ميكردند. اما در حال حاضر بازى ها در چهار گروه برگزار ميشود، و بنابراين دختران بيشترى فرصت تجربه بازى هاى قهرمانى را پيدا ميكنند.
اما مهمترين تغيير و نو آورى مربوط به سالهاى ميانى دهه 1980 است وقتى " بازى پنج نفره دخترانه" (29) در آيوآ ابداع شد. در حال حاضر ديگر تمام دنيا با اين بازى آشنا هستند: بسكتبالى با تمام زمين و مقرراتى خيلى شبيه بسكتبال پسران.
پايان تيم هاى شش نفره دختران
The name of the game in Iowa
is high school girls' basketball.
(Al Barcheski/Iowa Girls High School Athletic Union)
|
بازى كه آيوآ بخاطر آن معروفيت يافته بود و هواداران فراوانى پيدا كرده بود، بسكتبالى بود بنام " بازى شش نفره دختران" (30). سه دختر در دفاع مى ايستادند و در نيمه زمين باقى ميماندند. سه يار ديگر كه "فوروارد" بودند و خط حمله را تشكيل ميدادند و عمدتا در نيمه جلو بازى ميكردند. پاس ها بسيار سريع، سرعت بازى سرسام آور، و پوئن ها بسيار بالا بود. در بازى اى كه بعنوان بهترين بازى دختران در تاريخ آيوآ ثبت شده، در فينال ايالتى 1968 تيم يونيون ويتن (31) كه لونگ ستاره آن بود موفق شد تيم اورلى (32) را در وقت اضافى 113 به 107 شكست دهد.
ولى ظاهرا عمر بازى شش نفره سر آمده بود، اين بازى دوران شكوفايى خود را در مدارس كوچك و اجتماعات و شهرهاى كوچكتر كه مناسب آن بود طى كرده بود. لكن در مدارس بزرگتر و مراكز شهرى رونقى نگرفت و در سال 1920 اصولا بسكتبال دخترانه از مدارس آيوآ بر چيده شد؛ زيرا عده اى معتقد بودند كه براى دختران "مناسب" نيست در حضور تماشاچيانى كه بعضا مرد بودند به بازى و رقابت بپردازند.
آن مدارس بزرگ در آيوآ مجددا ورزش دختران منجمله بسكتبال را بعد از سال 1973 و قانون " عنوان 9" (33) دولت فدرال ايالات متحده --- كه مبشر فرصت مساوى براى ورزش دختر و پسربود --- در برنامه خود گنجاندند. اما از آن به بعد اغلب مدارس بازى پنج نفره را انتخاب كردند. در 1985 بازيهاى ايالتى در دو رشته اصلى بر گزار شد: يكى تيم هاى پنج نفره و ديگرى بين تيم هاى شش نفره سنتی. لكن به مرور مدارس بيشتری، حتى مدارس كوچكتر، به سمت بازى پنج نفره رو آوردند؛ و به اين ترتيب آخرين مسابقات شش نفره دخترانه در سال 1993 برگزار شد.
تروى دانن (34) 37 ساله كه پس از وين كولى به رياست انجمن ورزش دختران رسيد عقيده دارد سواى تفاوت هاى اندك و ظريفى كه ميان بسكتبال پنج نفره و شش نفره دخترانه وجود دارد " مهمترين عاملى كه بايد به خاطر داشت اينست كه دختران همواره براى مدارس خود، شهر و اجتماعشان، و غرور و افتخار بازى كرده اند. دانن اضافه كرد: " هر پيروزى كسب شده در مسابقات ايالتى " هنوز هم دريچه ايست براى شناساندن آن اجتماعات كوچك به كل ايالت. اگر امروز در آيوآ از كسى در مورد راك ولى بپرسيد، مردم فكر ميكنند آن شهر را ميشناسند، و اين در نتيجه بسكتبال دختران است."
سونيا رمرد (35) 47 ساله ميگويد: " مسابقات راك ولى گم نام را در نقشه جغرافيا قرار داد، و اين خيلى با مزه است." سونيا و همسر 46 ساله اش ليل (36) اوليا دب رمرد (37) هستند كه تيم راك ولى را با ركورد 107 پيروزى در برابر 4 باخت طى 4 سال متوالى به قهرمانى رسانده است. دب اينك دانشجوى سال اول دانشگاه آيوآ ست و در آنجا بازى ميكند. خواهر كوچكتر دب، كارين (38) سال سوم دبيرستان است و قرار است از سال آينده براى تيم راك ولى بازى كند.
پسر بزرگ رمرد، پل (39) 21 ساله همراه با دب، كارين، و آنى كوچك كه 13 سال دارد تصميم گرفتند يك زمين درجه يك بسكتبال در قسمت غربى مزرعه خود كه داراى يك كارگاه ماشين سازيست بسازند. ساختمان اسكلت فولادى واقع در وسط زمين در مزرعه ايست كه حدود 3000 گاو، 2000 خوك، و 500 جريب گندم كارى و سويا كارى را در خود جا داده است.
زمين بازى 50 فوت در 50 فوت داراى دو حلقه روى صفحات فايبرگلاس است، يك صفحه نمايش پوئن روى يك ديوار، نور پردازى فلورسنت، و سيستم گرمايش مادون قرمز دارد. تقريبا هر روزه جوانان راك ولی، اعم از دختر و پسر، در اين زمين كه آنرا " کارگاه" (40) مى نامند مشغول بازى هستند.
عضو انجمن شهر تام وان مانن (41) 35 ساله ميگويد بسكتبال " در يك اجتماع كوچك مانند اين همه را بهم نزديك ميكند. كلى هيجان ايجاد ميكند و دريايى از افتخار اجتماعي. و بخصوص براى ما چيزى بيش از اين است، چون سال ها بود دختران ما خيلى در بسکتبال خوب نبودند."
مربى پرستون كوايما 34 ساله كه هشتمين سال مربى گرى تيم راك ولى را مى گذراند ميگويد بنظر مى ايد پيروزى تيم اثر مثبتى روى همه چيز مدرسه گذاشته است. او ادامه ميدهد : " شايد نبايد اين طور باشد، ولى بهر حال اين طور است؛ گويى موفقيت در سراسر راهرو ها و ساختمان مدرسه جريان دارد. هيجان بيشترى در ميان است، غرور و افتخار هم بيشتر شده، بنظر ميآيد همه سختتر ميكوشند."
دوستان و دروسى براى همه عمر
گرت يونكر (42) دختر عمه 69 ساله مربى كوايما ميگويد : " من از سال 1948 تا 1951، در سال هاى آخر دبيرستان، براى راك ولى بسكت بازى ميكردم. در وقت اضافى بازى را باختيم ، و الا به مسابقات ايالتى صعود ميكرديم. به پرستون گفته ام اين دخترهايى را كه امروز مربى گری ميكند براى تمام عمر دوستان خوبى خواهند شد. تا امروز من با آن دخترانى كه بازى ميكردم هنوز دوست هستم."
يونكر مى گويد " بدون ترديد بسكتبال در دختران اعتماد به نفس ايجاد ميكند، و خيلى از آنها به آن نياز دارند. بازى به آنها ميآموزد چطور با يك گروه و جمع كنار بيايند و چطور خوش بگذرانند. هم چنين به انسان ياد ميدهد چطور براى خود هدف بلند تعيين كند و روحيه ورزشى داشته باشد. اينها چيزهايى است كه به شخص در زندگى كمك ميكند، و فرق نمى كند در آينده در زندگى چه كند يا چه كاره شود."
چاك اوفن برگر مقاله نويس سابق روزنامه دس مواينس رجيستر است كه اكنون در ستورم ليك (43) آيوآ زندگى ميكند، و براى سايت خود در اينترنت به نشانى .............. مينويسد. در سال 2002 او كتاب "ای. وين كولى و دختر آيوآ: بزرگداشت بهترين برنامه ورزشى دبيرستانى دختران در كشور" (44) را نوشت كه كتابيست در مورد تاريخ وقايع مربوط به برنامه ورزش دختران در آيوآ و زندگى مديرى كه اين برنامه را براى 48 سال اداره نمود.
ارزش هاى اين بازی، 1998
" بخشى از زيبايى و رمز و راز بازى بسكتبال در تنوعى است كه شكل و حركات تيمى آن نيازمند آن است. بردن بازى قهرمانى ممكن نمى شود مگر اينكه يك تيم به درجه اى بالا از هماهنگى تيمى و اتحاد دست يابد كه تنها در صورت از خود گذشتگى هر يك از بازيكنان مقدور ميگردد. اين ظرايف در حركاتيست كه معمولا تازه كار متوجه آن نمى شود و فقط بازيكن بصير است كه عمق ظرايف را متوجه ميشود؛ مانند: پوشش كامل، حركت عمدى دور از توپ، اجرا صحيح باكس اوت (45)، و پاس هاى پيچشى و با افه. آمار هميشه بازگو كننده و نمايشگر خوبى نيست چون درجه بازى تيمى را نشان نمى دهد؛ و معمولا بازى دفاعى و بى پوئن نگه داشتن بازيكنى را كه گارد ميكنيد را در آمار نشان نمى دهد."
به قلم سناتور سابق ايالات متحده و بازيكن حرفه اى بسكتبال، بيل بردلی. (46)
1) Chuck Offenburger
2) Midwestern farm state
3) Iowa
4) Rock Valley
5) Veterans Memorial Auditorium
6) Des Moines
7) Preston Kooima
8) Sioux County Tax
9) Stephanie Rich
10) University of Wisconsin
11) Halcyon House
12) We Back Steph!
13) Des Moines Register
14) Donald Kaul
15) Charles Grassley
16) Tom Harkin
17) Alma mater
18) Choir
19) Patriotism Pageant
20) Satin Doll
21) E. Wayne Cooley
22) Iowa Girls High School Athletic Union
23) Bob Scarpino
24) Dubuque, Ottumwa, Muscatine, Davenport
25) Lynne Lorenzen of Ventura
26) Denise Long of Whitten
27) Kevin Cook of Sports Illustrated [magazine]
28) Sweet Sixteen
29) Five-girl game
30) Six-girl game
31) Union – Whitten
32) Everly
33) Title IX law
34) Troy Dannen
35) Sonia Remmerde
36) Lyle
37) Deb
38) Karin
39) Paul
40) The Shop
41) Tom Van Maanen
42) Gert Jonker
43) Storm Lake
44) E. Wayne Cooley and the Iowa Girl: A Celebration of the Nation’s Best High School Girls Sports Program
45) Boxout
46) Bill Bradley
|
