توسط جان ويلنر

مارس 2005

اين يكی از رويدادهای اجتماعی بود كه وينس كارتر، محبوب ترين بازيكن انجمن ملی بسكتبال (ان. بی. آ.) (1)، طبق روال هميشگی در آن شركت می كرد. وی ميهمان ويژه اين " جلسه جم " (2) بود، جلسه ای كه ستاره های بسكتبال ان. بی. آ. به مردم امضا می دهند، راجع به بسكتبال گپ می زنند، در زمين بسكتبالی كه در محوطه باز است توپ در حلقه می اندازند، و در بازی بسكتبال با تماشاچيان و طرفداران تعامل می كنند. اين رويداد بخصوص، در اواخر تابستان سال 2000، باعث جلب هزاران تماشاچی شد. همه آنها به آنجا آمده بودند تا كارتر را ببينند.

فرقی كه اين جلسه جم با ده ها " جلسه جم " ديگر، كه هر سال كارتر در آنها شركت می كند، داشت، مكان آن بود: سالن سرپوشيده سيتاما (3) در شهر توكيو؛ مكانی كه كارتر و هم تيمی هايش در تيم بسكتبال ايالات متحده خود را برای شركت در بازی های المپيك تابستانی آماده می كردند. توی زمين بازی، كارتر يكی از 12 نفری بود كه به دنبال كسب مدال طلا بود. خارج از زمين، وی فردی بود كه همه برای ديدنش به آنجا آمده بودند.

تری لايونز، نايب رئيس ان. بي. آ. در امور روابط عمومی بين الملل، می گويد، " محبوبيت وينس در ميان طرفداران از همه بيشتر است، و محبوبيت وی در ميان خبرنگاران رسانه ها نيز از همه بيشتر است." وی اضافه می كند، " هزاران تن از طرفداران وی به آنجا آمده بودند تا او را ببينند. هيچ جای ترديدی نيست كه وی يكی از علل اصلی برای جذابيت جهانی است كه ليگ بسكتبال (آمريكا) دارد. او نماينده ان. بی. آ. است. او نماينده اين بسكتبال است. و وی كاملا بر اهميت اين موضوع را واقف است و آن را به خوبی درك می كند – كه چه تاثير هنگفتی می توان بر مردم داشت. اين امر باعث ايجاد حس مسئوليت در فرد می شود. او كاملا ارزش اين مسئله را می داند، و برای آن زندگی می كند."

بيش از هر بازيكن ديگر در ان. بی. آ. – حتی بيشتر از تيم دانكن و كوين گارنت و شكيل اونيل، و بيشتر از كوبه برايانت و آلن ايورسون – كارتر مرد جهانی بسكتبال است. وی در ايالات متحده بزرگ شده است، در ليگ بسكتبال حرفه ای در كانادا بازی می كند و به همراه اسپانسر كفش بسكتبالش، كمپانی نايك، يكبار به چين سفر كرده است. و كارتر به همراه تيم بسكتبال ايالات متحده آمريكا، در جزاير كارائيب، اروپا، آسيا و استراليا بازی كرده است. وی به همان اندازه در توكيو و در تورانتو محبوبيت دارد كه در شهر ديتونا بيچ ايالت فلوريدا، يعنی محل زندگی اش.

اين نقشی است كه وی كاملا از آن استقبال كرده و با خشنودی آن را می پذيرد، زيرا كارتر 28 ساله معتقد است كه بسكتبال می تواند باعث ايجاد پلی بين انسان ها و فرهنگ ها در سرتاسر دنيا شود. كارتر به های (4) می گويد، " مسلم است كه (بسكتبال) می تواند اين كار بكند، برای اينكه بسكتبال علاقه و هيجان ايجاد می كند و خيلی ها به اين ورزش علاقه دارند. تعداد كثيری از نوجوانان و جوانان در سرتاسر دنيا دوست دارند كه بسكتبال بازی كنند و حقيقتا باور دارند كه می توانند وارد ان. بي. آ. شوند. فكر نمی كنم كه بتوانم به تنهايی از عهده اين كار بربيايم. من اينطور فكر نمی كنم. ولی فكر می كنم كسانی هستند كه بازی من برايشان جالب است و می تواند آنها را به بسكتبال جذب كند."

كارتر، كه پنج بار عنوان آل-استار ان. بی. آ. (5) را دريافت كرده است، را با بازيكنانی چون مايكل جردن مقايسه می كنند، كه او نيز در دانشگاه كارولينای شمالی تحصيل كرده و موفق به كسب جايزه بسيار معتبر " اسلم دانك " در مسابقات آل-استار ليگ شده است. پوسترهای زيادی از كارتر در حال انجام حركات آكروباتيك در هوا تهيه شده اند، و پيراهن ورزشی ای كه وی به تن می كند يكی از پرفروش ترين پيراهن های ليگ است. ولی بسيار از بهترين نمايش های كارتر در صحنه بين المللی اجرا شده اند، چه در المپيك جوانان، چه در مسابقات مقدماتی برای رسيدن به المپيك و چه در خود مسابقات المپيك. با توانايی حيرت آوری كه در پريدن به هوا از خود نشان می دهد، با تبحر خاصی از پس " موانع بلند " و موقعيت های سخت بر می آيد – هم به معنای مجازی كلمه و هم به معنای واقعی آن. و وی هميشه اين كار را به همراه يك لبخند زيبا و دلنشين انجام می دهد.

جذابيت كارتر همان قدر كه مديون مهارتش در بازی است به خاطر شخصيتش نيز می باشد. وی يكی از باهوش ترين و پر جذبه ترين بازيكنان ليگ است. وی فردی بسيار دلسوز و حساس است و نگرش جهانی ای به مسائل دارد – خصوصياتی كه به ندرت در ميان تقريبا 20 بازيكن ثروتمندی كه جزء مطرح ترين ورزش كاران حرفه ای در آمريكا هستند، ديده می شود. وی چشمانی تيره و متفكر و رفتاری آرام دارد كه تحت تاثير ثروت و شهرت قرار نگرفته است. وی توجه بسيار زيادی نسبت به آموزش، نسبت به تامين نيازهای كودكان محروم و نيازمند، و نسبت به انتقال پيام و نيروی نويد بخش بسكتبال از خود نشان می دهد – از ساخت زمين بسكتبال برای كودكان فقير در تورانتو گرفته تا دادن امضا به طرفدارانش در توكيو.

كرگ ميلر، يكی از مسئولان بسكتبال ايالات متحده آمريكا، می گويد، " وينس دوست ندارد بين خودش و طرفدارانش هيچ سدی حائل كند. وی كاملا نسبت به اين امر آگاه است. بازيكنان ديگری هم مانند وی وجود دارند، ولی شخصيت آنها به نرمی و راحتی شخصيت وينس نيست. او شخصيتی ظريف و لطيف دارد، ولی اين كار را به خاطر اين انجام نمی دهد كه بقيه دارند نگاهش می كنند. اين شخصيت او است. وی همه خصايص خوب را يكجا دارد؛ هوش، استعداد و يك شخصيت استثنايی، و وقتی در كنار طرفدارانش است همه اينها را به عنوان يك مجموعه در وی مشاهده می كنيد.

خيز به سوی شهرت
كارتر در روز 26 ژانويه 1977 در شهر ديتونا بيچ ايالت فلوريدا به دنيا آمد. از همان ابتدا بسكتبال در رگهای وی جاری بود و خانواده اش هم يك خانواده فرهنگی بود. مادر وی، ميشل كارتر- رابينسون، پيش از آنكه مدير برنامه های كارتر و دخترعمويش، تريسی مك گرادی، يك فوق ستاره ديگر در ان. بی. آ. شود، يك معلم بود. در دوران دبيرستان، كارتر موفق شد تا به تيم اصلی دبيرستان مينلند (6) راه يابد و بعد به عنوان يكی از بهترين بازيكنان در سطح كشور شناخته شد. ولی استعدادهای او فقط مختص زمين بسكتبال نبود: وی نوازنده ساكسيفون در گروه جاز و طبل بزرگ در گروه رژه دبيرستان بود. او با رتبه عالی از دبيرستان مينلند در سال 1995 فارغ التحصيل شد و در دانشگاه كارولينای شمالی ثبت نام كرد – يكی از دانشگاه های درجه يك كه اتفاقا هم يكی از بهترين برنامه های بسكتبال دانشگاهی در ايالات متحده را دارد.

كارتر سه سال را در دانشگاه كارولينای شمالی سپری كرد و سپس وارد بسكتبال حرفه ای شد. در گزينش ليگ ان. بی. آ. سال 1998 وی به عنوان نفر پنجم توسط تيم تورانتو راپتورز انتخاب شد – تيمی كه سه سال از تاسيس آن می گذشت و در حال دست و پنجه نرم كردن با مشكلات زيادی بود. كارتر، به خاطر بازی های بسيار خوب و توانايی گل زنی عالی اش، بلافاصله تبديل به يك ستاره شد. از آن مهم تر، وی باعث شد تا كانادايی هايی كه عمدتا عاشق بازی هاكی هستند دليلی برای برای اشتياق و علاقه نسبت به بازی بسكتبال پيدا كنند. ركورد تيم به طور چشمگيری بهبود يافت، از 66-16 در سال قبل از ورود كارتر به اين تيم، به 27-23 در فصل اولی كه وی در آنجا بود، كه به علت يك اعتصاب اين فصل كوتاه شد. " پرنس وينس " عنوانی بود كه برای بازيكن تازه كار آن فصل ان. بی. آ. انتخاب شد و آنقدر در تورانتو محبوبيت پيدا كرد – هم به علت بازی های زيبايی كه در زمين به نمايش می گذاشت و هم به خاطر خدمات اجتماعی كه انجام داد – كه شهردار مل لاتزمن روز اول اوت سال 2004 را به نام روز وينس كارتر نام گذاری كرد.

جرمو مويسو، هم تيمی وی كه در كشور منطقه كارائيب گوادالوپ بزرگ شده و در فرانسه به دبيرستان رفته است، می گويد، " وی در محبوبيتی كه اين ورزش پيدا كرده نقش بسزايی داشته است. او واقعا آدم با مزه ای است، و كنار آمدن با او كار بسيار آسانی است، حتی برای طرفدارانش، و برای همين هم هست كه همه از تماشای بازی وی لذت زيادی می برند."

سفر كارتر به كانادا در آنسوی مرز ايالات متحده اولين تجربه بين المللی وی نبود. اولين مسافرت خارج از كشور وی در سال 1995 انجام شد، وقتی كه وی در تيم زير 19 ساله های ايالات متحده آمريكا در مسابقات جهانی آتن در يونان شركت كرد و همه تماشاچيان از ديدن بازی وی در طول اين دوره از مسابقات شديدا به وجد آمدند. ميلر می گويد، " حتی آن زمان هم می توانستيد نيروی ورزشی خارق العاده ای كه در وی وجود دارد را تشخيص دهيد، و مهارتی كه وی در ارائه بازی های تماشايی از خود نشان می داد را ببينيد."

در سال 2000، كارتر به تيم المپيك ايالات متحده دعوت شد، در آنجا وی به بازيكنانی چون گری پايتون، جيسون كيد و آلانزو مورنينگ پيوست تا در سومين تيم به اصلاح " دريم تيم " (7) ايالات متحده بازی كند. اين تيم تمرين هايش را در هاوايی انجام داد، در ژاپن بازی های نمايشی به اجرا گذاشت و بعد به استراليا، اول به ملبورن برای انجام يك بازی تمرينی، و بعد به سيدنی برای شركت در بازی های المپيك تابستانی سال 2000 رفت.

نه تنها كارتر بهترين گل زن تيم بود، بلكه وی به ياد ماندنی ترين بازی های اين دوره از مسابقات را به نمايش گذاشت. در حاليكه تيم ايالات متحده با 8 امتياز و با اختلافی كم از حريفش، تيم فرانسه، در آخرين دقايق بازی مرحله انتخابی جلو بود، كارتر چنان پرشی روی حلقه كرد كه با عبور از روی فردريك وايس، كه قدش 7 فوت و 2 اينچ است، گل اسلم دانك خود را به ثمر رسانيد. اين كار او نه تنها باعث شد تا بازيكنان تيم و تمام جمعيت حاضر در سالن از شدت هيجان منفجر شوند، بلكه به عنوان شگفت انگيزترين بازی در طول تاريخ بسكتبال المپيك شناخته شد. پس از پايان بازی كيد گفت، " فكر می كنم تمام كسانی كه در آنجا بودند حيرت زده شده بودند. اين كار او شايد يكی از بهترين نمايش های بازی بسكتبال است كه تا بحال ديده ام."

در آن زمان بود كه اظهار نظرها در رابطه با مقايسه كارتر و مايكل جردن، كه زمانی تصور می شد بی همتا و بدون رقيب است، آغاز شد و اوج گرفت. بدون شك، مهارت های آن دو قابل مقايسه بود. كارتر برای رد شدن از مدافع " قدم اول " بسيار سريعی داشت. مهارت وی در شوت های اطراف حلقه عالی بود، و توانايی ای كه در پرش و خلاقيتی ای كه در ارائه بازی های فی البداهه و حيرت انگيز از خود نشان می داد، نيز استثنايی بود. تنها چيزی كه هنوز روشن نبود ميل و اشتياق وی بود. آيا وی اشتياق و علاقه افسانه ای جردن را داشت؛ آيا می توانست آن اراده مصمم را كه لازمه كسب عنوان " بهترين بازيكنی كه تا بحال وجود داشته است " از خود نشان دهد؟ بعضی مواقع، به نظر می رسيد توجهی كه نسبت به مسائل ديگر از خود نشان می دهد و يا علاقه ای كه به مسائل خارج از بسكتبال دارد بيشتر از آن است كه وی بتواند آن سرسپردگی و تعهدی را از خود نشان بدهد كه لازمه پيوستن به جايگاهی است كه مايكل جردن و ديگر بازيكنان فوق ستاره بسكتبال، مانند مجيك جانسون و لاری بيرد، در " معبد " ان. بی. آ. دارند.

شك و ترديدهای منتقدين وی در صبح روز مسابقه تعيين كننده در مسابقات نهايی سال 2001 " كنفرانس شرق " در مقابل تيم 76ers فيلادلفيا به اثبات رسيد. صبح همان روز كارتر برای شركت در مراسم فارغ التحصيلی اش به كارولينای شمالی پرواز كرد. وی از يك هواپيمای خصوصی استفاده كرد و خيلی پيش از موعد شروع بازی به فيلادلفيا بازگشت، ولی بازی خوبی از خود ارائه نكرد و تيم راپتورز اين بازی را باخت. طرفداران تيم و مطبوعات، به علت اينكه كارتر ارزش بيشتری برای علائق شخصی اش نسبت به سرنوشت تيم قائل شده بود، انتقادات شديدی را متوجه كارتر كرده و وی را سخت مورد ملامت قرار دادند.

وی از تصميم خود پشيمان نيست، حتی يكذره، و ميزان عدم پشيمانی وی را می توان در نحوه ای كه مدرك ليسانس اش را در منزلش به نمايش گذاشته است، مشاهده كرد. ولی مسير زندگی حرفه ای كارتر از آن روز به بعد كاملا تغيير كرد. زانوی وی چندين بار مجروح شد، كه برای دو سال پياپی باعث شد تا مدت زمانی كه می تواند در هر بازی شركت كند محدود شود، و موفقيت تيم راپتورز كم كم محو شد. آنها موفق شدند تا به مسابقات حذفی در سال 2002 برسند، ولی در دور اول باختند و از دور مسابقات حذف شدند، و سپس در سال 2003 حتی به مسابقات حذفی نيز نرسيدند. در فصل گذشته كارتر از سلامت جسمی برخوردار بود و با 5/22 گل در هر بازی ميانگين گل خوبی به دست آورد، ولی به دليل عدم حضور هم تيمی های قوی در كنارش، تيم راپتورز يكی از بدترين تيم های حاضر در ليگ بود.

با اين وجود، برای انتخاب تيم آل-استار سال قبل، كه با رای گيری از طريق اينترنت توسط طرفداران در سرتاسر دنيا انجام می شود، كارتر بيشترين رای را به دست آورد – يعنی حتی از شكيل اونيل و لوبران جيمز نيز رای بيشتری آورد.

فقط در ميادين بين المللي، در پورتوريكو در تابستان سال 2003، بود كه كارتر توانست عظمت گذشته خويش را به نمايش گذارد. در تعويضی كه در لحظه آخر انجام گرفت، وی جايگزين كوبه برايانت مجروح در تيم منتخب المپيك ايالات متحده آمريكا شد. كارتر نقش موثری در ايجاد جرقه ای كه باعث تغيير نتيجه بازی در مسابقه نهايی در مقابل آرژانتين شد، ايفا كرد. روش كار او چه بود؟ چه چيز ديگری می تواند باشد غير از يك عالمه اسلم دانك پشت سر هم. ليونز می گويد، " به نظر می رسد كه وقتی فشار بر روی تيم زياد می شود، نيروی وی افزايش پيدا می كند. به نظر می رسد كه او واقعا از اين مسئله لذت می برد."


باز پس دادن
چه كارتر مجروح باشد چه سالم، چه خوب بازی كند چه به سختی و دشواری، چه تيم نتز در حال برد باشد يا باخت، يك چيزی هست كه هيچوقت تغيير نمی كند، و آن تعهد كارتر در كمك به مردم محروم و تنگدست است. در سال 1998، وی سازمان " سفير اميد " (8) را تاسيس كرد، سازمان خيريه ای كه به كودكان محروم و والدين آنها كمك می كند. مقر اين سازمان در فلوريدا است، ولی در " رونيو كانادا " (9) نيز به ثبت رسيده است، بنابراين هم می تواند در شهر ديتونا بيچ فلوريدا فعاليت كند و هم در تورانتو. با استفاده از درآمدی كه از طريق فعاليت های " جم تابستانی " نظير بازی های آل-استار و مسابقات گلف برگزار می شود، سفير اميد مايحتاج خوراكی خانواده های نيازمند را در مدت تعطيلات شكرگزاری تامين می كند. اين سازمان پول برای تهيه لباس مدرسه و لوازم آموزشی به كودكان اهدا می كند؛ بليط های مسابقات تيم نتز را برای آنها تهيه می كند و به بنياد سلول داسی شكل (10) و صليب سرخ آمريكا ( برای كمك به خسارت های گردباد در فلوريدا) كمك مالی اعطا می كند.

كارتر، در ادامه تلاش های پيگيرش برای ترويج ورزش بسكتبال، 5/2 ميليون دلار برای تامين هزينه های مالی مربوط به توسعه امكانات سالن ورزشی دبيرستان مينلند اهدا كرده است، و 130.000 دلار برای ساخت زمين روباز در ديكسون پارك، يكی از محله های فقيرنشين تورانتو، كمك كرده است. كارتر، كه درآمدش در اين فصل 12 ميليون دلار خواهد بود، می گويد، " هميشه می خواستم اين كار را بكنم. من از زندگی لذت می برم و به اندازه كافی هم پول دارم و دوست دارم كه اين پول را با ديگران قسمت كنم. اين كار برای ليگ هم خوب است و من از كمك كردن به مردم لذت می برم و سعی می كنم هر وقت كه مقدور باشد اين كار را انجام دهم."

تعهد كارتر نسبت به انجام خدمات اجتماعی از تعهد وی به تيم راپتورز قوی تر است. در تابستان گذشته، وی با درخواستی كه برای مبادله اش مطرح كرد، صاحبان اين تيم و مردم شهر را حيرت زده كرد. علت اين كار كارتر احساس ياس و ناكامی روزافزون اش در رابطه با زيربنای تيم راپتورز است: برای سومين بار در طی سه سال، آنها مربی جديد آورده اند. كارتر اظهار می دارد، " درست مثل اين می ماند كه هر سال رئيس تان عوض شود." سرانجام تيم راپتورز اين معامله را با تيم نتز نيوجرسی انجام داد.

در موقعيت جديدش در تيم نتز، يك چيز مسلم است: محبوبيت وی در آمريكا و در سرتاسر دنيا كم نخواهد شد. ميلر می گويد، " وقتی فردی مسابقه معتبر اسلم دانك را می برد و وقتی به چين و جاهای مختلف ديگر سفر می كند، و وقتی با جامعه اش در تماس است و برای يك تيم كانادايی بازی می كند – تمام اينها را كه با هم جمع كنيد، متوجه دليل اينهمه محبوبيتی كه دارد، می شويد."

1. National Basketball Association (NBA)
2. Jam Session
3. Saitama Arena
4. Hi
5. NBA All-Star
6. Mainland High School
7. Dream Team
8. Embassy of Hope
9. Revenue Canada
10. Sickle Cell Foundation