زمانی که یک سونامی در سال 2004 به جزایر تایلند برخورد کرد، ساعت ها قبل از آنکه رسانه های متداول حتی فرصت حضور در صحنه را پیدا کنند، اولین افرادی که خبرهای مربوط به این فاجعه، اخبار کامل به همراه تصاویر ویدئویی، را به جهانیان عرضه کردند، شاهدان عینی آن بودند. و زمانی که گردباد کاترینا نیواورلئان را ویران کرد، و خسارت ها و خرابی های بسیاری را در شهرهای جنوبی ایالات متحده به بار آورد، شبکه های خبری گزارشات کامل و مفصلی در مورد وضعیت آنجا تهیه کردند، ولی تا زمانیکه ساکنین این شهرها تصاویر ویدئویی و تفاسیر خود را در اینترنت پخش نکردند، تاثیر واقعی این فاجعه به طور کامل درک نشد.
روی گرین اسلید، استاد دانشگاه سیتی در لندن، در مقاله اخیری که در روزنامه رویترز به چاپ رسید، اظهار داشت، "شهروند روزنامه نگار کسی است که به طور تصادفی در حال عبور از محلی است که واقعه ای در آن در حال رخ دادن است و او عکس یا فیلم این رویداد را تهیه می کند."
با غلبه گروهی از شهروندان بر گزارش های خبری - عکاسانی که با تلفن های همراه خود عکس می گیرند، کسانی که پیام های کوتاه می فرستند، کسانی که وبلاگ می نویسند، و آنهایی که مدام در تارنماهای اینترنت به جستجو مشغولند - مفسرین خبری چنین "گزارشات مردمی" را یک تغییر جهانی در حرفه روزنامه نگاری توصیف کرده اند. "روزنامه نگاری شهروندی"، که به "روزنامه نگاری مشارکتی" نیز معروف است، عمل جمع آوری و پخش اخبار توسط افراد عادی، مانند افراد روزنامه خوان، است. بسیاری از این روزنامه نگارهای مردمی اکنون نقش فعالی را در پخش اخبار ایفا می کنند و تبدیل به شکل پذیرفته شده ای از روزنامه نگاری در ایالات متحده شده اند.
دن گیلمور، یکی از طرفداران "روزنامه نگاری شهروندی"، اخیرا در یک سخنرانی در کنفرانس گردهمایی سردبیران جهانی اظهار داشت، "خوانندگان روزنامه می توانند در درک بهتر موضوعات به ما کمک کنند. آنها می توانند واقعیت هایی را که از آنها اطلاع نداریم به ما بگویند. آنها می توانند نکات ظریف و دقیقی به موضوع اضافه کنند. همچنین می توانند پرسش هایی را که بعدا به وجود می آیند، مطرح کنند. و، البته، آنها می توانند اشتباهاتمان را به ما گوشزد کنند."
در اکثر مواقع، بودن در مکان مناسب و زمانی مناسب "روزنامه نگاری شهروندی" را به وجود می آورد. بسیاری از گزارش های خبری مربوط به سوانح توسط ناظران تصادفی در محل، که دوربین یا تلفن همراه دوربین دار در اختیار دارند، تهیه می شود. سپس، با استفاده از اینترنت، بسیاری از این گزارش ها در اختیار عموم قرار می گیرند. برای مثال، تارنمای NowPublic حاوی عکس ها، تصاویر ویدئویی و گزارش های نوشتاری شاهدان عینی در صحنه است.
تارنماهای دیگر، به خصوص وبلاگ ها، نیز تبدیل به بستری جهت پخش خبر برای روزنامه نگاری شهروندی شده اند. وبلاگ ها، که تارنماهای خصوصی جهت عرضه اخبار و مطالب و فعالیت های روزمره هستند، با وجود تارنماهایی از قبیل wonkette.com و gawker.com، به شکل روزافزونی تبدیل به رسانه های شهروندی متداول شده اند. در واقع، بنابر گزارش رویترز، به ادعای تکنوراتی، یک موتور جستجوگر برای وبلاگ ها، یک وبلاگ جدید در هر ثانیه از هر روز در حال ایجاد شدن است.
حتی شبکه های وبلاگی نیز در حال شکل گیری هستند. یک تارنمای دیگر به نام "کرییتیو ریپورتر" (www.creative-weblogging.com ) خدمات جدید مختص شهروندان روزنامه نگار ارایه می دهد. این سرویس به کاربران اجازه می دهد نظرات، پیشنهادات، اخبار و مقالات کامل را جهت انتشار در اینترنت به این تارنما ارسال کنند. رسانه های دیجیتالی از قبیل لینک ها، نوارهای صوتی ضبط شده دیجیتالی و تصاویر ویدئویی را نیز می توان به تارنماها ارسال و در آنها نصب کرد. هم اکنون، "کرییتیو ریپورتر" به بیش از 40 تارنمای وبلاگی که در زمینه های مختلف از جمله سیاست، بهداشت، و پزشکی کار می کنند، خدمات ارایه می دهد.
نه تنها وبلاگ نویسان این گزارش های روزانه را دنبال می کنند، بلکه ناشرین وبلاگ ها نیز معمولا دارای نفوذ زیادی بر سیر وقایع و عقاید و نظرات جهانی هستند. بسیاری از وبلاگ نویسان تغییرات بزرگ سیاسی، از قبیل استعفای رهبران ارشد سیاسی یا غول های رسانه ای را به فعالیت های خود نسبت می دهند.
هر چند، بنا به گزارش رویترز، با در نظر گرفتن مقادیر بسیار زیاد مطالب "به شدت محلی" درباره ورزش های دبیرستانی یا جرمی که در یک محله رخ داده است، مطالبی که در روزنامه نگاری شهروندی از همه سریعتر در ایالات متحده در حال رشد است، در سطح پایین تری از اخبار شبکه ای قرار دارند. گزارش های ارایه شده توسط ساکنین محلی معمولا یک ارزش محلی و همسایگی به داستانی می دهد که در غیر اینصورت هیچوقت در یک روزنامه معمولی به چاپ نمی رسید.
مری لو فولتون، ناشر روزنامه "نورث وست وویس"، اخیرا در یکی از اظهار نظرهای عنوان شده در Wikipedia.com گفت، "ما روزنامه محلی خوبی هستیم به دلیل اینکه هزاران خواننده ما به عنوان چشم ها و گوش های روزنامه عمل می کنند، به جای اینکه همه چیز با عبور از نقطه نظرات گروه کوچکی از خبرنگاران و سردبیران فیلتر شود."
خبرنگاری محلی توسط شهروندان فقط در ایالات متحده رایج نیست. این امر به دیگر نقاط دنیا نیز سرایت کرده است. برای مثال، Ohmynews در کره جنوبی با استفاده از شعار "هر شهروند یک خبرنگار است" موفقیت زیادی به دست آورده است. اکنون، بیش از 75 درصد متن های چاپ شده در این تارنما توسط خبرنگاران آزاد، که اکثرا شهروندان عادی هستند، تولید می شوند.
رو به پیشرفت، رو به جلو
فضای وبلاگ نویسی هر روز طرفداران بیشتر و بیشتری پیدا می کند. گزارشی که در سال 2004 توسط "موسسه پیو"، گروهی از متفکران، تهیه شد، نشان داد که 7 درصد آمریکایی ها، یا تقریبا 8 میلیون نفر، که از اینترنت استفاده می کنند یک وبلاگ شخصی ایجاد کرده اند. همچنین این گزارش نشان داد که 27 درصد از 120 میلیون آمریکایی که از اینترنت استفاده می کنند، وبلاگ مطالعه می کنند.
لی رینی، از شرکت "پیو اینترنت و آمریکن لایف پراجکت"، که درباره تاثیر وبلاگ نویسی تحقیق می کند، در یکی از مقالات اخیر گفته است، "موضوع این است که وبلاگ ها کاملا رواج پیدا کرده اند. نه تنها از لحاظ ایجاد کننده های وبلاگ، بلکه از لحاظ تعداد متقاضیان نیز. تعداد خوانندگان وبلاگ ها از سال 2004 به شدت افزایش یافت."
شبکه های رسانه های جمعی به تدریج متوجه اهمیت روزنامه نگاری شهروندی شده اند، و نیز درک کرده اند که چگونه با تغییر ساختار رسانه ها و تبدیل آنها به رسانه های آن-لاینی و محاوره ای، شکل اخبار نیز باید تغییر کند. این درک موجب شده که رسانه های متداول، با ایجاد وبلاگ های خود، که توسط روزنامه نگاران خودشان نوشته می شوند، به این پدیده بپیوندند. با ایجاد یک وجه حرفه ای تر از وبلاگ نویسی، به شکل روزافزونی وبلاگ نویسی به عنوان یک منبع خبری مهم و مناسب مطرح می شود.
گیلمور اظهار داشت، "زمانی آنها فقط با تعداد مشخصی از ناظرین رسانه ای سر و کار داشتند، اکنون با وبلاگ نویس ها، podcasters، اتاق های چت آن-لاین و روش های گوناگون و مختلفی که مردم به وسیله آنها در حال صحبت و گفتگو با یکدیگر هستند، سر و کار دارند."
با اینکه رسانه های متداول وبلاگ نویسی آن-لاین را به عنوان یک منبع خبری پذیرفته اند، دیگران به آنها به دید منابع غیرمسئول، و در اغلب موارد خطرناک برای این رشته می نگرند. بسیاری از گزارشگران خبری "رسانه های قدیمی" وبلاگ نویسی و دیگر اشکال روزنامه نگاری شهروندی را به عنوان "روزنامه نگار پشت میز نشین" محسوب می کنند - یعنی اینکه این نویسندگان به دنبال یافتن داستان و گزارش نمی روند، بلکه به گزارش های دیگران اتکا می کنند.
وینسنت ماهر، مدرس رسانه-جدید در دانشکده روزنامه نگاری دانشگاه رودز در آفریقای جنوبی، در یادداشتی که در Textually.org چاپ شد، اظهار داشت، "از روزنامه نگاران انتظار می رود که شخصا به دنبال خبر بروند و در محل حاضر شوند، عکس بگیرند، کارهایی بکنند، و سپس جهت چاپ گزارش به دفتر خود بازگردند. به نظر می رسد وبلاگ نویس ها دارند با استفاده از روزنامه نگاری پشت میزی از این مسائل قسر در می روند و این مسئله هر روز بدتر و بدتر می شود."
با این وجود، بسیاری از مردم وبلاگ نویسی و دیگر اشکال روزنامه نگاری شهروندی را به عنوان راهی جهت ایجاد ارتباط با مردم و ساده نگه داشتن خبر برمی شمرند. طبق گزارش We Media، توسط شین بومن و کریس ویلیس، "نیت از این مشارکت ارایه اطلاعات مستقل، موثق، گسترده و مورد نیاز است."
|
