بيماری های ناشی از تنباكو و اعتياد به آن بك مساله جهانی است كه به راه حلی جهانی نياز دارد. در حال حاضر نزديك به چهار ميليون نفر در سال به دليل بيماری های ناشی از تنباكو جان می بازند. اگر الگوهای استعمال كنونی بدون تغيير بماند انتظار می رود كه اين رقم تا سال 2020 به 10 ميليون نفر افزايش يابد. نيمی از 650 ميليون نفری كه امروز به استعمال دخانيات مشغول هستند در نهايت توسط تنباكو كشته خواهند شد. علاوه بر آن سنگينی بار مصرف دخانيات در حال انتقال به كشورهای در حال توسعه است. در سال 2020 بيش از 70 درصد از مرگ های ناشی از تنباكو در دنيای در حال توسعه به وقوع خواهد پيوست.

همانگونه كه پشه ناقل مالاريا اين بيماری را انتقال می دهد صنعت دخانيات نيز در حال انتشار اعتياد به تنباكو در سراسر جهان است و از اين راه سود كسب می كند. فيليپ موريس (1) سالانه ميلياردها دلار از فروش بين المللی سيگار سود می كند. و ضروری است كه دولت ها درست مانند مبارزه با مالاريا بر ضد بلای تنباكو و اعتياد به آن نيز فعاليت نمايند. شواهد قابل ملاحظه ای در دست هستند كه نشان می دهند شيوه های كنترل مقرون به صرفه مانند محل های كاری كه سيگار كشيدن در آنها ممنوع است می توانند تاثير چشمگيری بر مصرف تنباكو داشته باشند.

صنعت دخانيات نگاه خود را بر دنيای در حال توسعه متمركز ساخته است. مصرف كلی محصولات دخانی از سال 1990 تا 1997 در خاور ميانه 24.3 درصد افزايش و در ساير نقاط دنيا كاهش يافت. علاوه بر آن مصرف دخانيات توسط زنان اين منطقه در طول تاريخ پايين بوده است اما هم اكنون اين ميزان رو به افزايش است. پيمان ساختار نظارت بر تنباكو(2) به ويژه در كشورهای در حال توسعه كه صنعت دخانيات، آن را به عنوان بازار رو به رشد هدف قرار داده است اهميت دارد. تدابيری مانند اخذ ماليات تنباكو ميزان مصرف سيگار را بالا می برد و ممنوعيت های تبليغاتی می تواند از تبديل مصرف سيگار به يك فرآيند همه گير آنگونه كه هم اكنون در كشورهای توسعه يافته مانند ايالات متحده به چشم می خورد جلوگيری نمايد.

كليد موفقيت پيمان ساختار نظارت بر تنباكو، به كار بستن صحيح شروط اين قرارداد است. در نظر گرفتن اجرای قوی شروط قرارداد علاوه بر اتخاذ تدابيری همچون اماكنی كه سيگار كشيدن در آنها ممنوع است اهميت زيادی دارد. تدابير نظارتی تاثيرگذار بر تنباكو نيازمند اقدام صريح و خواستار سياسی مبارزه با صنعت تنباكو و حمايت از سلامت عمومی است.

كاساندرا ولش(3) رييس انجمن دفاع ملی از ريه آمريكايی(4) است.

عدم محدوديت: سيگار كشيدن يك انتخاب شخصی است
بله سيگار كشيدن بايد كنترل شود. نخست و بيش از همه آنكه سيگار ناسالم است. از اين رو دولت ها بايد فروش تنباكو را به افراد كم سن و سال كه قادر به قضاوت آگاهانه نسبت به خطرات سلامتی نيستند ممنوع نمايند. ما بايد خرده فروشانی را كه از اين ممنوعيت ها سرپيچی می كنند تحت پيگرد قانونی قرار دهيم، در خرده فروشی ها خواستار مدرك نشان دهنده سن قانونی شويم و قرار دادن دستگاه های سكه ای فروش سيگار را در پاساژها و مدارس كه عمده خريداران را كودكان تشكيل می دهند ممنوع سازيم.

دوم آنكه دود سيگار برای بيشتر افراد غير سيگاری زننده است. بنابراين سيگار كشيدن بايد در فضاهای كوچك عمومی – مانند اتاق های انتظار بيمارستان ها و آسانسورهای ساختمان های اداری دولتی -- كه در آنها تعبيه فضاهای مخصوص برای غير سيگاری ها امكان پذير نيست و ماليات دهندگانی كه برای تسهيلات بهايی را متقبل شده اند نمی توانند به آسانی از تنفس هوای نامطبوع بپرهيزند ممنوع اعلام شود.

در ساير موارد، دولت بايد خود را كنار بكشد. اگر می خواهيد سيگاری روشن كنيد خطر آن را بپذيريد. و اگر می خواهيد در معرض دود ديگران نباشيد، در موسسات خصوصی كه سيگار كشيدن در آنها آزاد است كار نكنيد يا به آنها مراجعه ننماييد. مهمترين مساله اين است كه سيگار كشيدن يك مساله سلامتی شخصی و غير عمومی است. در صورتی سيگار كشيدن می توانست به يك مساله بهداشت عمومی تبديل شود كه مسری باشد. اما اين ويژگی را ندارد. و اگر انتخاب كنيم كه به اماكن دود آلود وارد نشويم دود ما را نمی آزارد. تصميم گيری درباره سيگار كشيدن و در معرض دود سيگار قرار گرفتن در موسسات تجاری مسايلی داوطلبانه و كاملا شخصی به شمار می روند. نيازی نداريم كه دولت برای ما اين تصميم ها را بگيرد. بزرگسالان مسوول اعمال و پی آمدهای اعمالشان هستند.

اگر جوامع آزاد نكته ای را در طول قرن ها آموخته باشند آن نكته اين است: بهترين كار اين است كه تصميم های فردی را به افراد واگذار كنيم. هنگامی كه اين تصميمات هر از گاه هزينه ای را به ديگران تحميل نمايند مداخله دولت می تواند موجه باشد. اما در كشورهای بسيار زيادی قوانين مربوط به سيگار كشيدن نشان دهنده دولت های مهار نشده ای هستند كه مبارزه با تنباكو را بر ضد ميليون ها حرفه و مصرف كننده خصوصی بدون پايه عدالت و منطق و بدون در نظر گرفتن اصول زنده نگاه دارنده آزادی در پيش گرفته اند.

تدابير مسوولانه در برابر تنباكو شامل هماهنگ نمودن قوانين بين المللي، جلوگيری از تبليغات بازرگانی يا ممنوعيت كشيدن سيگار در اماكن خصوصی نيست. رهبری واقعی دولتی – كه اهميت آن به ويژه در كشورهايی است كه تلاش دارند از سنت های سوسياليستی خفقان آور رهايی يابند – احترام به انتخاب آزاد و مالكيت خصوصی را ارتقا می دهد. يك سياستمدار اين نكته را به درستی دريافت. جورج مك گاورن(5) سناتور سابق و نامزد انتخابات رياست جمهوری ايالات متحده در نيويورك تايمز چنين هشدار داد: "انتخاب های ما ممكن است احمقانه باشد يا باعث تخريب خودمان شود، اما نمی توانيم به مديريت مو به موی زندگی يكديگر بپردازيم. زمانی كه ديگر به اين انتخاب ها اجازه بروز ندهيم مدنيت و شعور جمعی كاهش خواهد يافت."

رابرت ای. لوی(6) استاديار عالی مطالعات قانونی در موسسه كاتو(7) واشنگتن دی سی است. ليوای در ناپل فلوريدا مستقر است.


1. Phillip Morris
2. Framework Convention on Tobacco Conrol (FCTC)
3. Cassandra Welch
4. National Advcacy for the American Lung
5. George Mc. Govern
6. Robert A. Levy
7. Cato Institute