از جان ویلنر (1)
جام جهانی را بدون حضور قدرتمندان اروپا یعنی انگلیس، آلمان و ایتالیا تصور کنید. یا بدون بزرگان آمریکای جنوبی یعنی برزیل و آرژانتین. این اصل داستانی است که در بخش زیر صحرایی آفریقا اتفاق افتاده چون نیجریه، کامرون و آفریقای جنوبی -- موسوم به "قول های آفریقا" -- موفق به صعود به مسابقات جهانی نشدند.
به جای "قول های آفریقا" چهارتایی بی جاذبه ای از آفریقای غربی خواهیم داشت: آنگولا، غنا، ساحل عاج و توگو. هر یک از این تیم ها اولین حضور جام جهانی خود را تجربه می کند و برای صعود از گروه خود بر نوعی آشفتگی غلبه کرده است.
آنگولا در یکی از بازی های مقدماتی به تیم ضعیفی مانند چاد باخت. توگو در اولین بازی مقدماتی خود در مقابل حریف ناچیزی همچون گینه استوایی قرار گرفت. مربی غنا در میان راه استعفا داد، و ساحل عاج که برای صعود از گروه سختی تقلا می کرد فوت غیر منتظره کمک مربی تیم را به فهرست مسائلش افزود.
هیچیک از این تیم ها به جام آفریقا 2004 راه نیافت و هیچکدام در آخرین رده بندی های فیفا رتبه بهتری از 42 به دست نیاورده است. بی دلیل نیست که ظهور آنها "انقلاب آفریقا" نامیده شده است.
اما قرعه کشی جام جهانی لطفی به این چهار تیم نکرد. ساحل عاج با آرژانتین، هلند و صربستان و مونته نگرو در "گروه مرگ" قرار دارد. غنا باید در کنار ایتالیا، جمهوری چک و ایالات متحده به فکر چاره باشد. آنگولا با مکزیک، ایران و پرتغال هم گروه است و اولین بازی خود را با ارباب مستعمراتی سابق خود یعنی همان پرتغال هم گروه انجام خواهد داد.
آیا آنگولا، غنا، ساحل عاج و توگو از مهارت و جربزه لازم برای مبهوت کردن قدرت های قدیمی و صعود از گروه های خود برخوردارند -- همانطور که کامرون و نیجریه در دوره های قبلی جام جهانی بودند؟
حالا نگاهی به این چهارتایی زیر صحرایی داشته باشیم:
آنگولا
آنگولا در ششمین کوشش خود برای راه یابی به جام جهانی موفق شد -- با حذف نیجریه قدرتمند. آنگولا در ماه اکتبر با گل زیبای فابریس آکوا (2) در اواخر وقت بازی به پیروزی 1-0 در برابر رواندا دست یافت و جای خود را در آلمان تثبیت کرد. تیم "ایمپالاهای سیاه" (3) مسابقات را در گروه 4 منطقه آفریقا با 21 امتیاز به پایان رساند و با نیجربه مساوی کرد اما با توجه به نتایج رو در رو به مرحله بعدی راه یافت. آنگولا در خانه 1-0 برنده شد و به عنوان میهمان 1-1 مساوی کرد.
لوئیس اولیویرا گونکالوس (4) مربی تیم آنگولا "مرد معجزه گر" لقب گرفته و طرفداران این تیم از باشگاه خواسته اند قرارداد مادام العمر با او امضا شود. آکوا، کاپتان تیم آنگولا است که همان گل سرنوشت ساز را وارد دروازه نیجریه کرد. به گفته این قهرمان: "ثابت کردیم که آنگولا فقط نفت و جنگ و فقر نیست."
غنا
غنا با مقوله موفقیت در فوتبال بیگانه نیست، ولی همواره بر صحنه های کوچک تر افتخار قدم گذاشته: چهار عنوان جام آفریقا و دو عنوان قهرمانی جهان زیر 17 سال فیفا. اما در اکتبر، ستاره های سیاه عاقبت موفق شدند اولین حضور جام جهانی خود را با کسب پیروزی در برابر کیپ ورد و نتیجه 4-0 قطعی کنند.
ستاره های سیاه بازی های گروهی را با 21 امتیاز، یعنی پنج امتیاز بیشتر از کنگو و آفریقای جنوبی به پایان بردند. اما این موفقیت آسان به دست نیامد. ماریانو بارتو (5)، مربی تیم، در جریان رقابت های مقدماتی استعفا داد تا هدایت باشگاه ماریتیموی پرتغال را به دست گیرد. سم آردی (6) مدت کوتاهی هدایت این تیم را بر عهده داشت و در اواخر سال 2004 جای خود را به راتومیر دوجکویچ (7)، مربی صرب داد.
غنا کمی از آمادگی خود را در جریان این جابجایی ها از دست داد ولی سرانجام جاپای محکمی در پشت سر دوتایی وسط زمین کاپتان استیفن آپیه (8) و مایکل اسین (9) ستاره تیم چلیسی یافت. دوجکویچ گفت، "ما برای پشت سر گذاشتن مرحله اول جام تا آخرین دقایق مبارزه خواهیم کرد و اگر موفق شدیم انگار که برنده جام جهانی فیفا هستیم.
ساحل عاج
تیم ساحل عاج اولین حضور خود در مسابقات جام جهانی را "راه یابی اللهی" نامید که عبارتی شایسته است. این تیم هم گروه مصر و کامرون شانس کمی برای رسیدن به آلمان داشت. اما ساحل عاج با پیروزی در چهار از پنج بازی اول مقدماتی که یکی از آنها در قاهره و نتیجه 2-1 انجام شد فوتبال آفریقا را شگفت زده کرد.
مرگ ماما اوتارا (10)، کمک مربی تیم که در جریان یکی از جلسات تمرین حادث شد ضربه سختی بود و بازیکنان برای بزرگداشت یاد او عهد کردند که به بازیهای آلمان راه خواهند یافت. با این حال، ساحل عاج نیازمند "معجزه اومدورمن" (11) بود تا در جام جهانی جایی به دست آورد. آنها در آخرین روز سودان را 3-1 شکست دادند و در همین حال کامرون با کسب نتیجه مساوی در برابر مصر یک امتیاز از "شیرهای شکست ناپذیر" عقب افتاد (12).
ساحل عاج صاحب یکی از بازیکنان ممتاز آفریقا یعنی دیدیر دروگبا (13) با نه گل در مرحله مقدماتی، و مربی کهنه کار فرانسوی هانری میشل (14) با سابقه هدایت تیم های فرانسه، کامرون و تونس به جام جهانی است.
توگو
بازی های راه یابی توگو آغاز نامیمونی داشت. شاهین ها دو بازی مقدماتی را با گینه استوایی نصف کردند اما با برتری یک گل به مرحله مسابقات گروهی راه یافتند. سپس بازی افتتاحی را به زامبیا باختند و حذف آنها حتمی به نظر می رسید.
اما آمیزه استیفن کشی (15) مربی نیجریایی و امانوئل آدبایور (16) فوروارد نیجریایی الاصل و صاحب رتبه اول منطقه آفریقا با 11 گل خود، موجب چرخش شگفت انگیزی شد. شاهین ها با نتیجه 3-1 سنگال را مبهوت کردند و از مجموع 10 بازی انجام شده هفت بازی را از آن خود ساختند. برای کشوری که در مرحله راه یابی سه دوره قبل جام جهانی در مقام چهارم بازی گروهی قرار گرفت نتیجه بدی نیست.
قطعی شدن حضور شاهین ها در آلمان پیروزی 3-2 آنها در مقابل کنگو در ماه اکتبر بود که با جشنی در زیر باران در لومه دنبال شد. این جشن با قطع برق شهر پایان یافت اما در روز بعد ادامه یافت و سپس در یک تعطیلی عمومی مجددا دنبال شد تا قهرمانان مورد احترام قرار گیرند.
1. Jon Wilner
2. Fabrice Akwa
3. Palancas Negras
4. Luis Oliveira Goncalves
5. Mariano Barreto
6. Sam Arday
7. Ratomir Dujkovic
8. Stephen Appiah
9. Michael Essien
10. Mama Ouattara
11. Miracle of Omdurman
12. The Indomitable Lions
13. Didier Drogba
14. Henri Michel
|
