نیک کولاکوسکی (1)
ژانویه 2005
ده ها شی نوک تیز پشت شیشه های طبقه چهارم "موزه ملی سرخپوستان آمریکا" (2) در شهر واشنگتن، آتش زنه های 10000 ساله کوچک و اجسام غول پیکر نیم متری را نباید صرفا" نوعی نیزه دانست. بلکه، به گفته توماس سوئینی (3)، مدیر روابط عمومی این موزه جدید، "این ها وسایل پرتابی اند، یک جور قلاب اند، "نیزه" اصطلاح محدودکننده برای آن هاست."
به همین نحو، ماجرای ده ها قبیله در نمایشگاه های این موزه به نمایش گذاشته شده که تلاش برای گرد آوردن همه آن ها تحت عنوان "سرخپوستان آمریکا" هم محدودکننده به نظر میرسد. رد شدن از فضاهای اختصاص یافته به قبایل هوپا (4)، ماپوچه (5)، لاکوتا (6)، و سایر اجتماعات بومی آمریکا این حس را به شما منتقل میکند که سنن، آداب و رسوم، و پوشاک آن ها بی همتاست. دانیل تامینیو (7)، 22 ساله، که در روز افتتاح موزه در اواخر سپتامبر از آن بازدید کرده، میگوید: "من قطعا" فکر میکردم که در مدرسه ماجرای بومیان آمریکا را درس میدهند، اما تا پیش از این هرگز نمیتوانستم حس کنم که آن ها چقدر سرزنده اند."
این سرزندگی و تنوع نباید جای تعجبی داشته باشد. در ایالات متحده 1/4 میلیون بومی وجود دارند – که 5/1 جمعیت این کشور را تشکیل میدهند – و این تعداد در قالب بیش از 550 قبیله به رسمیت شناخته شده از سوی دولت فدرال پخش شده اند. بیش از نیم میلیون آن ها در مناطق حفاظت شده، در قطعه زمین های کوچکی که دولت فدرال در اختیار آن ها گذاشته زندگی میکنند. آن ها همچنین معمولا" یکی از اقشار ستمدیده تر جامعه بوده اند: از هر چهار بومی آمریکا، یک نفر در فقر زندگی میکند.
اما با این موزه پنج طبقه، که چند یاردی آن طرفتر از "کاپیتول" (8) (ساختمان کنگره) آمریکا واقع شده، شاهد رویکرد تازه ای برای ارج نهادن و احترام گذاشتن {به آن ها} هستیم. دبلیو. ریچارد وست جونیور(9)، از اعضای قبایل چیین (10) و آراپاهو (11) در اوکلاهما (12)، بنیان گذار و مدیر این موزه، میگوید: "کار ما نشانگر فرصتی برای آشتی و به رسمیت شناسی در تاریخ آمریکاست، زمانی برای سرخپوست ها تا، بالاخره، جایگاه برجسته محرمانه ای در پیشگاه مملکت پیدا کنند."
شکل گرفته با آب و باد
در میان نوک های تیز و مرمرها و شیشه های برق انداخته ساختمان های مرکز شهر واشنگتن، از جمله بیش از 14 موزه، "موزه ملی سرخپوستان آمریکا" به یک دلیل ساده بنایی برجسته است: این بنا به شکل ارگانیکی انحنا دارد، مثل یک تکه سنگ آهک که گذر قرن ها آن را فرسوده است. چهل صخره و تخته سنگ بزرگ، که به صخره های پدربزرگ مشهورند، در چشم انداز این مکان جا گرفته اند.
داخل ساختمان هم با همین تاکید بر انحناهای طبیعی طراحی شده، از جمله سرسرای گرد ورودی که ارتفاعی 36 متری دارد. سوئینی میگوید: "فضای داخلی به شکل دایره است، که بنا به عقاید بسیاری از فرهنگ های بومی، طبیعی ترین شکل در میان همه اشکال محسوب میشود. ماه و خورشید مدورند، و به همین دلیل است که ساختمان چنین شکلی دارد. همه ساختمان های دیگر اطراف "مرکز تفرج ملی" (13) زاویه دار هستند. این ساختمان نماینده شاکله ای است که با آب و باد شکل گرفته است."
سرسرا تحت عنوان "پوتوماک" (14) نامگذاری شده است، کلمه ای آلگونکوانی/ پوهاتانی (15) به معنی "جایی که بار را تخلیه میکنند" (و همچنین نام رودخانه ای که از کنار پایتخت میگذرد). در مرکز این فضا دو قایق قرار گرفته، یک کایاک متعلق به آرتیک (16) شرقی و یک بلم با بازوهای محافظ متعلق به بومیان هاوایی. اعضای قبایل هم بر اساس یک برنامه زمان بندی شده در سرسرا حضور دارند تا نمایش هایی اجرا کنند و جواب سوالات تماشاگران را بدهند.
چنین تعاملی با رسالت این موزه نیز مطابقت دارد. سوئینی میگوید: "من فکر میکنم این درک از ابتدا وجود داشت که این موزه فقط یک موزه تاریخی نیست، و هدف این بود که جلوه های امروزی و جلوه های تاریخی هردو به نمایش گذاشته شوند. در اینجا سه نمایشگاه مرکزی وجود دارد، و راهنماها هم همگی از 24 اجتماع بومی تشکیل شده اند، به طوری که در هر نمایشگاه هشت قبیله یا اجتماع بومی متفاوت را شاهد خواهیم بود." قبیله های مختلف جای خود را در این نمایشگاه ها با هم عوض خواهند کرد.
به نمایش گذاشتن زندگی بومیان آمریکا
این سه نمایشگاه مرکزی شامل این هستند: "جهان های ما"، که بر کیهان شناسی بومیان و رابطه معنوی بین نوع بشر و دنیای طبیعت متمرکز میشود؛ "مردمان ما"، که ماجرای کوشش های بومیان آمریکا برای حفظ سنن خود در مواجهه با ناملایمات را بازگو میکند؛ و "زندگی های ما"، که هویت و شیوه های زندگی معاصر بومیان آمریکا را از طریق متون، فیلم ها، و مصنوعات مورد بررسی قرار میدهد.
در "دنیاهای ما" میتوانید فضای گالری ای که به قبیله هوپا اختصاص یافته درنگ کنید و در فیلمی ملودی جورج (17)، یکی از اعضای این قبیله، را ببینید که توضیح میدهد چرا "زندگی کردن به عنوان یک زن هوپایی در جامعه امروزی کار دشواری است." میتوانید نگاهی به مصنوعاتی مثل دسته هاون ها و بشقاب های سنگی بیندازید. یا چند قدم آن طرفتر در همین سالن از یک چرخ گاه شماری مایایی (18) بازدید کنید.
در بالکن های مشرف به سرسرای "پوتوماک"، ویترین هایی پر از مصنوعات، از جمله اشیای پرتابی، عروسک ها، صندوقچه ها، گردنبندها و نشان های صلح، قرار دارند. هرچند این اشیا در پشت شیشه قرار دارند، تصاویر دیجیتالی آن ها را میتوان بر روی صفحه های قابل لمس مقابل ویترین ها بررسی کرد. به لحاظ فنی، این موزه دهه ها جلوتر از موزه های مشهوری چون "موزه هوا و فضا" (19) یا "موزه تاریخ طبیعی" (20) است که هردو نزدیک به هم واقع شده اند و نمایشگاه های زیادی دارند که نظر میرسد از هنگام نخستین فرود انسان بر کره ماه دیگر به روز نشده اند.
اما برای بعضی از افراد، نمایشگاه های این موزه جالبترین بخش آن نیستند. تامینیو، بازدیدکننده ای از کانتیکات (21)، میگوید: "من از دیدن نمایشگاه ها لذت بردم، فکر نمیکنم اطلاعاتی که میدادند در آن حدی بوده باشد که میتوانستند بدهند، اما فکر میکنم واقعا" زیبا بودند. بهترین بخش سالن غذاخوری بود. همه چیزی که میخواهید درباره یک فرهنگ بدانید، میتوانید از خورد و خوراک آن بیاموزید."
"کافه غذاهای بومی میتسیتام" (22) (میتسیتام در زبان بومیان پیسکاتوی (23) و دلاور (24) یعنی "بیایید بخوریم") غذاهایی عرضه میکند که ظاهرا" بر اساس سنت های آشپزی در قاره آمریکا تهیه شده اند. فهرست غذاها شامل بوفالو چیلی و لوبیا چیتی با نان برشته از قبایل "دشت های پهناور" (25) آمریکا، خوراک سیب زمینی پرویی از اجتماعات بومی آمریکای مرکزی، و سوپ صدف خوراکی از "وودلندز شمالی" (26) آمریکا. فکرش را که بکنید، این ختم نمایشگاه های تعاملی است.
احترام
در حالی که بسیاری از بومیان آمریکا نگاه تحسین آمیزی به این موزه و رسالت آن دارند، بعضی ها هم در این باره تردید دارند. اندرو آیرون شل (27)، یکی از بومیان آمریکا که در "منطقه حفاظت شده رزباد سیوکس" (28) در داکوتای جنوبی (29) زندگی میکند، میپرسد: "آیا بهتر نبود که این پول صرف سرمایه گذاری در زمینه مراقبت های بهداشتی یا حمایت از توسعه اقتصادی در مناطق سرخپوست نشین میشد؟"
با وجود چنین احساساتی، بیش از 25000 نفر، که اکثر آن ها را بومیان آمریکا تشکیل میدادند، در "رژه افراد بومی" (30) در 21 سپتامبر شرکت کردند. واشنگتنی هایی که سر کار میرفتند آن روز صبحی غیرعادی را شاهد بودند، پیاده روها و ایستگاه های مترو مملو از بازدیدکننده های غیرواشنگتنی بود که چنکگ های سنتی خود را به دست داشتند، و بعضی ها هم نیزه و سایر سلاح ها را با خود حمل میکردند. روز بعد، موزه 24 ساعته باز بود، و در نیتجه 19000 نفر از آن دیدن کردند. با گذشت حدود یک ماه، این موزه هنوز گنجایش روزانه 16000 بازدیدکننده را دارد؛ انتظار میرود که 4 میلیون بازدیدکننده در سال داشته باشد.
البته نکته مهم در مورد این تعداد بازدیدکننده آن است که بسیاری از این میلیون ها نفر در جریان سرگذشت ساکنان بومی آمریکا قرار خواهند گرفت. و همانطور که تامینیو در گشت و گذار خود در این موزه در روز اول شاهد بوده، این نکته مثبتی است. او میگوید: "چون روز افتتاحیه بود، خیلی از بومی های آمریکا هم خودشان مشغول گشت و گذار در نمایشگاه ها بودند. این هم نکته جالبی بود چون این تجربه – قرار گرفتن ما در یک فضا – بسیاری از نکاتی را که این موزه میخواست بگوید بیان میکرد."
1. Nick Kolakowski
2. National Museum of the American Indian
3. Thomas Sweeney
4. Hupa
5. Mapuche
6. Lakota
7. Danielle Tumminio
8. Capitol
9. W. Richard West Jr
10. Cheyenne
11. Arapaho
12. Oklahoma
13. [National] Mall
14. Potomac
15. Algonquian/Powhatan
16. Artic
17. Melodie George
18. Maya
19. Air and Space Museum
20. Natural History Museum
21. Connecticut
22. Mitsitam Native Foods Café
23. Piscataway
24. Delaware
25. Great Plains
26. Northern Woodlands
27. Andrew Iron Shell
28. Rosebud Sioux Reservation
29. South Dakota
30. Native Persons Procession
|
