نويسنده : مارا بوكای (1)


ايالات متحده شايد تنها كشوری در جهان است كه ادعای چندگانگی فرهنگی و زبانی دارد و " ديگران" متفاوت را دوستانه می پذيرد – ميليونها مهاجری كه در كرانه های سواحل آن پياده شدند با خود رنگها، سنت ها، زبانها و خاطرات مختلف آورده اند. همه اينها با يكديگر درهم آميخته و به آگاهی جمعی واحدی تبديل گشته كه با وجود اثر از ياد برنده زمان، هنوز يكتايی هر فرد، ميراث او و باورهايش را ارزشمند می داند.

زبان خلاقی كه در آثار نويسندگان و روشنفكران به چشم می خورد، ديالوگ موشكافانه ای است كه بر ارتباط بين فرهنگها ارج می نهد و بر آن تاكيد می نمايد. اگر چه زبان انگليسی زبان نخست آمريكايی هاست، اما هيچگاه زبانهايی را كه توسط مهاجرين به اين كشور آورده شده، منكوب نكرده اند.


بچه های خط مرزی

سرجيو ترونسوكو (2)، مقيم ال پاسو (3) تگزاس (4)، شهری كوچك در كنار مرز مكزيك، مثال بارزی از دوگانگی هويت فرهنگی است.


ترونسوكو، در آنجا بزرگ شد. وی پسر والدين مكزيكی الاصل بود كه برای تامين او و برادر كوچكترش سخت تلاش كردند. خانه آنها برق نداشت و برای تهيه آب می بايست تا مخزن های عمومی نزديك خانه شان می رفتند.


ازهمان اوايل كودكی، ترونسوكو تمايل به گوشه گيری داشت و ازخواندن لذت می برد. او هر جمعه از كتابخانه مدرسه، كتاب به امانت می گرفت و تمام آخر هفته را كاملا مجذوب ماجراها وافسانه هايی بود كه ديوانه وار دوست می داشت.

در دوره دبيرستان برای روزنامه مدرسه، مقالات بسيار منتقدانه می نوشت و بعدها سردبير روزنامه شد.

همانطوريكه ترونسوكو می گويد: " آثارمن بر پايه احساس تعلقم به خاطره های دوگانه بود. يكی از آنها برگرفته از تبار مكزيكی ام و ديگری توسط فرهنگ ايالات متحده شكل گرفته بود."

ترونسوكو از دانشگاه هاروارد (5)، معتبرترين دانشگاه در ايالات متحده ، بورسيه گرفت. در آن زمان، اين پسر روستايی سرشار از سادگی و هوش دريافت كه پهلو به پهلوی فرزندان طبقه ممتاز، بر سر كلاس دانشگاهی خواهد نشست كه افرادی مانند رئيس جمهور جان اف. كندی (6) از آن فارغ التحصيل شده اند.


ترونسوكو می گويد: " من بورسيه ای گرفتم كه توانستم تحصيلاتم را در علوم سياسی دنبال كنم، اما همواره مشتاق بودم كه درباره فرهنگ مكزيك به زبان بومی اش بياموزم. پس از دريافت بورسيه بين المللی فول برايت Fulbright، به مكزيكو سيتی (7) رفتم و در آنجا شروع به تحصيل در ادبيات و فلسفه به زبان اسپانيايی نمودم. به اين ترتيب چيزهايی كه قبلا در مورد آن فرهنگ به زبان انگليسی ياد گرفته بودم را كامل كردم."


بنابراين چند گانگی زبانی برای ترونسوكو فقط غرق شدن در ميراث فرهنگی يا تغيير مسير به سمت دانش تازه به دست آمده نبود، بلكه مدلی برای تركيب دو زبان برای به وجود آمدن يك ابراز عقيده بود- عقيده ای كه اثر به جا مانده از ارتباط و گفتگو بين تمدنهای انسانی را با خود به همراه داشت، جاييكه رابطه با هويت هم يك دلبستگی می شود و هم آگاهی درباره هراسهای به ارث رسيده بدست می آوريم.

ترونسوكومی گويد: " وقتيكه با كارولين (8) دختر رئيس جمهور كندی سر يك كلاس در دانشگاه هاروارد نشستم، به عمق معنای گفتگو بين نژادها و فرهنگهايشان، از نظر فرصتها و وظيفه ها، در ايالات متحده پی بردم. اين چند گانگي، يك پيوند اجتماعی و سياسی يگانه ای را بوجود آورده است كه آمريكاييها با اصل و نسب های متفاوت را در موطنی در دسترس همگان و آماده برای هر امكانی، گرد هم می آورد."


آخرين تورتيلا (9)

آخرين رمان ترونسوكو، "آخرين تورتيلا"، در سال 1999 منتشر شد. رودلف آنايا (10)، نويسنده و عضو فرهنگستان درباره اين اثر می گويد: " اين اثر گردهم آوردن شخصيتها و حوادثی است كه ضرب آهنگ قلب را تند تر می كند. ترونسوكو يكی از توانا ترين نويسندگان معاصر است."

ترونسوكو می گويد: "بسياری از شخصيتهای داستان من مكزيكی – آمريكايی هستند و دارای شخصيت روانشناختی آميخته ای می باشند زيرا از كشور مادری خود احساسات تند و شديد و ارزشهای والا به همراه می آورند، در حاليكه با ماده گرايی و سرعت شتابزده يك جامعه توليدی زندگی می كنند كه آهسته گامی را نمی بخشد.

تمايل به "پذيرفتن ديگران" تنها اذعان داشتن به وجود آن و تجليل از گوناگونی آن نيست؛ اين تمايل در قلب سنت آزاديخواهانه جامعه آمريكا جای دارد. در اينجا موضوع اصلی رمان آورده شده است: برخورد بين دو فرهنگ، با منابع و امور مطلق ايدئولوژيك، اجتماعی و سياسی مغاير. ايالات متحده كه بوسيله مهاجرين ساخته شده است، توانست قوانين وآداب و رسومی را اتخاذ كند كه از ويژگيهای هر فرهنگ، كه همگی مبدل به يك ميراث ملی مشترك شده اند، پاسداری نمايد. زبان انگليسی يك عامل متحد كننده مشترك است. اما آزادی بيان، نوشتار و خلاقيت و حتی رسانه ها برای هراجتماعی، صرفنظر از زبانی كه به آن صحبت می كنند، وجود دارد.

اجتماع آمريكايی، با هماهنگ كردن فرهنگهای بين المللی مختلف، هويت ملی خود را شكل داده است. " ديگران " در سنت آمريكايی " تازه واردينی " هستند كه دارای حقوق و وظايف برابر، اما در عين حال در جزئيات و منابع متفاوت می باشند.

تورنسوكو می گويد: " من رويايی را بازگو می كنم كه هويت فرهنگ اجدادم را به همراه دارد. اين رويا از سرزمين آزتك ها (11) و ماياها (12) می آيد و به داستانهای شيرين مادرم درباره مكزيك مزين شده است. من آنها را به زبانی كه با آن متولد شده ام و به فرمول ذهنی كه برآن تسلط دارم، يعنی زبان انگليسی، بازگو می كنم."


آشتی فرهنگها

" بچه های خط مرزی" از بعد خلاقه آن، تصويری معاصر از شهروندانی در يك جامعه برابر و آزاد توليدی می باشد. انتخاب مكتب هنری رومانتيك از سوی ترونسوكو دانش او درباره زبان و ادبيات اسپانيايی را استحكام بخشيده، و به بيان ماهرانه افكار خلاقش به زبان انگليسی خدشه ای وارد نساخته است.
ترونسوكو همچنين ثابت كرده است كه يك كودك خط مرزی دهه های شصت ، اكنون فرزند همه دنياست و با موفقيت فرهنگها را جذب و با باليدگی و بلوغ آنها را به وطن خود می آورد.

اين امربدون داشتن گفتگو با " ديگران " ممكن نبود. اين امر بستگی دارد به رد جزم انديشی روشنفكری و تعصب قومی و قبول 'گرده افشانی' سنتهای به ارث رسيده غيربومی بين فرهنگها و پذيرش چند گانگی به عنوان يك شيوه زندگی و نه فقط شعار.

به اين ترتيب همه شكوفا می شوند و گفتگوی فرهنگها، می تواند بيانيه صلح جهانی باشد؛ صلحی كه بواسطه همزيستی فرهنگی بين تمام افراد دنيا بدست می آيد.


1- Marah Bukai
2- Sergio Tronsoco
3- El Paso
4- Texas
5- Harvard University
6- John F. Kennedy
7- Mexico City
8- Caroline
9- The Last Tortilla
10-Rodolfo Anaya
11-Aztec
12-Mayas