نویسنده: آر. اِی. کامپوس

ماه مه، 2005

بسیاری از راننده های برجسته مسابقات اتومبیل رانی آمریکا در این کار زاده و پرورده شده اند، انگار سرعت خصیصه ای است که از نسلی به نسل دیگر منتقل می شود. شاید مشهورترین راننده مسابقات اتومبیل رانی آمریکا اِی. جی. فویت بود که چهار بار در مسابقات ایندیاناپولیس500 برنده شد؛ این مسابقه برای چند دهه معتبرترین مسابقه آمریکا بود و طی آن اتومبیل های بدون سقف و گلگير (open-wheeled cars) در یک پیست اتومبیل رانی بیضی شکل مسابقه می دادند.

همانطور که انتظار می رفت، لاری، پسر فویت هم به این کار علاقمند شد. او می گوید، " من به مسابقات ایندی 500 می رفتم و چنین مسابقه ای مطمئنا تاثیر بسيار زيادی روی یک بچه دارد." اما به جای راندن در ليگ مسابقات ایندی، در ماه فوریه گذشته، لاری فویت در مسابقه ای کاملا متفاوت به نام دایتونا 500، در یک پیست اتومبیل رانی ای که کاملا متفاوت بود، پشت فرمان نشست: مسابقه اتومبيل رانی ناسکار.

او تنها نیست. در ده سال گذشته ناسکار ورزشی است که از تمام ورزش های دیگر رشد سریع تری داشته. بیش از 200.000 تماشاچی علاقمند در مسابقه سال گذشته دایتونا 500 شرکت کردند – رقمی بسيار عادی برای اين مسابقه که سالی یکبار در روز یکشنبه برگزار می شود. این رقم از تعداد کسانی که در بازی های نهايی سه تا از ورزش های بزرگ آمریکا شرکت کردند، بیشتر بود – یعنی فوتبال آمریکایی، بیسبال و بسکتبال. در حال حاضر، بیش از 75 میلیون نفر خود را هواخواه ناسکار می دانند – تقریبا یک سوم جمعیت ایالات متحده. بر اساس رده بندی مسابقات هفتگی تلویزیون، این مسابقات بعد از فوتبال آمریکایی بیشترین تماشاچی را دارد.

در نگاه اول، ممکن است عجیب به نظر برسد که این تعداد آدم بتوانند چهار ساعت بنشینند وچیزی را تماشا کنند که ظاهرا تعداد زيادی تابلو اعلانات رنگی روی چرخ می باشند و با سرعت 300 کیلومتر در ساعت به دور یک پیست بیضی شکل می گردند. اما ناسکار چیزی بیش از دور یک پیست چرخیدن است: ناسکار ورزشی است با جذابيتی ماهرانه، کمال و استقامت بدنی، و ورزشی پر از هیجان و اندوه ناشی از ناكام شدن. این ورزش دارای تاریخی غنی است که در ارزش های خانواده ریشه دارد؛ هم در داخل پیست و هم خارج از آن. بیل میلر، یکی از هواخواهان ناسکار از بلوم فیلد، نیوجرسی، می گوید، " با يك تلویزیون بزرگ، فرد كاملا احساس می کند كه در آنجا حضور دارد."

اتومبیل های متفاوت، مسابقه متفاوت

ناسکار مخفف انجمن ملی مسابقه اتومبیل رانی ماشین های استوک (اتومبیل هایی شبیه به اتومبيل های معمولی با تغییراتی به منظور سرعت بیشتر) است. اين انجمن بر مسابقات اتومبيل رانی ماشين های استوک در ایالات متحده نظارت دارد. تفاوت های بین یک ماشین استوک و ماشین های بدون سقف و گلگير، مانند ماشین هایی که در فرمولا 1 وجود دارند، واضح است. ماشین های فرمولا 1 سقف و گلگیر ندارند، چون اتومبیل هایی هستند که برای بالاترین سرعت و بهترين كنترل طراحی شده اند. اتومبیل های ناسکار شکل اصلاح شده ماشین هایی هستند که بسیاری از آمریکایی ها سوار می شوند مانند دوج، فورد و شورلت.

فویت می گوید، " اين ماشین ها بسیار متفاوت هستند. مسابقه ایندی 500 سریع تر است اما ماشین ها راحت تر هستند. به خاطر نیروی عمودی ای که به سمت پایین می رود، اين ماشين ها در حین رانندگی تعادل بهتری دارند. ماشین های استوک بزرگ و سنگین هستند و تکان هایی دارند که در ماشین های ایندی آن را احساس نکردم. مسابقه با هر دوی آن ها سخت است اما با ماشین های استوک می توان به ماشین های دیگر نزدیک تر شد و حتی ضربه کوچکی به آنها زد، کاری که با ماشین های ایندی نمی توان انجام داد."

ضربه زدن و کوبیدن به ماشين های رقیب بدون جريمه شدن، استراتژی منحصر به فرد ناسکار است و گاهی اوقات وقتی که فاصله با رانندگان دیگر، فقط چند سانتیمتر باشد، لازم است. فویت از اصطلاح عامیانه ای برای کوبیدن و ضربه زدن استفاده می کند و می گوید، " به نظر می رسد ماشین ها آنچنان در مسابقه به یکدیگر نزدیک می شوند که باید از بوق تریلی استفاده کنی. این امر در مسابقه با ماشین های بدون سقف و گلگير بی سابقه است. هیچ وقت چنین کاری نمی کنی، چون به جای كمك به موقعيت ماشين در مسابقه به آن صدمه می رسانی، و این کاری بود که حتما می بایست یاد می گرفتم، اما سعی می کنم که از آن به عنوان آخرین راه چاره استفاده کنم – اگر کسی جلوی من را بگیرد یا هیچ راه دیگری برایم باقی نگذارد."

حتی با تماس ماشین به ماشین هم در سرعت های بالا، فويت می گيد كه می تواند به راحتی رانندگی کند. او اظهار می دارد، " برای من سرعت هیچ وقت مایه دردسر نبوده است. بالاترین سرعتی که تا به حال رانندگی کرده ام 353 کیلومتر در ساعت بود که قطعا سرعت بالایی است. وقتی واقعا متوجه سرعت بالا می شوی که تصادف می کنی و كنترل ماشین از دستت در می رود. قطعا همین امر کافی است که قلب تو را به تپش وادارد."

اما چیزی که فویت بیش از همه درباره رانندگی دوست دارد رقابت است: " بسیاری از افراد می گویند که مسابقه دادن باعث ترشح شدید آدرنالین یا ايجاد هیجان زیاد می شود، اما من هیچگاه این کار را به خاطر این دلایل انجام نداده ام. همیشه علت آن رقابت بوده است. همیشه ورزش برایم جالب بوده و عاشق ورزش کردن بوده ام، بنابراين فکر می کنم عشقی كه به رقابت دارم از هيجانی كه ترشح آدرنالین به وجود می آورد بسيار برايم مهم تر است."

تاریخی منحصر بفرد
ناسکار همیشه این قدر با نظم نبوده است. مسابقات اتومبيل رانی استوک در دوران ممنوعیت الکل در آمریکا ( 1933-1920) ریشه دارد، وقتی که الکل در سراسر کشور غیر قانونی اعلام شده بود و قاچاقچیان الکل به نام bootleggers ماشین های خود را اصلاح کردند تا بتوانند ماشین های پلیس را جا بگذارند.

این قاچاقچیان دور هم جمع می شدند تا ببینند ماشین کدامشان از همه سریع تر و اصلاحات کدامشان از همه بهتر است. این امر موجب آغاز مسابقات شب های شنبه شد. اندرو جیانگولا، یکی از مدیران ناسکار می گوید، " مسابقات در قسمت جنوب شرقی ایالات متحده آغاز شدند. با افزايش محبوبيت اين ورزش در بین مردم، جایزه های برنده ها نیز بزرگ تر شد. اما قوانین همیشه يكسان نبودند و هميشه هم مشخص نبود كه آيا برنده ای که از خط پایان عبور می کند جازه ای به دست می آورد يا نه."

این ورزش به طور رسمی در سال 1948 به وجود آمد، وقتی که بیل فرانس سينيور، مکانیکی از شهر دیتونا بیچ در ايالت فلوریدا، گروهی از حاميان مالی را دور هم جمع کرد تا انجمنی جهت سازمان دادن به مسابقات اتومبيل رانی استوک تشکیل دهد – ناسکار. اولین مسابقه اتومبيل رانی استوک در 19 ژوئن 1949 در شهر شارلوت، کارولینای شمالی، برگزار شد. از آن به بعد، محل های برگزاری این مسابقات در دیتونا، تالادگا در ایالت آلاباما و بریستول در ایالت تنسی به عنوان قسمتی از تاریخ رقابتی این ورزش درآمدند، که اصولا در جنوب شرقی آمریکا محبوبيت پيدا كرد.

در دهه گذشته، محل مسابقات جابجا شده اند و برنامه ریزی ها تغيير يافته اند و به همين علت ناسکار به ایالت های متعددی گسترش پیدا کرده است، از جمله ایلینوی، میشیگان، کالیفرنیا، آریزونا و نیوهمپشایر.(امسال حتی یک مسابقه دوره ای کوچک تر در مکزیکو سیتی بر پا خواهد شد.) تلویزیون، از طریق پوشش خبری مداوم در سراسر کشور، به ناسکار کمک کرده تا بازار گسترده ای به دست آورد.

عامل دیگری كه به محبوبیت روز افزون ناسکار کمک کرده این است که اين ورزش همیشه به عنوان یک ورزش خانوادگی تلقی شده است. جیانگولا می گوید، " صاحبان پیست های اتومبیل رانی این دوراندیشی را داشتند که از این ورزش یک تجربه خانوادگی بسازند. و ورزشکاران را به طرفدارانشان به صورت مردم عادی، در دسترس، دلیر و قهرمان نشان دهند."

ناسکار آن قدر دردسترس طرفدارانش قرار دارد که مردم اجازه دارند قبل از مسابقه به پیست و محدوده پارك و نگهداری ماشين های مسابقه وارد شوند. در پیست بین المللی دیتونا، هر پارکینگ دارای یک پنجره بزرگ شیشه ای است، به گونه ای که هواخواهان می توانند مکانیک ها را در حال کار بر روی ماشین ها تماشا كنند. جیانگولا می گوید، " به نظر می رسد که ناسکار همیشه خواهان اين بوده كه تعامل با طرفداران و لذت آنها را به حداكثر برساند و این ورزش همیشه منحصر بفرد و به اندازه کافی متفاوت بوده است که بتواند چنین خلاقیتی را به ثمر برساند و آن را مبدل به گردهمایی خانوادگی کند."

روحيه رقابت
ناسکار دارای سه ليگ است: دوره مسابقات کرافتزمن تراک (Craftsman Truck)، دوره مسابقات بوش (Busch) و دوره مسابقات نکستل کاپ (Nextel). این مسابقات جزء معروف ترین مسابقات هستند، که در آنها بهترین راننده های اتومبيل رانی برای بالاترین جایزه رقابت می کنند. همچنین مسابقات دیگری هم وجود دارند که به طورهفتگی یا منطقه ای برگزار می شوند.

لاری مک کلور صاحب اتومبیل مونت کارلو شماره 4 است که مایک والاس در دوره مسابقات نکستل کاپ راننده آن بود. هر هفته تیم مک کلور فرصت برنده شدن را دارد، جاذبه ای که او را از سال 1984 در ورزش نگه داشته است. او می گوید، " من همیشه شیفته ماشین ها بودم. آنها چیزهایی هستند که مرا به وجد می آورند. در ابتدا، همین امر کافی بود که من به این ورزش روی بیاورم. سپس تیم شروع به مسابقه دادن کرد و موفقیت هایی به دست آورد. اگر آدمی باشی كه رقابت را دوست دارد به سختی می توانی بدون حس پیروزی به كارت ادامه دهي. این چیزی است که من بیشتر از همه در مورد ناسکار دوست دارم، اینکه بتوانی در این سطح رقابت کنی."

در واقع، رقابت يكی از چیزهايی است که ناسکار را این چنین موفق کرده است. در مسابقات فرمولا 1، مایکل شوماخر راننده ای است كه در اكثر مسابقات انتظار برنده شدنش را همه دارند. در ناسکار مقامات رسمی قوانین را طوری اصلاح می کنند که مسابقه واقعا مسابقه باشد. مایکل هالندر، یک خبرنگار برجسته ناسکار در سی سال گذشته می گوید، " اندازه ماشین و استفاده از مواد غیر متعارف تنها محدودیت های عمده هستند. در ناسکار ماشین ها طوری ساخته می شوند که حتی الامکان شبیه هم باشند. هدف این است که بهترین نتیجه ممکن عاید شود: 43 ماشین با فاصله یک ثانیه از یکدیگر از خط پایان عبور می کنند."

مهم ترین قسمت ماشین، که باعث حفظ تعادل آن می شود، صفحه های محدود کننده ای است که ماشين های ناسکار در برخی پيست ها از آن استفاده می کنند. این صفحه ها جریان هوا به کاربراتور را محدود می کنند تا توان اسب ماشین را کاهش دهند.

شباهت و یکسانی ماشین ها با يكديگر استراتژی های گوناگونی را ایجاب می کند. هالندر می گوید، " معمولا در مسابقه چهار ساعتی و 500 مایلی ناسکار، 400 مایل اول فقط تثبیت موقعیت خودتان است. سپس 100 مایل آخر را تا آنجا که می توانید تند می روید. در مسابقات فرمولا 1، تمام اين رقابت دو ساعتی، از شروع تا پایانش، یک مسابقه سرعت است. شرکت کنندگان مسابقات فرمولا 1 در پيست های مسابقه ای که هم پیچ راست و هم پیچ چپ دارد رانندگی می کنند و برای آنها پيت استاپ (pit stop) يك ضرورت اجتناب ناپذیر و شديدا ناراحت كننده است. این امر تدابير پیت استاپ را تغيير می دهد: همه مسابقه به این بستگی دارد که چقدر بنزین زده می شود و چند ثانیه طول می کشد تا چرخ ها را عوض کنند." در مسابقات فرمولا 1 هیچ محدودیتی برای تعداد دفعاتی که فرد به پیت استاپ می رود وجود ندارد، در حالی که در مسابقات ناسکار تعداد دفعات محدود به شش بار است.

نگهداری هر ماشین سالانه حدود 150.000 دلار هزینه دارد و مک کلور در 36 مسابقه ای که درفصل مسابقات اتومبیل رانی برگزار می شود، از 14 اتومبيل استفاده می کند. مک کلور می گوید، " ماشین های متفاوتی برای پيست های متفاوت طراحی شده اند و شما همیشه نیازمند یک ماشین یدک هستید. اما خود ماشین به تنهایی گران ترین چیزی نیست که باید برای داشتن یک تیم داشته باشید – اجزاء و قطعاتی که برای ساخت و طراحی ماشین ها استفاده می شوند و افرادی که در تيم حضور دارند، گران ترین قسمت هستند.

هواخواهان و قدرت خرید
مسابقات ناسکار از قاچاقچیان غیر قانونی الکل بسیار فاصله گرفته و پيشرفت كرده است. به دلیل رشد سریع و به دلیل اینکه ورزشی خانوادگی است، احتمالا اين ورزش یکی از پر تبلیغات ترین ورزش های روی کره زمین است. همه ماشین ها و همه یونیفورم های رانندگان پر از آرم های شرکت های تجاری است. مک کلور می گوید، " این تنها چیزی است که برای فروش داریم. هر قسمت اتومبیل یک تابلوی تبلیغاتی است و ما سعی می کنیم که از تمام فضای روی ماشین، روی کلاه کاسکت و روی لباس استفاده كنيم."

دکتر لاری فلگل، استاد بازاریابی ورزشی در سیستم دانشگاه های عمومی آمریکا اضافه می کند، " بسیاری از هواخواهان زن هستند. به همين دلیل است كه شركت تاید (توليد كننده پودر لباس شويي) و شركت براونی (دستمال کاغذی) اسپانسر اتومبیل ها شده اند. به یاد می آورم تحقيقی خواندم مبنی بر این که به یک هواخواه پیشنهاد شد به مدت یک سال هر پودر لباس شويی ای که بخواهد برای او تهیه شود و او از قبول آن امتناع ورزید چرا که فکر می کرد خریدن يك پودر لباس شويی دیگر بر ضد راننده مورد علاقه اش خواهد بود. مردم سعی می کنند محصولاتی را بخرند که از راننده های مورد علاقه شان حمایت می كند. من یکی از طرفداران جف گوردون هستم. او یک مونت کارلو را می راند. آيا واقعا جای تعجب دارد که دو وسیله نقلیه من ساخت کارخانه جنرال موتور است؟"

بیل میلر، یکی از هواخواهان مسابقات ناسکار در نیوجرسی می گوید که تبلیغات به تماشاچیان علاقمند کمک می کند تا راننده دلخواه خود را پیدا کنند. وی اظهار می دارد، " حداقل مزیت آن این است که می توانی ببینی چه کسی جلوتر از همه است. می دانی که تونی استوارت در ماشین هوم دپو (Home Depot) نارنجی رنگ، دیل ارنهارت جونيور در ماشین باد (Bud) و جف گوردون در ماشین دوپونت (DuPont) است." میلر سعی می کند که دوره مسابقات کرافتزمن تراک را در روزهای جمعه، دوره مسابقات بوش را در روزهای شنبه و مسابقات نکستل کاپ را در روزهای یکشنبه تماشا کند. قراردادهای پخش برنامه اصلی ناسکار، مسابقه را از هر زاویه ممکنی به خانه های مردم می آورد. میلر با هیجان می گوید، " من به تازگی برای حق اشتراک دوربین های داخل ماشین ثبت نام کردم. این شرکت، هفت کانال در اختیار من می گذارد که از طریق آنها می توانم جای هفت راننده مختلف را ببینم. از اين طريق می توانم هر کاری که راننده ها در طول مسابقه انجام می دهند ببینم و بشنوم."

سایت های اینترنتی ای وجود دارند که از طریق آنها می توانید راننده مورد علاقه خود را لحظه به لحظه دنبال کنید، زاویه های منحصر بفردی از مسابقه را از طریق شبکه هایی که مسابقات ناسکار را پخش می کنند تماشا کنید، و حتی برنامه رادیویی ماهواره از صحبت های بین رانندگان و افراد حاضر در پیت را بشنوید.

فلگل می گوید که ناسکار از این نظر منحصر بفرد است که وقتی يك راننده برنده می شود، به ندرت پيش می آيد كه هواخواهان نسبت به یکدیگر کینه می ورزند. او می گوید، " يك رقابت رفاقت آمیز حاکم است. می توانم کلاه جف گوردون را به سر بگذارم و کنار شخصی بنشینم که تی شرت دیل ارنتهارت جونيور را به تن دارد و هر دوی ما از طرفداران اين ورزش هستیم – ما به آنجا رفتیم که یک مسابقه خوب را تماشا کنیم. مهم نیست که راننده محبوب شما چه کسی است. اگر او امروز برنده نشود، همیشه یک مسابقه دیگر در یکشنبه بعدی هست.