مقاله به قلم نيك كولاكوفسكی -- ژوئيه 2004

پوست بدن چيز جالب و شگفت انگيزی است. پوست بزرگترين اندام بدن است كه آنرا در مقابل گرما، سرما، جراحت و عفونت حفاظت ميكند، باعث ميشود بدن آب و چربی ذخيره كند، و ويتامين " د " D توليد مينمايد. مانند بسياری ديواره ها و سنگرهای مستحكم ديگر، پوست نيز طوری ساخته شده كه بتواند در مقابل خيلی از آسيب ها مقاومت كند --- نگاهی به جای زخم ها و داغ ها بر بدن خود بياندازيد ---، لكن پوست در مقابل يك چيز بسيار آسيب پذير است: نور خورشيد.

آفتاب زياد ميتواند موجب سرطان پوست شود؛ يكی از شايع ترين انواع سرطان در جهان. در آمريكا هر سال بيش از يك ميليون نفر مبتلا به سرطان پوست ميشوند؛ و تقريبا نيمی از آمريكايی ها كه به سن 65 ميرسند لا اقل يك بار در عمر خود دچار سرطان پوست شده اند. ملانوما (1)، مرگبارترين نوع سرطان پوست، در سال 2000 بيش از 37000 نفر را در سراسر جهان از پا درآورد؛ كه 300 نفر از اين تعداد ميان مديترانه و خليج فارس زندگی ميكردند؛ و اين ارقام در حال افزايش است. پيش بينی ميشود در سال 2004 متجاوز از 10250 نفر تنها در ايالات متحده جان خود را در اثر سرطان پوست از دست بدهند، و اين به معنی يك افزايش 6 در صدی ظرف 4 سال گذشته است.

دكتر كنت بير (2) مدرس پوست شناس كلينيكی (3) در دانشگاه ميامی، معتقد است دلايل مشخصی برای اين افزايش ابتلا به سرطان پوست وجود دارد. او ميگويد : " سرگرمی ها و اوقات فراغت مردم در حال تغيير است، و مردم وقت بيشتری را در ساحل دريا و زير نور خورشيد می گذرانند. آفتاب و تابش نور خورشيد بيشتر بر پوست، مستقيما بر خطر ابتلا به سرطان پوست اثر می گذارد و آنرا افزايش ميدهد."

دكتر بير در عين حال معتقد است تغيير در مدل های آب و هوايی نيز بخشی از علت افزايش هستند. " در جو نور ماوراء بنفش شديد تر و اوزون كمتری يافت ميشود، كه بعلت گاز موجود در اسپری ها و نيز آلودگی هواست". دانشمندان معتقدند وقتی نور ماوراء بنفش زيادی بر پوست بدن بتابد ميتواند DNA موجود در سلول های پوست را تخريب كرده، آنها را سرطانی كند.

دليل سرطان پوست به كنار، لازم است اقدامات پيشگيرانه ای اتخاذ كنيم كه دچار سرطان پوست نشويم. كليد مسئله و مهمترين طريق پيشگيری اينست كه ميزان تابش اشعه ماوراء بنفش را كه از طريق نور خورشيد يا چراغ های برنزه بر پوست ميتابد را محدود نماييم. در اوقاتی كه برای ساعتهای طولانی در معرض تابش آفتاب هستيم حتما از كرم ضد آفتاب استفاده كنيم. از آفتاب اواسط روز (از ساعت 11 صبح تا 3 بعد از ظهر) از طريق پوشيدن كلاه و دستكش بلند احتراز كنيم.

از چه نوع روغن ضد آفتاب و با چه قدرتی استفاده كنيم؟ دكتر للاند فوشگ (4) متخصص غدد (5) در بيمارستان مركز پزشكی ميد وی (6) در لوس آنجلس توصيه ميكند از كرمی با " عامل ضد آفتاب " (7) SPF با قدرت 15 تا 30 استفاده شود. او ميگويد : "مطالعات نشان داده اند استفاده از كرم ضد آفتاب با قدرت SPF 45 اثر منفی دارد. زيرا كسانی كه از كرمی با اين قدرت استفاده ميكنند، اين امكان وجود دارد كه بعد از يك بار استعمال ماجرا را فراموش كرده زير نور آفتاب به گردش ادامه ميدهند؛ در حاليكه اشخاصی كه از كرم SPF 15-30 استفاده كرده اند به استعمال مجدد آن مبادرت ميكنند."

لكن در صورت ابتلا به سرطان پوست، چنانچه زود مبادرت به معالجه شود، ميتوان آنرا بطور قطع معالجه كرد. سه نوع سرطان پوست شناخته شده است: كارسينوما (8) سلول ريشه ای، كارسينوما سلول فلسی يا صدفی (9)، و ملانوما. بيش از 77 در صد از سرطان های كشنده پوست از نوع ملانوما هستند. در ايالات متحده، اين نوع سرطان در هر ساعت يك تلفات دارد. علامت بارز سرطان پوست، منجمله ملانوما اينست كه در يك زگيل يا هر نوع برآمدگی پوستی تغييری مشاهده ميشود. يا ظاهر يك زگيل نا متقارن يا جوش از جنس گوشتی تغيير رنگ ميدهد، يا ترشح دارد و يا دچار خونريزی ميشود. برای تشخيص قطعی لازم است بيوپسی (10) بعمل آورد.

در صورت عدم معالجه، سرطان پوست پخش خواهد شد، و به ساير اندام ها بجز پوست آسيب خواهد زد. برای معالجه ميتوان از جراحی استفاده كرد، ضمن اينكه جديدا شيوه های ديگری برای درمان متداول شده است. بگفته دكتر بير : " معالجات جديد با كمك داروهای 3M (11) يا شركت های ديگر بتدريج جايگزين جراحی در آينده خواهند شد. درمان فتوديناميك (12) نيز در آينده سهم عمده ای در معالجه سرطان پوست ايفا خواهد كرد."

درمان فتوديناميك به اين طريق است كه نوعی نور و اشعه مخصوص همراه با داروی شيميايی بخصوصی برای كشتن سلول های سرطانی بكار برده ميشود. بعلاوه، جراح ميتواند از اشعه ليزر برای بريدن و برداشتن سلولهای سرطانی استفاده كند؛ يا به شيوه كريو سرجری (13) عمل كند كه تومور سرطانی را با انجماد از بين ميبرد. با شيمی درمانی موضعی (14) يك لايه نازك از داروی كشنده سلول های سرطانی بر محل تومور ماليده ميشود. شيوه های جراحی فوق الذكر جای زخم كمتری از جراحی سنتی بر جا ميگذارد.

آيا برخی اشخاص استعداد بيشتری برای ابتلا به سرطان پوست دارند؟ مطالعات نشان ميدهند بعضی اشخاص آمادگی ژنتيكی بيشتری برای ابتلا به ملانوما دارند. بسياری اطبا معتقد به ارتباط ميان آفتاب سوختگی های مكرر و سرطان پوست هستند؛ وقتی جوانيد از آفتاب سوختگی احتراز كنيد، تا شايد به هنگام پيری از ابتلا به ملانوما نجات يابيد. اشخاص با پوست روشن آسيب پذير ترند، اما اين به آن معنی نيست كه كسانی با پوست تيره تر در معرض خطر نباشند.

در يك روز آفتابی در طول پلاژ قدم بزنيد. عده ای آفتاب گرفته خود را برنزه ميكنند، و به رنگ قهوه ای در آمده اند؛ در حاليكه عده ای ديگر ميسوزند، قرمز ميشوند، و پوست مياندازند. آنها كه به راحتی برنزه ميشوند دارای ملانوسيت (15)، يا نوعی سلول پوستی توليد كننده پيگمان (يا رنگ دانه)، هستند كه در برخورد با اشعه ماوراء بنفش توليد رنگ دانه ميكنند. " گفته ميشود پيگمان يا رنگ دانه پوست را در برابر سوختگی حفاظت ميكند"، اين نظر دكتر دونالد مورتون (16)، رئيس بخش جراحی موسسه سرطان جان وين (17) در سانتا مونيكا (18) كاليفرنيا است.

بنظر دكتر مورتون مردم اقاليم آفتابی تر مانند منطقه كارائيب (19) و خاور ميانه به مرور رنگ دانه های بيشتری در پوست خود ايجاد كردند تا " در مقابل آفتاب سوزنده منطقه بهتر مقاومت كنند". مردم مناطق شمالی تر با آسمان ابری تر و روز های كوتاهتر به آن ميزان نياز به رنگ دانه نداشتند، بنابر اين در مقابل آفتاب سوختگی و در نتيجه سرطان پوست، آسيب پذير ترند. در سرزمين آفتابی استراليا، باز ماندگان مهاجرين اوليه اسكاتلندی و ايرلندی بالاترين نرخ ابتلا به سرطان پوست در دنيا را دارند.

اما اين به آن معنی نيست كه كسانی كه برنزه ميشوند در برابر سرطان پوست مصونيت دارند. دكتر مورتون بيمارانی دارد كه از اعقاب اهالی خاور ميانه هستند، با اين وجود دچار ملانوما شده اند. با تابش حد معينی از اشعه ماوراء بنفش، DNA موجود در پوست دچار آسيب ميشود. نرخ ابتلا به ملانوما در ميان سفيد پوستان (20) در فاصله سال های 1980 تا 2003 بيش از سه برابر شده است.

حتی اگر زمان زيادی را در آفتاب می گذرانيد، سرطان پوست مطلبی نيست كه از آن شديدا بهراسيد، كافيست فقط نسبت به آن آگاه باشيد و احتياط كنيد. پيشگيری رمز و كليد سلامت است. اما ماليدن روغن ضد آفتاب و پوشيدن كلاه نيز شما را مجاز به ماندن مدت های مديد در آفتاب نمی كند. احتراز از نور شديد خورشيد به مدت بسيار طولانی نيز كليد ديگری برای سلامت شماست. آيا بايد دائم داخل خانه و دور از نور آفتاب بمانيم؟ قطعا اين نيز درست نيست. بگفته دكتر فوشگ : " نيازی نيست از آفتاب عالم تاب دوری كنيم؛ اما بياد داشته باشيم همه چيز به حول محور اعتدال باز می گردد.



1) Melanoma
2) Dr. Kenneth Beer
3) Clinical Dermatology
4) Dr. Leland Foshag
5) Oncologist
6) Midway Hospital Medical Center
7) Sun Protection Factor (SPF)
8) Basal Cell Carcinoma
9) Squamous cell carcinoma
10) Biopsy
11) 3M Pharmaceuticals
12) Photodynamic
13) Cryosurgery
14) Topical Chemotherapy
15) Melanocytes
16) Dr. Donald Morton
17) John Wayne Cancer Institute
18) Santa Monica
19) Caribbean
20) Caucasians