عراق : از ترس تا آزادی

فهرست
بررسى کامل

۱- درسهائى از حلبچه : يک اخطار بد يمن

۲- مرگبارترين تهديدها - سلاحهای کشتار همگانی

۳- يک فاجعه حقوق بشری

۴- تروريسم، فساد، جنگ

۵- ده سال فريب و بى اعتنائی

۶- ساختن آينده اى براى مردم عراق

جدول زمانى وقايع مربوط به ائتلاف سازمان ملل در مورد عراق ۲۰۰۲-۱۹۹۱

عراق : از ترس تا آزادى

رژيم صدام حسين در عراق تهديدى براى صلح و امنيت جهان است زيرا چهار راهى است که سلاح هاى کشتار همگانى، تروريسم دولتى، تجاوز بين المللى، و تجاوز مداوم به حقوق بشر در آنجا و تحت حکومت يک جبار سلطه گر با هم تلاقى مى کنند· پرزيدنت جورج دبليو بوش در خطابه خود به سازمان ملل در ۱۲ سپتامبر ۲۰۰۲ چنين گفت:

باتلاق هاى جنوب بين النهرين – رژيم صدام حسين٩٠ درصد اين اکوسيستم بى نظير را نابود ساخته است. (عکس با اجاره بنياد نيکوکارى AMAR)

تاريخ، منطق و حقايق تنها به يک نتيجه ختم مى شود: رژيم صدام حسين يک خطر مهيب و افزاينده است· حرفى برخلاف اين مطلب يک اميد واهى در مقابل شواهد و مدارک است. تصور اينکه اين رژيم نيات خيرى دارد بخطر انداختن جان ميليونها نفر و صلح جهانى در يک قمار نامسئولانه است· و اين ريسکى است که ما نبايد بر خود قبول کنيم·

جامعه بين المللى اکنون قدم مهمى در رابطه با روبرو شدن با تهديد عراق برداشته و آن بپا خاستن و اعتراضى است که يک صدا از طريق سازمان ملل انجام مى شود بدين معنى که درخواست مى کند عراق سلاح هاى کشتار همگانى خود را آشکار کرده و آنها را فورأ و بدون قيد و شرط معدوم سازد· وانگهى قطعنامه شماره ۱۴۴۱ شوارى امنيت سازمان ملل، که در تاريخ ۸ نوامبر ۲۰۰۲ به صادر شد، با اکثريت آراء ۱۵ به ( ۰) تأکيد مى کند که عراق از تعهدات خود همچنان سرپيچى کرده است· اين قطعنامه همچنين خاطر نشان مى سازد که هر تخطى اضافى ديگر عواقب وخيمى دربر خواهد داشت· بدنبال اقدام شوراى امنيت، پرزيدنت بوش چنين گفت:

قطعنامه مصوبه امروز رژيم عراق را در برابر آزمايشى قرار مى دهد – يک آزمايش نهائي· عراق اکنون بايد بدون تأخير يا گفتگو کاملأ خلع سلاح شده و بطور کامل بازرسان را پذيرا شده و بطور اساسى راهى را که در يک دهه در پيش گرفته بود تغيير دهد·

صدام حسين از زمان شکست خود در جنگ خليج فارس در سال ۱۹۹۱، با مسخره کردن درخواست هاى مکرر سازمان ملل مبنى بر نابودسازى سلاح هاى شيميائى، بيولوژيکى، و هسته اى، توهين خود را به جامعه بين المللى نشان داده است· درخواست هاى سازمان ملل مبنى بر آنکه رژيم بغداد از ظلم و جور نسبت به مردم خود دست برداشته، زندانيان سياسى را آزاد کند، اموال دزديده شده را برگرداند و دست اندازى غير قانونى خود نسبت به برنامه نفت در برابر مواد غذائى را پايان دهد نيز ناديده گرفته شده است·

رژيم صدام حسين در عراق يک فاجعه براى حقوق بشر است· در اين کشور مرتبأ هزاران شهروند در معرض دستگيرى هاى دلخواهانه، شکنجه، و اعدام هستند· آزادى بيان، مذهب، وابستگى سياسى، زندگى خصوصى، وحقوق قانونى جريانات قضائى هيچکدام وجود ندارد·

اين رژيم با همان بى رحمى و شقاوتى جوامع مذهبى عراق را مورد حمله و استثمار قرار داده که به ديگر گروه هائى را که قصد مخالفت يا بدست آوردن خودمختارى محدودى داشته اند حمله کرده است· بغداد مبارزه بى رحمانه اى با پيروان اکثريت شيعه براه انداخته و مرتبأ رهبران مذهبى و نيز شيعيان عادى را بدون دليل دستگير کرده و بطور خودسرانه در مدت کمى اعدام مى کند·

سرويس هاى نظامى و امنيتى عراق در مناطق بزرگى از اين کشور براى پاک سازى قومى مورد استفاده قرار گرفته و تخمين زده مى شود که يک ميليون نفر را در سراسر اين کشور آواره کرده باشند· آنها همچنين اقليتها را به طرز وحشيانه اى مورد آزار قرار داده و با آنهائى که مخالف فرض مى شوند نيز همين رفتار سبوعانه را دارند· در اين حملات نيروهاى عراقى مرتبأ از سلاح هاى شيميائى بر عليه غير نظاميان غير مسلح استفاده کرده اند·

صدام حسين با بى رحمى تمام همچنان بدنبال تهيه سلاح هاى شيميائى، بيولوژيکى، و هسته اى بوده و اين کار عليرغم تلاش هاى بازرسان بين المللى و تحريم هاى همه جانبه اى صورت گرفته است که به قيمت رنج ومحنت مردم عراق تمام شده و اين آلام، هنوز هم ادامه دارد· عراق يک کشور حامى تروريسم باقى مانده و همچنين به سياست هاى ديرپاى خود در مورد ارائه حمايت هاى سياسى و پناه دادن به گروه هاى مختلف تروريستى ادامه مى دهد·

کردهاى عراقى کنار گور دسته جمعى و بناى يادبود حلبچه قدم بر مى دارند (عکس آسوشيتد پرس / حسن سربخشيان)

رژيم عراق براى مدت هاى طولانى نيز در تعليم و سازماندهى گروه هاى تروريستى دست داشته که بيشتر آن در اطراف منطقه اى بنام سلمان پاک انجام مى شود· علاوه بر آن شواهد محکمى در دست است که تروريست هاى القاعده که از افغانستان فرار کرده اند در داخل عراق پناه گرفته اند· فساد دامنگير تمامى عراق شده، کشورى که در بسيارى از موارد بعنوان مايملک صدام حسين و خانواده او اداره مى شود· صدور غير قانونى نفت، بستن مالياتها و عوارض اضافى پنهانى بر فروش نفت، و ساير دست اندازيها و تخلفات برنامه تحريم هاى سازمان ملل و برنامه نفت در برابر مواد غذائى منابع اصلى در آمدهاى نامشروع صدام حسين است· تمامى اين درآمدهاى غير قانونى به جيب خانواده و حاميان او رفته و ابدأ در راه رفاه مردم خرج نمى شود·

پس از آنکه صدام حسين در سال ۱۹۷۹ بطور کامل قدرت را در دست گرفت، کشور خود را در دو جنگ ويرانگر وارد کرد – جنگ ايران و عراق و اشغال کويت· هر کدام از اين جنگها حاصلى نداشت جز آنکه براى مردم عراق مشقت، مرگ، شکست و حقارت ملى ببار آورد·

ايالات متحده بسيار مايل است که عراق آينده را آزاد، متحد، و در صلح با همسايگان خود ببيند و شاهد آن باشد که اين کشور به عضو محترمى در جامعه بين المللى تبديل شده است· يک دولت جديد در عراق – بدون صدام و حلقه خانوادگى، قبيله اى، و حمايتى سرکوبگر او – به جامعه بين المللى اين فرصت را مى دهد که با اين کشور در جهت التيام زخمهاى ده سال گذشته خود مساعدت کرده و به کمک هم به مردم عراق فرصت دهند که زندگى اجتماعى، سياسى، و اقتصادى خود را دوباره بازسازى کنند· استحقاق مردم عراق کمتر از اين نسيت·

بخش ۱- درس هاى حلبچه: يک اخطار بديمن

درست پس از اولين موج بمباران هوائى و حملات توپخانه که مردم را به پناهگاه هاى زيرزمينى راند هلى کوپترها و هواپيماهاى عراقى براى رها کردن بمب هاى کشنده خود که حاوى گاز خردل و گاز فلج كننده اعصاب بود بازگشتند· آن روز ۱۶ مارس ۱۹۸۸ بود، و شهر کردنشين حلبچه، که نزديک مرز عراق با ايران قرار دارد، دچار اين بدشانسى شده بود که در جبهه جنگ ايران و عراق قرار گيرد که در آن موقع در هشتمين سال خود بود· اهالى اين شهر که جمعيتش در آن زمان به بيش از ۰۰۰/۵۰ نفر بالغ مى شد، با واقعيت هاى تلخ جنگ متعارفى بخوبى آشنا بودند اما براى روبرو شدن با کابوسى که آن روز بر آنها نازل شد و هنوز بازماندگان اين فاجعه و فرزندان آنها را دچار زجر و آزار ساخته هيچگونه آمادگى نداشتند·

روزنامه نگارى بنام جفرى گلدبرگ که مقالات بسيار مفصلى درباره حلبچه نوشته، در يک مصاحبه راديوئى چنين گفت:

يک زن جوان در اثر وحشت ناشى از حمله شيميائى رژيم به غير نظاميان حلبچه در مارس ١٩٨٨ کنترل خود را از دست داده است. (عکس با اجازه حزب دموکرات کردستان)

شما بايد اينجا متوجه مطلبى شويد که به ميزان فوق العاده اى شيطانى و هوشمندانه است· عراقى ها مى دانستند که گاز سمى از هوا سنگين تر است و اگر بمدت چند ساعت شهر در معرض حملات متعارفى توپخانه قرار گيرد، نفوذ گازهاى کشنده در زيرزمين ها و سردابها بسيار موثرتر خواهد بود· به عبارت ديگر آنها مى دانستند که در طول حملات توپخانه مردم آن کارى را مى کنند که هميشه انجام مى دادند يعنى پناه بردن به زيرزمين ها· اين مردم در زير زمين هاى خود مانده بودند و سپس آنها [ يعنى نيروهاى عراق] به حمله شيميائى دست زده···· و اين محل ها را واقعأ تبديل به اتاق هاى گاز کردند·

وقتى گازهاى کشنده پخش شد و حيوانات مردند و لاشه پرندگان از درختها بر زمين افتاد، خانواده هاى وحشت زده در حاليکه بسيارى از افراد آنها در اثر گازهاى شيميائى کور شده بودند با وحشت و هراس فراوان در بالا گرد آمدند· بزرگسالان اطفال متشنج را که به سختى نفس مى کشيدند بغل زده و سعى مى کردند خود را از جهت باد مصون دارند· گلدبرگ، که براى مجله نيويورکر مطلب مى نويسد، خاطرات يک بازمانده بنام نورى حما على را نقل مى کند که خانواده اش را به انب برد، اردوگاهى در خارج از حلبچه براى آنهائى که دهکده هايشان توسط ارتش عراق ويران شده است:

"سر راه انب، بسيارى از زنان و بچه ها مردند· توده هاى ابر شيميائى زمين را پوشانده بود· اين توده خيلى ضخيم بود· مى توانستيم آنرا ببينيم· در اطراف ما مردم مرتب بر زمين مى افتادند و جان مى دادند· وقتى طفلى ديگر ناى راه رفتن نداشت پدر و مادرش که از ترس دچار تشنج شديد شده بودند او را رها مى کردند· اطفال زيادى کنار جاده روى زمين افتاده بودند· پير مردها و پير زنها هم همينطور آنها در حال فرار بودند اما ناگهان نفسشان قطع مى شد و جان مى دادند·"

هنگاميکه براى نخستين بار دنيا با وحشت عکس هاى قربانيان غير نظامى را که مچاله و سفيد شده بر زمين افتاده بودند مشاهده کرد، تصور آن بود که در چارچوب بسيار گسترده تر جنگ شيميائى عراق عليه نيروهاى ايران که از اين واقعه بود، چند صد نفر جان خود را از دست داده اند· اما گذشت زمان و تحقيقات ثابت کرد که موضوع چيز ديگرى بوده است·

در حال حاضر کارشناسان دولتى و غير دولتى در اين نکته اتفاق نظر دارند که بالغ بر ۵۰۰۰ نفر در ماه مارس ۱۹۸۸ در حمله به حلبچه کشته شده اند· علاوه بر آن روش هائى که در اين حمله اتخاذ شده نشانگر علاقه اين رژيم به استفاده از بمب هاى شيميائى براى ارعاب مراکز جمعيتى است·

قربانيان جوان حملات حلبچه. (با اجازه حزب دموکرات کردستان)

الانفال

حمله به حلبچه نه يک حمله انحرافى بود نه يک عمل نااميدانه از جانب رژيمى که در جنگى فرسايشى و بى تحرک گرفتار آمده باشد· بلکه واقعه اى بود عمدى و مبارزه اى در مقياسى وسيع با نام الانفال به قصد کشتن و آواره کردن جمعيت غالبأ کرد شمال عراق· سازمان ديده بان حقوق بشر در يک تحقيق مفصل که در سال ۱۹۹۴ منتشر شد به اين نتيجه رسيد که جنگ الانفال در سال ۱۹۸۸ که به هدف نابودى کردهاى عراق بوده منجر به کشته شدن حداقل ۵۰/۰۰۰ و شايد تا ۱۰۰/۰۰۰ نفر شده است که بسيارى از آنان زن و کودک بوده اند·

رژيم بغداد در سالهاى ۸۸-۱۹۸۷ حدود چهل حمله شيميائى بر عليه هدفهاى مناطق کردنشين انجام داد که در آن هزاران نفر کشته شدند· اما مردم بسيارى نيز از طريق روش هاى سنتى اين رژيم نابود شده اند: حملات شبانه سربازان که مردان و جوانان را ربوده و پس از اعدام در گورهاى جمعى دفن مى کردند· ساير اعضاى خانواده – زنان، کودکان و سالخوردگان – تحت شرايط فوق العاده سخت و جانفرسا، بطور خودسرانه دستگير و براى مدت هاى طولانى زندانى شده و بطور اجبارى از خانه و کاشانه خود رانده شده و در کمپ هاى اسکان مجدد در مناطق خشک و لم يزرع اسکان داده شده اند· همانطور که سازمان ديده بان حقوق بشر بدقت شرح مى دهد نيروهاى عراق دهکده هائى را بطور کامل ويران ساخته اند – از جمله خانه ها، مدارس، مغازه ها، مساجد، مزرعه ها، ايستگاه هاى برق، - و بطور کلى همه چيز را تا مطمئن شوند که تمامى آن جوامع بطور کامل از بين رفته اند·

ميراث سمى

حمله شيميائى ۱۹۹۸ بر حلبچه از خود يک ميراث بيرحمانه و پايان ناپذير بجا گذاشته است·

شهروندان حلبچه در ١٩٨٨ در مقابل حملات شيميائى از هيچگونه حفاظتى برخوردار نبودند. (با اجازه حزب دموکرات کردستان)

در ابتدا، گاز شيطانى خردل – يک عامل تاول زا که به حفره هاى ورودى بينى، حلق، و ريه ها اثر مى گذارد و– گازهاى اعصابى از قبيل سارين ، تابون و وى اکس، چشمان و مجارى تنفسى روستائيان را مورد حمله قرار داد· عده اى با ريه هاى تاول زده جان بدر بردند، ديگران يا موقتأ يا دائمأ کور شدند·

اما اين مواد شيميائى ذخيره هاى غذائى و آب را نيز آلوده کرد، و بررسى هاى انجام شده توسط انستيتو طبى حلبچه (اچ ام آي) با ارائه اسناد و مدارک نشان مى دهد که اثرات بهداشتى بر جمعيت بسيار مخرب و طولانى بوده است: از افزايش سرطان بخصوص سرطان روده بزرگ گرفته تا بيمارى هاى تنفسى و افزايش سطح سقط جنين و نازائى در ميان زنان و شايد فجيع ترين حالت آن: وجود سطح فوق العاده بالاى ناقص الخلقگى شديد و شايد مرگ آور در بين کودکان حلبچه· يکى از اولين کارشناسان پزشکى خارجى که اثر حملات با گازهاى سمى را بر حلبچه مطالعه کرده کريستين گادسن، پرفسور انگليسى ژنتيک پزشکى بود که ابتدا در سال ۱۹۹۸ به شمال عراق مسافرت کرد و انستيتو پزشکى حلبچه را تأسيس نمود· وى در سال ۱۹۹۸ در مقاله اى در روزنامه واشنگتن پست چنين نوشت:

آنچه من مشاهده کردم بسيار بدتر از آنى بود که انتظار داشتم· اينجا مسائل ويران گرى ده سال پس از حمله اتفاق مى افتاد· اين مواد شيميائى به طرز بسيار وخيمى بر چشمان و دستگاه هاى تنفسى و عصبى مردم اثر گذاشته بود· بسيارى از افراد کور شده بودند· ناهنجارى هاى پوستى که تاول هاى شديد را نيز شامل مى گردد چيزى عادى است و بسيارى از آنها به سرطان پوست منجر مى شود·

پس از همکارى با پزشکان منطقه تناوب اين شرايط از قبيل نازائى، ناهنجارى هاى نواقص مادرزادى و سرطانها (از قبيل سرطان پوست، سر، گردن، سيستم تنفسى دهانه روده، سينه، و سرطان هاى کودکان) را با جمعيت شهرى که در همان منطقه زندگى مى کرد و در معرض گازهاى سمى نبود مقايسه کرديم· ما دريافتيم که تناوب اين بيماريها در حلبچه، حتى ده سال پس از حمله، سه تا چهار برابر بيشتر بود· هر سال تعداد روز افزونى از کودکان بر اثر سرطان خون و سرطان هاى لنفاوى از بين مى روند·

در خلاصه اى بر تحقيقات خود راجع به حمله، انستيتو پزشکى حلبچه به اين نتيجه رسيد:

بمباران شيميائى حلبچه توسط ارتش عراق، از فاصله دور، ١٩٨٨ (عکس دولت ايالات متحده)

در حاليکه اين سلاح ها اثرات بسيار وحشتناک مستقيمى از قبيل مرگ فورى، يا سوختگى هاى پوست و چشم داشتند، اسناد دولت عراق نشان مى دهد که آنها به منظور وارد آوردن اثرات بلند مدت از قبيل سرطانها، نقائص مادرزادى، بيمارى هاى عصبى و نازائى، بطور عمد مورد استفاده قرار گرفته اند· اين سلاح ها از لحاظ مقايسه تعداد تلفات نسبت به واحد هزينه ارزان بوده و مدارکى در دست است که نشان مى دهد که نيروهاى بعثى با ترکيبات مختلف آنها را بکار برده و هدف از آن مشاهده اثرات و بازدهى آنها به عنوان سلاح هاى تروريستى و جنگى است·

مايک آميتاى مدير اجرائى انستيتو کردى واشينگتن، يکى از درس هاى مهم حلبچه را بدين گونه شرح مى دهد: " پس از وقايع يازده سپتامبر و بدنبال آن بحران آنتراکس، روشن است که هيچکس از سلاح هاى کشتار همگانى ايمن نيست· مردم کردستان عراق نماينده بزرگترين جمعيت غير نظامى هستند که در معرض اين سلاحها قرار گرفته اند· بهره ورى جامعه بين المللى از آموختن تجربيات آنها غير قابل محاسبه است·"

حلبچه و انفال به تنهائى درس هاى تاريخى نيستند، بلکه نشانه هاى بديمنى از مقاصد صدام و رژيم او براى آينده هستند· براى مثال، بلافاصله پس از حملات حلبچه، روشن است که وقتى سربازان عراقى که ماسک هاى محافظ با خود داشتند براى مطالعه تأثير آن حملات برگشتند و شهر را به قسمت هاى مختلف تقسيم کرده تا معين کنند تعداد و محل مرده گان از چه قرار است، بنظر مى رسد که براى رژيم عراق حلبچه يک زمين آزمايشى بوده است·

بخش ۲- سلاح هاى کشتار همگاني: کشنده ترين تهديدها

اشتياق صدام حسين براى تهيه سلاح هاى کشتار همگانى سيستماتيک و بيرحمانه بوده است· او از شکست نظامى، قطعنامه هاى شوراى امنيت سازمان ملل، بازرسان بين المللى، بار اقتصادى، انزواى سياسى، تحريم هاى همه جانبه، يا اثرات مخرب آن بر رفاه مردم خودش هيچ بيم و هراسى بدل راه نداده است· سماجت و ميزان کوشش هاى عراق براى تهيه سلاح ها آنقدر چشم گير است که بسيارى از ناظران را به اين نتيجه گيرى رسانده که صدام صرفأ آنها را به عنوان وسائلى براى افزايش نيروى ملى تلقى نمى کند، بلکه آنها براى جاه طلبى هايش در راه قدرت شخصى جنبه حياتى دارند·

به کلام ديگر، براى صدام از دست دادن گازهاى وى اكس يا سلاح هاى بيولوژيکى از قبيل سم بوتالينوم، تحليل بردن همان پايه هاى ترس و ترورى است که از طريق آن بر مردم عراق حکومت کرده و همسايگان خود را تهديد مى کند·

دروغ هاى اين رژيم درباره توسعه و پنهان سازى سلاح هاى کشتار همگانى خود به همان اندازه سيستماتيک بوده است· در نامه اى خطاب به دبير کل سازمان ملل در ۱۹ سپتامبر ۲۰۰۲ صدام حسين نوشت: "ما بدينوسيله در مقابل شما اعلام مى داريم که عراق عارى از سلاح هاى اتمى، شيميائى، و بيولوژيکى است·"

رئيس هيئت بازرسان سازمان ملل هانس بليکس (راست) و نماينده سازمان بين المللى انرژى اتمى محمد البرادر در ١٨ نوامبر ٢٠٠٢ وارد عراق مى شوند تا جستجو براى سلاحهاى کشتار همگانى را از سرگيرند. (عکس آسوشيتدپرس / حسين ملا)

تمامى قسمت هاى اين اظهار نامه مورد سوء ظن است·

در آوريل ۱۹۹۱، به عنوان شرطى براى پايان خصومت هاى ناشى از شکست عراق و رانده شدن اين کشور از کويت توسط نيروهاى ائتلافى، حکومت بغداد قطعنامه ۶۸۷ شوراى امنيت سازمان ملل را بدون قيد و شرط پذيرفت که مقرر مى داشت اين کشور سلاح هاى کشتار همگانى خود را اعلام کرده و آنها را" منهدم يا خنثي" کند و در آينده نيز از توسعه يا تهيه چنين سلاحهائى چشم پوشى کند·

در اجراى قطعنامه ۶۸۷ و قطعنامه هاى بعدى شوراى امنيت، سازمان ملل، کميسيون ويژه اين سازمان را بوجود آورد· سازمان بين المللى انرژى اتمى مسئوليت رسيدگى مستمر به موضوعات انرژى اتمى را در اين مورد بر عهده گرفت· در طول سالهاى ۱۹۹۰ عراق سياست اشکال تراشى، پنهان کارى، و آزار آشکار بازرسان سلاح هاى کميسيون ويژه سازمان ملل را اعمال مى کرد – و هدف از همه آنها پنهان کردن و نگاهدارى قسمت مهمى از ساختارها، کلاهک ها، انبارها، و تجربيات مربوط به برنامه سلاح هاى کشتار همگانى خود بود· يک گزارش سازمان اطلاعات مرکزى آمريکا (سيا) با عنوان برنامه هاى سلاح هاى کشتار همگانى عراق، در اکتبر ۲۰۰۲ مى گويد:

عزم جزم بغداد بر حفظ قسمت مهمى از زرادخانه سلاح هاى کشتار همگانى، مواد شيميائى، تجهيزات تخصصى، فنى خود براى سالها بازرسى هاى سازمان ملل را ناديده گرفته و در راه آن سنگ اندازى کرده است· نيروهاى اطلاعاتى نخبه عراق، يک برنامه همه جانبه پنهان کارى و فريب را هماهنگ کرده تا مدارک و مواد مربوط به جرم را که در راه اجراى قطعنامه مربوط به مسائل مهم برنامه سلاح هاى کشتار همگانى خود اخلال مى کند پنهان سازند·

تنها تحت فشار مداوم بازرسان سلاح هاى سازمان ملل بود که اعلاميه هاى عراق از سلاحها و انبارهاى خود دقيق تر شد· حتى آن هنگام هم طبق گزارشات: "عراق راجع به شکاف هاى عمده و ناهمخوانيها در اعلاميه هايش هرگز بطور کامل حساب پس نداده و دليل قابل قبولى داير بر اينکه بطور کامل سلاحها و انبارها و ساختارهاى توليد خود را نابود ساخته است ارائه نداده است·"

سرانجام هيئت بازرسان ويژه سازمان ملل در سال ۱۹۹۸ و بدنبال اين نتيجه گيرى که آزارها و دوروئى هاى عراق ادامه کار بازرسان را غير ممکن ساخته براى هميشه عراق را ترک کردند· هيئت بازرسان ويژه سازمان ملل جاى خود را به کميسيون رديابى، تأئيد، و بازرسى سازمان ملل داد که توسط قطعنامه شوراى امنيت در دسامبر ۱۹۹۹ تأسيس شد· در سه سال گذشته عراق از پذيرش اعضاى اين کميسيون جديد خوددارى کرده است·

هنگاميکه ديپلمات سوئدى (رالف اکوس) به عنوان اولين رئيس هيئت ويژه سازمان ملل در سال ۱۹۹۷ استعفاء داد چنين گفت:

رهبر فعلى عراق نشان داده است که او جاه طلبى هائى براى کشورش دارد که فراتر از مرزهاى عراق است· اين نقشه هاى بزرگ گسترش نفوذ متضمن دسترسى به سلاح هاى کشتار همگانى و وسائلى براى حمل آنها و استفاده در محل مورد نظر است···· شک بسيار کمى وجود دارد که هر رهبرى ديگرى در عراق برنامه سلاح هاى کشتار همگانى را، با توجه به عواقب چنين سياستى از قبيل تحريمها، انزواى سياسى، و از دست دادن درآمدهاى عظيم ناشى از تحريم صدور نفت تحمل کند·

سلاح هاى شيميای

از آغاز سالهاى دهه ۱۹۷۰ عراق يک برنامه سلاح هاى شيميائى جاه طلبانه را آغاز کرده و چنين سلاح هاى مخوفى را هم در جنگ ايران و عراق و هم در عمليات الانفال بر عليه کردها بکار برده است· طبق مدارک مستند، نيروهاى نظامى عراق هدفهاى ايرانى و کرد را با ترکيبات مختلفى از گاز خردل و گازهاى اعصاب تابون و سارين با استفاده از بمب، موشک هاى ۱۲۲ ميليمترى و سمپاشى هوائى شبيه آنهائى که توسط هواپيما براى سمپاشى مزارع استفاده مى شود، و گلوله هاى توپ متعارفى مورد حمله قرار داده است· علاوه بر هزاران کرد عراقى، برآورد مى شود که بيش از ۲۰ هزار ايرانى در حملات شيميائى عراق کشته شده اند·

کارکنان سازمان ملل در سالهاى دهه ١٩٩٠ مشغول مهروموم کردن موشکهاى ١٢٢ ميلى مترى هستند که از آنها تراوشاتى خارج شده. طبق گزارشها اين موشکها با سارين پر شده است. (عکس آسوشيتدپرس)

بازرسان ويژه سلاح هاى سازمان ملل قبل از آنکه در سال ۱۹۹۸ عراق را ترک کنند بر نابودى بيش از۰۰۰/ ۴۰ جنگ افزار شيميائى، حدود۰۰۰/ ۵۰۰ ليتر عوامل شيميائى – جنگ، و ۷ نوع سيستم هاى تحويل سلاح، از قبيل کلاهک هاى موشکى بالستيک نظارت داشتند·

عليرغم اين اعداد چشمگير، شواهد قدرتمندى از منابع متعدد در دست است که نشان مى دهد عراق داراى انبارى از عوامل شيميائى است که احتمالا شامل سارين، سايکلوسارين، و گاز خردل است· از آن گذشته احتمال بسيار زيادى وجود دارد که عراق مواد پايه اى شيميائى براى توليد اين سلاحها، تجهيزات توليد آنها، و مدارک لازم براى نگاهدارى اين برنامه هاى شيميائى خود را پنهان کرده باشد·

حداقل دو مدرک مهم همگانى از اين ادعا حمايت مى کنند· يکى از آنها يک سند ۱۹۹۸ نيروى هوائى عراق است که توسط هيئت بازرسان ويژه سازمان ملل کشف شده و نشان مى دهد که عراق تعداد بمب هاى شيميائى را که ادعا مى کند در جنگ ايران و عراق مصرف کرد، حداقل تا ميزان ۶۰۰۰ بمب، بيشتر نشان داده است – به زبان ديگر اين قصدى است براى پنهان کردن اين بمبها از کشف شدن توسط ديگران· دوم، طبق يک گزارش سيا به تاريخ اکتبر ۲۰۰۲ عراق هرگز براى ۱۵/۰۰۰ موشک توپخانه اى خود که وسائل اوليه براى حمل گازهاى اعصاب بکار مى رود و نيز ۵۵۰ خمپاره مملو از گاز خردل به پاى ميز محاکمه کشانده نشده است·

عراق به توسعه مکان هائى که از آنها استفاده دوگانه مى برد ادامه مى دهد که بنظر کارشناسان مى تواند بسرعت به محل هاى توليد اسلحه شيميائى تبديل شود· تأسيسات فلوجه ۲ يكى از مجتمع هاى توليدى عراق براى سلاح هاى شيميائى در قبل از جنگ خليج فارس بشمار مى رفته و اکنون به تجهيزات رآکتورهاى شيميائى و ساير وسائل توليدى مجهز شده است· عراق اکنون ظرفيت توليد کلرين را در سطحى بسيار بالاتر از آنچه که براى احتياجات غير نظامى براى تصفيه آب لازم است دارا مى باشد و مدارکى موجود است که نشان مى دهد مقادير زيادى از کلرين هاى وارداتى به سمت مقاصد نظامى تغيير جهت داده است·

سلاح هاى بيولوژيک

براى سالها عراق اين مسئله را تکذيب مى کرد که داراى هر نوع برنامه سلاح هاى تهاجمى بيلوژيک است· با وجود چنين تکذيب هاى سرسختانه، بازرسان سازمان ملل مدارکى را کشف کردند که از کوشش هاى همه جانبه و در جريانى در مورد توسعه سلاح هاى بيولوژيک خبر مى داد·

پس از آن در سال ۱۹۹۵ حسين کمال، داماد صدام و مدير صنايع نظامى عراق به خارج پناهنده شد و مدارکى در تأئيد برنامه سلاح هاى بيولوژيکى عراق را ارائه داد· رژيم حاکم بر بغداد مجبور شد به حقيقت اعتراف کند: توليد هزاران ليتر از عوامل کشنده اى از قبيل ميکرب سياه زخم، سم بولتالينوم و افلاتاكسين·

بازرسان هيئت بازرسان ويژه سازمان ملل بر نابود کردن تأسيسات يک مرکز مهم توليد سلاح هاى بيولوژيکى در الحکم و نيز نابود کردن انواع سلاح هاى بيولوژيک مانند رسانه پرورش باکتزی که برای توليد عوامل بيولوژيک لازم است نظارت داشتند· مع الوصف يکبار ديگر عراق خود را درگير يک برنامه سيستماتيک فريب در رابطه با توسعه و انبار کردن سلاح هاى بيولوژيکى خود نمود· کارشناسان هيئت بازرسان ويژه سازمان ملل به اين نتيجه رسيدند که عراق عملا ۲ تا ۴ برابر مقدارى که مأموران اين سازمان (عامل مولد آنتراکس) و سم بولتالينوم ، عمل فلج کننده عضلات تنفسى نابود کرده اند، توليد کرده است.

کارکنان سازمان ملل در عراق در سال ١٩٩٦ مشغول از بين بردن يک ماده واسطه براى رشد هستند که مى تواند براى توليد سلاحهاى بيولوژيکى به کار رود. (عکس آسوشيتدپرس / UNSCOM)

مدارک مويد کوشش هاى رژيم حاکم بر عراق براى حفظ و توسعه برنامه سلاح هاى بيولوژيکى خود به وفور يافت مى شود· طبق گزارش سيا تأسيسات سازنده واکسن بيمارى پا و دهان در الثوره که از يک سيستم پيچيده تصفيه هوا استفاده مى کند قبل از جنگ خليج فارس براى توليد سلاح هاى بيولوژيکى بکار مى رفت· مأموران هيئت بازرسان ويژه سازمان ملل تجهيزات واقع در آن تأسيسات را که مربوط به سلاح هاى بيولوژيکى بود منهدم کردند، اما ساير تجهيزات را بر جاى باقى گذاشتند· در سال ۲۰۰۱، بدون تصويب سازمان ملل، بغداد اعلام کرد که اين تأسيسات را براى توليد واکسن براى مقابله با شيوع بيمارى پا و دهان نوسازى خواهد کرد، گرچه بسيار آسانتر و سريعتر مى توانست تمام واکسن هاى مورد نياز خود را از خارج وارد کند·

عراق ظرفيت انبار انستيتو سرم و واکسن سازى اميريه را وسيعأ توسعه داده و سوابق نشان مى دهد که از اين تأسيسات قبل از جنگ خليج فارس براى انبار کردن کشت هاى ميکربى، عوامل و تجهيزات سلاح هاى بيولوژيک استفاده مى شده است· به همين نحو مقامات عراقى مشغول بازسازى تأسيسات توليد روغن کرچک فلوجه ۳ هستند که براى توليد عامل کشنده ريسين مورد استفاده قرار مى گرفت·

عراق تأئيد کرد که از ژانويه ۱۹۹۱ تا مارس ۱۹۹۸ چهارده تست سلح هاى بيولوژيک در هواى آزاد انجام داده· در همين زمان، بغداد هيچ مدرک قانع کننده اى ارائه نداده که نشان دهد بطور يک جانبه عوامل و جنگ افزارهاى بيولوژيک خود را، آنگونه که ادعا مى کند از بين برده باشد·

مأموران هيئت بازرسان ويژه سازمان ملل همچنين سندى را کشف کرده اند که نشان مى دهد سازمان صنايع نظامى عراق قصد داشت يک واحد تخمير متحرک را توسعه دهد که مى توانسته به عنوان آزمايشگاه سلاحهاى بيولوژيکى عمل کند که سوار بر وسائل نقليه بزرگ است· اخيرأ يک پناهنده در مصاحبه اى با مجله Vanity Fair اظهار داشت که او يک سلسله از کاميونهاى رنو را سوار کرده و آنها را براى سلاحهاى بيولوژيک مجهز ساخته است· اين کاميونها از کاميونهاى يخچال دار معمولى که براى حمل مواد غذائى بکار مى رود قابل تشخيص نيستند· شخص مذکور اظهار داشت: "آنها مانند کاميونهاى حمل گوشت يا لبنيات هستند، و داخل آنها آزمايشگاهى است با تجهيزات پرورش باکترى، ميکروسکوپ ها، و تهويه مطبوع"

استفاده – يا سوء استفاده – از تأسيسات صنعتى وسيع تنها قسمتى از مسئله است· شهادت تعدادى از پناهندگان از جمله مهندسين ساختمانى و افسران ارتش اين مسئله را مطرح مى کند که رژيم بطور مداوم به پراکنده ساختن تأسيسات بيولوژيکى، شيميائى، و هسته اى در مناطق غير نظامى يا زير آنها از قبيل مناطق مسکونى، ساختمانهاى مرکز شهر، و تعدادى از کاخها و اقامتگاههاى اشرافى که براى صدام و خدم و حشم او ساخته شده و بيش از ۴۰ قصر بالغ مى شود ادامه مى دهد· اينها از همان نوع تأسيساتى هستند که مأموران هيئت بازرسان ويژه سازمان ملل نتوانستند قبل از آنکه دستور داده شود عراق را ترک کنند آن مکانها را مورد بازرسى قرار دهند·

يک پناهنده به نام سعيد الحيدرى اظهار داشته که تأسيسات بيولوژيکى و شيميائى در شرکتهاى دولتى و ويلاهاى خصوصى، حتى در زير بيمارستان صدام حسين در بغداد قرار گرفته است· بويژه بنا بر گفته الحيدرى دو باصطلاح اقامتگاه رياست جمهورى در رضوانيه – که در سال ۱۹۹۷ مقامات عراقى مانع ورود بازرسان سازمان ملل به آنجا شدند داراى ساختمانهاى زيرزمينى است که توسط يک کمپانى يوگسلاوى ساخته شده و مهر و موم گرديده و در مقابل جريان هوا کاملا نفوذ ناپذير است·

رئيس سابق هيئت بازرسان ويژه سازمان ملل، ريچارد بوتلر در يک مصاحبه تلويزيونى اظهار داشت:

يکی از کارکنان سازمان ملل درسال ١٩٩٦ يک تانک تخمير را از هم باز مي کند که قبل از تخريب آن مي توانسته جهت توليد سلاحهای بيولوژيکي استفاده شود. (عکس آسوشيتدپرس / UNSCOM)

درجه مقاومت که عراقيها نسبت به بازرسى ما در مورد برنامه سلاحهاى بيولوژيک آنها نشان دادند از همه فريبکاريها و مقاومتها فراتر رفت· بنابراين من مجبور بودم به اين نتيجه برسم که براى صدام سلاح هاى بيولوژيکى سلاحهاى مورد منتخب او بود· بنظر مى رسد که او واقعا مجذوب ايده کشتن مردم بوسيله ميکروبهاست· زيرا آنها بسيار سخت کوشيدند که ما را از برنامه بيولوژى خود دور نگاهدارند·

دسترسى به سلاحهاى هسته ای

پس از جنگ خليج فارس آژانس بين المللى انرژى اتمى، موفق شد چهل محل تحقيقات و توسعه هسته اى از جمله سه محل مخصوص تهيه اورانيوم مناسب استفاده در بمب هسته اى را تعطيل کرده و تجهيزات آنرا پياده کند. قبل از سال ۱۹۹۱ جهان از وجود هيچکدام از اين تأسيسات هسته ای اطلاعى نداشت·

اين تلاشها در جهت بازرسى مکانهاى مشکوک در سال ۱۹۹۸ با ترک اجبارى بازرسان IAEA و هيئت بازرسان ويژه سازمان ملل به پايان رسيد· در نتيجه بمدت چهار سال هيچگونه رسيدگى درباره برنامه هسته اى رژيم بغداد امکان پذير نبوده است· اما شواهدى ازطرف پناهندگان، خريد تجهيزاتى که مى تواند استفاده دوگانه داشته باشد، و تلاشهاى مستندى براى تهيه غير قانونى مواد مربوط به سلاحهاى هسته ای در بازار سياه، تنها به يک نتيجه ختم مى شود: تلاشهاى جهانى عراق براى خريد، دزديدن و توسعه يک بمب هسته ای به طور کامل دوباره از سر گرفته شده است·

جاه طلبيهاى صدام در مورد تهيه سلاحهاى هسته ای با اشغال کويت در سال ۱۹۹۰ به اوج خود رسيد· در طول ۷ ماه اشغال، عراق مرتبأ سعى ميکرد از رآکتورهاى غير نظامى خود که توسط فرانسويها و روسيه ساخته شده بود اورانيوم غنى شده تهيه کند· جنگ خليج فارس با برگرداندن اين مقاصد به پايان رسيد؛ اما در خلال دهه سالهاى ۱۹۹۰، بغداد از ارائه اطلاعات درباره شالوده کوششهاى تهيه و طرح سلاحهاى هسته ای خوددارى کرد·

يکى از با صلاحيت ترين کسانى که مى تواند درباره جاه طلبى هاى هسته اى صدام سخن بگويد، سرپرست سابق برنامه هاى هسته ای عراق، خيضر حمزه است که در سال ۱۹۹۴ به خارج پناهنده شد· حمزه شرح داده که چگونه صدام در سالهاى دهه ۱۹۸۰ دستور تهيه يک برنامه جامع براى ساختن سلاحهاى اتمى را صادر کرده است که طى آن ۵۰۰ دانشمند و تکنيسين اين برنامه سريعا به ۵/۰۰۰ نفر افزايش يافته است· حمزه همچنين روش تقريبأ هميشگى را که از طريق آن رژيم عراق برنامه خود را از بازرسان بين المللى (IAEA) پنهان مى کند بيان کرده است·

وقتى ورود بازرسان آغاز شد، ما فقط در محل هائى را که کار مى کرديم قفل کرديم· ما بازرسان را از راههائى مى برديم که بدين منظور ساخته شده بود که از مسيرهاى درهاى بسته عبور نکند· پشت درهاى بسته جائى بود که ما در جهت غنى ساختن اورانيوم براى طرح بمب اتمى کار مى کرديم·

در طى سالهاى ۲۰۰۰ و ۲۰۰۱ بغداد سعى کرد هزاران لوله آلومينيومى خريدارى کند که به نحو مخصوص طراحى شده و بيشتر کارشناسان اطلاعاتى بر اين باورند که قسمتى از شتاب دهنده هائى است که اورانيوم را غنى مى سازد·

درسال ٧ ١٩٩ اجازه دسترسي يک گروه از هيئت بازرسان سازمان ملل در بغداد به مناطق تحت بازرسي تکذيب مي شود. (عکس آسوشيتدپرس / جاسم محمد)

يک گزارش انستيتو بين المللى مطالعات استراتژيک که محل آن در لندن است و در سپتامبر ۲۰۰۱ ارائه شده به اين نتيجه رسيده که چنانچه صدام حسين بتواند اورانيوم غنى شده يا ساير مواد هسته اى قابل شکافتن را تهيه کند قادر است در عرض چند ماه يک بمب هسته ای بسازد·

حمزه مدير سابق رآکتور هسته اى عراق در مصاحبه خود در سال 2000 همين ديدگاه را بيان کرد:

من نميدانم که آيا آنها اورانيوم دارند يا نه، اما طرح تهيه بمب موجود است· ساختن آن مشکل است و احتمالا چند ماه طول مى کشد· همه اينها بسته به اين است که چگونه مواد قابل شکافتن را تهيه کنند· صدام يا مى تواند يک برنامه شکافتن اتمى را در عراق آغاز کند – يعنى برنامه غنى سازى – که در اين صورت دو يا سه سال طول مى کشد تا صاحب بمب اتمى شود يا، مى تواند اورانيوم غنى شده را از خارج، مثلا روسيه، بدست آورد· در اين صورت فورا صاحب بمب هسته اى مى شود·

موشک هاى بالستيک و تکنولوژى کاربرد دوگانه

عراق به چهار کشور منطقه، عربستان سعودى، اسرائيل، بحرين و ايران، موشکهاى بالستيک شليک کرده است. بازرسان تسليحاتى نشان داده اند که عراق قدرت پرتاب سلاحهاى شيميائى از طريق اين موشکها را دارد·

عراق در جهت توسعه موشک هاى بالستيک که برد آنها بيش از ۱۵۰ کيلومتر يعنى حد معين شده توسط قطعنامه ۶۸۷ شوراى امنيت سازمان ملل – باشد، بشدت فعاليت کرده است· براى رسيدن به چنين هدفى، بغداد به همان دوروئى هائى متوسل شده است که براى پنهان کردن برنامه تهيه سلاحهاى کشتار همگانى خود بکار برده است·

در جنگ خليج فارس، بغداد از قبل در حال توسعه موشکهاى دوربردترى بود که بر پايه تکنولوژى موشکهاى اسکاد روسى ساخته مى شد که نيروهاى عراق به تعداد فراوان شليک کرده بودند· پس از جنگ، عراق هرگز براى برنامه هاى موشکى خود بطور کامل حساب پس نداد و تفاوت در محاسبات ارائه شده توسط اين کشور، بشدت اين مسئله را مطرح مى سازد که نيروهاى مسلح آن داراى يک نيروى پنهانى مشکوکى شبيه موشکهاى اسکاد و نيز پرتاب کننده ها، سيستم هاى راهنمائى و ساير بخشهاى آن است·

در سالهاى اخير، عراق همچنان در جهت ساختن دو نوع موشک هاى بالستيک برد کوتاه که در داخل محدوده معين شده توسط سازمان ملل قرار مى گيرد فعاليت داشته است· اما مدارک قانع کننده اى در دست است که نشان ميدهد اين کشور بشدت مى کوشد از اين حد تجاوز كند· در تأسيسات تهيه سوخت مايع الرفاح شمالى اين رژيم در حال ساختن يک محل براى آزمايش سوخت مايع موتور موشک است که تجهيزات آن بزرگتر از آنهائى است که در آزمايش سوخت موتور موشکهاى قديمى اسکاد بکار ميرود· طبق گزارشهاى سيا درباره برنامه هاى سلاحهاى کشتار همگاني: «تنها توضيح قابل پذيرش براى اين تأسيسات آزمايشى آن است که عراق خيال دارد که موتور موشکهايى را آزمايش کند که دوربردتر از آنهايى هستند که توسط قطعنامه ۶۶۷ شوراى سازمان ملل ممنوع شده است·

يک موشک اسکاد ال حسين عراقي در انتظار تخريب بوسيله بازرسان اسلحه سازمان ملل در سالهای دهه ٠ ١٩٩مي باشد. (عکس آسوشيتدپرس/ هنری آرويدسون/ سازمان ملل)

به نظر مى رسد که همين موضوع نيز در دو محل آزمايش موتورهاى موشک با سوخت جامد در المتصيم و المأمون وجود دارد که زيربناهاى آن يا جديد است يا بازسازى شده و به نظر مى رسد که آنها محل نگهدارى – و اختفاى – سيستم هائى هستند که توسط سازمان ملل ممنوع شده است·

بر طبق گفته هاى پناهندگان و منابع ديگر، هدف عراق ساختن موشکهاى بالستيکى است که قادر به حمل کلاهکهاى شيميايى، بيولوژيک، يا هسته اى، با برد ۹۰۰ تا ۱۲۰۰ کيلومتر باشد – مسافتى که کافى است شهرهايى در خليج فارس و خاورميانه از قبيل رياض، آنکارا، تهران، امان، قاهره، اسكندريه، تل آويو، و حتى نيکوزيا در قبرس را در تير رس قرار دهد·

عراق به يافتن راه هاى ديگرى براى توانايى حمل سلاحهاى شيميايى و ميکروبى ادامه مى دهد که مهمتر از همه کوشش در جهت تبديل هواپيماها به هواپيماهاى بدون خلبان (UAV) است که مجهز به مخازن سمپاشى است که مى تواند پر از عوامل خطرناک شيميايى يا بيولوژيک شود·

در برداشتى کلى تر، عراق قادر بوده تجهيزاتى را که داراى استفاده مضاعف است وارد کرده، يا صرفا درآمدهاى برنامه نفت در برابر غذا را در راه بدست آوردن تجهيزاتى خرج کرده که در جهت تأمين سلاحهاى کشتار همگانى و سلاحهاى متعارفى به کار مى رود·

از دسامبر ۱۹۹۹، تحت يک قطعنامه جديد شوراى امنيت سازمان ملل هيئت بازرسان ويژه سازمان ملل قراردادهاى عراق براى کالاها و خدمات را تحت نظر داشته است· اين هيئت دريافته که بيش از صد قرارداد محتوى بندهايى است که اقلام مربوط به آن داراى استفاده مضاعف بوده که مى تواند در جهت تهيه سلاحهاى کشتار همگانى به کار رود·

بخش ۳ – فاجعه حقوق بشری

در سخنرانى دريافت جايزه نوبل در ۱۹۷۰، نويسنده روسى الکساندر سولژنيتسين که مانند هر کس ديگر طبيعت رژيمهاى ديکتاتورى را شناخته بود چنين گفت: "خشونت به خودى خود نه وجود دارد نه مى تواند وجود داشته باشد؛ آن صفت به طرز تغيير ناپذيرى با دروغ درهم تنيده شده است·"

رژيم دروغ

آن دروغ اصلى که صدام حسين مرتکب آن شده آن است که ادعا مى کند او قهرمان مردم عراق و قوم عرب است· برعکس او تنها قهرمان شخص خود و قدرت خود است· تنها چيزى که او به بار آورده بدبختى، حقارت و سرکوبى براى مردم عراق، جنگ و اشغال براى همسايگانش و تهديد کشتارهاى همگانى براى جهانيان است·

صدام نه تنها براى هر نوع جنبش يا انگيزه عربى به هيچ عنوان قهرمان محسوب نمى شود بلکه او سرآمد قاتلان و زجر دهندگان براى ملت خود است. او نه تنها به هيچ عنوان متحد کننده مردم عراق يا سازنده يک ملت قدرتمند نبود، بلکه او جوامعى را که سازنده اجتماع عراق بوده اند مورد تاخت وتاز و تهاجم قرار داده و ملتى را که روزى يکى از با سوادترين و مرفه ترين ملتهاى خاورميانه بوده به مايه نفرت بين المللى تبديل کرده که تنها به عنوان دنباله اى براى جنون خود بزرگ بينى و تجاوز صدام عمل مى کند·

مردی در فروشگاه موقتي خود در بصره مشغول فروش کالا است، شهری که در٩ ١٩٩محل ناآراميهای ضد دولتي بود. (عکس آسوشيتدپرس / جاسم محمد)

بقول ماکس وان دراستول، هماهنگ کننده ويژه سابق سازمان ملل در امور مربوط به عراق، "رژيم بغداد ظالم ترين و مستبدترين حکومتى است که جهان از جنگ جهانى دوم بخود ديده است·"

صدام حسين که در ابتدا کار خود را بعنوان يک فعال سياسى و عامل اجرائى حزب بعث عراق آغاز کرده بود، ترکيبى از فريب کارى، بيرحمى، ايجاد رعب و وحشت و اشتياق به انجام سعبيت، شکنجه، و قتل را در راه به قدرت رسيدن خود بکار گرفته است· بنا به عقيده آنهائى که در مورد او مطالعه کرده اند، در بسيارى از موارد دوره زمامدارى صدام مشابه و به موازات کسى است که يکى از بت هاى اصلى اوست: ژوزف استالين ديکتاتور شوروى – مانند استالين، صدام از ايجاد رعب و وحشت و آدمکشى دائما بعنوان خصلت اصلى حکومت خود استفاده کرده است· مانند استالين، او قدرت مطلق را در داخل کيش شخصيت خود متمرکز ساخته است· و مانند استالين، او نه تنها افراد را زندانى کرده و شکنجه داده و به قتل رسانده، بلکه تمامى گروههائى از مردم را در معرض تهديد حقيقى يا احتمالى قرار داده است·

سعيد ابوريش روزنامه نگار عرب و نويسنده چندين کتاب از جمله صدام حسين: سياست هاى انتقام ، در سطوح بالاى دولتى زيادى اشتغال داشته که باعث تماس نزديک او باصدام شده است. او مى نويسد:

بدون کوچکترين شبهه اى ، هر چه صدام انجام داده داراى بازتاب هاى استالينى بوده است· بخصوص با تکيه بر سيستم امنيتى دربرابر نيروهاى مسلح، حسادت ژنرال ها در داخل نيروهاى مسلح، استفاده از عناصر جنايتکار در داخل کشور و بکار گرفتن آنها در سيستم امنيتى و اين افراد به نوعى راهزنانى هستند نيمه باسواد که تنها به صدام وفادارند – بدون او آنها اصلا به حساب نمى آيند· بنابراين او بوده که آنها را وارد کار کرده، او به آنها تکيه مى كند و آنها در خدمت او هستند از شر هر کس بخواهد راحت شود، راحت مى شود·

خشونت و شكنجه

قبل از آنکه قالب آن در برنز ريخته شود مردان يک مجسمه مومی از سر صدام حسين مي تراشند. (عکس آسوشيتدپرس / انريک مارتی)

عراق از لحاظ حقوق بشر يک مصيبت است· بهر صورت که حساب کنيم، آن خشونت و بيرحمى که او بطور مستمر در برابر مخالفين، اقليت ها يا کسانى که صرفأ از چشم افتاده اند بخرج ميرود وحشتناک است· گزارشهاى مربوط به حقوق بشر در عراق، چه از طرف سازمان ملل، چه دولت هاى خارجى، يا سازمانهاى غير دولتى از قبيل عضو بين المللى و ديده بان حقوق بشر، دستگاه بيرحم شکنجه و اعدام هاى دلخواهانه و حتى بدون تظاهر به محاکمه همه هماهنگ هستند· افرادى که اعدام شده اند از جمله افسران ارتش متهم به توطئه چينى عليه رژيم و نيز علماى مذهبى که مظنون به عدم به وفادارى بوده اند را شامل مى شوند· بسيارى ديگر صرفأ افرادى بوده اند که به دزدى، قاچاق، فحشا يا چيزهائى متهم شده اند که در کشورهاى ديگر کمى بيش از جرائم کوچک تلقى مى شوند·

همچنين بنظر ميرسد که اين اعدام هاى خودسرانه که بر طبق آخرين گزارش حقوق بشر در مورد عراق که توسط آمريکا تهيه شده – و از سال ۱۹۹۷ به ۳/۰۰۰ فقره بالغ مى شود، قسمتى از برنامه «پاک سازي» زندانهاى عراق است که در چند سال اخير جريان داشته است· طبق گزارش سازمان ديده بان حقوق بشر: «مقامات اين کشور همچنين تعدادى از زندانيان را در زندانهاى ابوغريب، المکاسب و جاهاى ديگر اعدام کردند که از جمله آنها مخالفين سياسى که بدون محاکمه سالها در زندان بسر برده و يا محکومين زندانى بوده اند·»

خانواده هاى فراريان و پناهندگان سياسى در معرض زندان، شکنجه واعدام قرار دارند· براى مثال در ماه مه ۲۰۰۱، طبق گزارش حقوق بشر آمريکا: «گزارش مى شود که دولت، مادر سه فرارى عراقى را بخاطر فعاليت هاى ضد دولتى فرزندانش زير شکنجه بكشتن داده است·»

طبق اين گزارش همچنين در سال ۲۰۰۱، رژيم ۳۷ زندانى سياسى را بخاطر فعاليت هاى ضد دولتى اعدام کرده است· بنابر گزارش هاى مطبوعاتى، «نويسنده برجسته کرد محمد جميل بندى روژبيانى پس از ديدارى از خانه خود در ماه مارس توسط پرسنل سرويس امنيتى، که نوشته هايش را در رابطه با برنامه هاى عربى کردن و پاک سازى قومى دولت رسيدگى مى کردند، به قتل رسيد·

شکنجه که طبق قانون و قانون اساسى عراق مطلقأ ممنوع است به طور يکنواخت و مرتب در مورد دستگير شدگان چه به عنوان تنبيه و چه به عنوان کسب اطلاعات اعمال مى شود· سازمان عفو بين المللى در گزارش ۲۰۰۱ خود روشهاى مورد استفاده شکنجه گران عراقى را شرح مى دهد:

چشم قربانيان شکنجه در عراق را مى بندند آنها را لخت مى کنند و براى ساعات طولانى از مچ هايشان آويزانشان مى کنند، شوک الکتريکى بر قسمتهاى مختلف بدنشان از جمله آلت تناسلى، گوشها، زبان، و انگشتان وارد مى کنند قربانيان براى سازمان عفو بين المللى تعريف کرده اند که چگونه با چوب، شلاق، لوله آب، يا ميله هاى فلزى آنها را زده اند و چگونه ساعتها از يک پنکه سقفى روشن يا يک ميله افقى آويزان بوده و اغلب در حاليکه از درد به خود مى پيچيده اند به طور مرتب به بدنشان شوک الکتريکى وارد مىکردند· بعضى از قربانيان مجبور بودند ديگران را تماشا کنند از جمله اعضاى خانواده خود که در مقابلشان شکنجه مى شده اند·

ناپديد شدن و رهايى از زندان

تختهای خالی در زندان ال غريب در نزديکی بغداد، جائيکه صدام حسين زندانين را در١ ٢ اکتبر ٢٠٠٢ آزاد کرد. (عکس آسوشيتدپرس / جاسم محمد)

به گواهى عضو بين المللى در زمينه ناپديد شدگانى که در مورد آنها هيچ خبر و اثرى نيست عراق در بين تمام کشورهاى دنيا صاحب بدترين کارنامه است مع الوصف مقامات اين کشور صرفأ از جواب دادن به پرسشها و درخواستهاى سازمانهاى بين المللى و کشورهاى همسايه درباره سرنوشت هزاران نفر خوددارى مى کنند·

اکثريت «ناپديد شدگان» متعلق به کردهاى شمال عراق هستند و پس از آن نوبت تعداد زيادى از اهالى شيعه جنوب آن کشور است· اعضاى ساير گروهها از قبيل آسوريها، ترکمنها، و يزيدى ها نيز از جمله کسانى هستند که مدتهاى طولانيست از آنها خبرى نيست·

عراق درخواستهاى مکرر کويت و عربستان سعودى را درباره اتباعشان که در طى اشغال کويت در سالهاى ۱۹۹۱ - ۱۹۹۰ ناپديد شده اند ناديده گرفته است· براى مثال از ۶۰۹ پرونده اتباع کويتى مفقود شده فقط ۳ مورد حل شده است· بغداد از حل مسئله يک خلبان آمريکايى که در طول جنگ خليج فارس در سال ۱۹۹۱ بر فراز عراق ناپديد شد همچنان خوددارى مى کند·

«عفو» بى سابقه صدام در مورد هزاران زندانى در بغداد در ۲۱ اکتبر ۲۰۰۲، تنها بى رحمى و شقاوت در رفتار رژيم را نسبت به اتباع خود به نمايش مى گذارد· بسيارى آزاد شدند اما خانواده هاى بسيارى تنها مانده و گريان و نالان از مقامات دولتى درخواست مى کردند بگويند بر سر عزيزان آنها چه آمده که پايشان را از درهاى زندان بيرون نگذاشته اند·

خانواده های زندانيان گمشده عراقی پس از فرمان عفو در ٢٢ اکتبر ٢٠٠٢ در بغداد تظاهرات مي کنند. (عکس آسوشيتدپرس/ جروم ديلی) (AP/WWP)

آنچه که خارج از بعضى زندانها اتفاق افتاد، و گزارشگران بين المللى درست قبل از آنکه به آنها دستور دهند که بغداد را ترک کنند شاهدش بودند، يادآور آن نمايش اشتياق انسانى بود که قبل از سقوط ديکتاتور رومانى نيکلاى چاگوشسکو جهان مشاهده کرد· خبرنگار نيويورک تايمز جان برنز صحنه آشفته نزديک زندان بغداد را شرح ميدهد·

جمعيتى كه بيرون درهاى زندان جمع شده بود به چند هزار نفر بالغ ميشد · · · در عرض دو ساعت شايد بين ۱۰/۰۰۰ تا ۱۵/۰۰۰ نفر گرد آمده بودند· تا نزديك عصر احتمالأ ۵۰/۰۰۰ نفر يا بيشتر بودند· و قبل از اينكه آزاد سازى زندانيان عملأ آغاز شود، درهاى زندان را از جا كنده بودند· سپس به داخل سلول هاى زندان هجوم بردند و در آنجا به ياد ماندنى ترين صحنه ها بوقوع پيوست· به نظر من آنچه در آن روز اتفاق افتاد، نشانگر آن بود كه مردم عراق كه در معرض ظلم و جور فراوان قرار گرفته اند در آن لحظه در [مقابل درهاي] زندان حاكم بر سرنوشت خود شده بودند · · · · آنها به سلولهاى زندان هجوم بردند، و هنگام غروب وضعيتى پيش آمد كه طى آن زندانيان داخل زندان هراسان سعى داشتند كه خود را به بيرون برسانند·

آنها به يك ديوارخاكسترى رسيدند كه پشت آن هزاران نفر از خويشاوندان زندانيان منتظر بودند· آن جمعيت لوله هاى فلزى بزرگى را از يك محل در حال ساختمان در آن نزديكى برداشتند [و] شروع كردند به خراب كردن ديوار بلند خاكستري· در آن لحظه كه زندانيان از قطعات شكسته ديوار بالا رفتند، بعضى زندانبانان به آنها كمك ميكردند، و در قسمت ديگرى از ديوار خراب شده، زندانبانان ديگر در حاليكه زنجيرهاى فلزى در دست داشتند سعى ميكردند زندانيان را به عقب برانند و اين باعث شد كه يك وضعيت واقعأ عصبى – بى نهايت عصبى - پيش بيايد·

جهنم حقوق بشر

جائى كه اين رژيم حكم ميراند، آزادى بيان، برگزار كردن مراسم مذهبى، وابستگى سياسى، برخوردارى از حفاظت قانون، زندگى خصوصى، همگى اساسأ وجود خارجى ندارند·

بدنبال فرمان عفو صدام حسين در ١ ٢ اکتبر ٢٠٠٢ يک مامور عراقي به يک عکاس علامت مي دهد تا از گرفتن عکس تظاهرکنندگانی که عزيزانشان مفقود شده اند خودداری کند. (عکس آسوشيتدپرس/ جروم ديلی)

براى مثال روزنامه ها و راديو تلويزيون رژيم بغداد متعلق به دولت، حزب بعث، يا افراد نزديك شخص صدام هستند· آنها در اصل به عنوان يك ارگان تبليغاتى كار مى كنند· دو نكته كوچك نشان دهنده درجه كنترلى است كه بر روزنامه هاى عراق اعمال مى شود: انتقاد از صدام مجازات مرگ را در پى دارد; و پسر صدام، عودى حسين، به عنوان رئيس اتحاديه خبرنگاران در سال ۱۹۹۹ صدها عضو اين اتحاديه را بدان دليل كه پدرش را به اندازه كافى يا به دفعات فراوان نستوده بودند اخراج كرد·

حتى هويت و اصليت قومى انسان نيز در معرض حملات دلخواهانه قرار مى گيرد: به عنوان قسمتى از مبارزات ممتد براى "عربى كردن" بخشهائى از شمال عراق، بويژه مناطق اكثرأ كرد نشين اطراف شهرهاى نفت خيز كركوك و موصل، تمامى جوامعى جابجا شده و هزاران نفر را مجبور كرده اند كه هويت جديد "عربي" اخذ كنند· (جالب آنكه شناسنامه هاى جديد از آنها بعنوان "عرب هاى درجه دوم" نام مى برد بنا بر اين مقامات دولتى بلافاصله ميتوانند هويت قومى آنها را تشخيص دهند·) اين رژيم همچنين در جهت پايمال كردن حقوق جوامع مسيحى (آشورى و كلداني) نيز اقدام كرده است·

مباره با ايمان

صدام حسين با همان بى رحمى و شقاوتى كه با هر شخص، گروه، و يا سازمانى برخورد مى كند كه خيال كوچكترين استقلالى از رژيم را داشته باشد ، جوامع مذهبى را مورد حمله قرار داده و آنها را تار و مار كرده است·

به استناد گزارش هاى رسمى سازمانهاى دولتى و غير دولتى در مورد حقوق بشر، رژيم بغداد يك مبارزه دائمى را با قتل، ارعاب، آزار، و دستگيرى هاى دلخواهانه بر ضد جوامع شيعه كشور بخصوص در جنوب عراق همچنان ادامه مى دهد· بر طبق گزارش حقوق بشر سال ۲۰۰۱ آمريكا :

پرزيدنت جرج بوش (مرکز)، وزير امور خارجه کالين پاول (چپ)، و مشاور سياست خارجی اتحاديه اروپا خاويير سولانا در جلسه گشايش کنفرانس ناتو در پراگ در ١ ٢ نوامبر٢٠٠٢. (عکس آسوشيتدپرس/ لوران ربور)

دولت براى ده ها سال يك مبارزه بى رحمانه شامل قتل، اعدام هاى فورى، و دستگيرى هاى مداوم و دلخواهانه را بر ضد رهبران مذهبى و پيروان اكثريت شيعه ادامه داده است· با وجود حفاظت قانونى ظاهرى در مورد آزادى مذهبى، دولت روحانيان شيعه و پيروان مذهب شيعه را شديدأ سركوب كرده است·

مبارزه رژيم عراق بر ضد رهبران مذهبى و پيروان مذهب مسلمان شيعه، بيرحمانه و مداوم بوده است· طبق گزارش آزادى مذهب در سطح بين المللى كه در سال ۲۰۰۱ توسط وزارت امور خارجه آمريكا تهيه شده:

از ژانويه ۱۹۹۸ فعالان بين المللى حقوق بشر، دولتهاى ديگر، و علماى شيعه در ايران و لبنان، كشتن سه عالم مذهبى كه از احترام بين المللى برخوردار بوده اند و سوء قصد به جان نفر چهارم را عمدتأ به دولت عراق نسبت داده اند· آيت الله العظمى شيخ مرتضى بروجردى، ۶۹ ساله، در آوريل ۱۹۹۸ كشته شد· آيت الله العظمى شيخ ميرزا على غروى، ۶۸ ساله در ژوئيه ۱۹۹۸ كشته شد· آيت الله شيخ بشير حسينى، در ژانويه ۱۹۹۹ از يك سوء قصد جان سالم بدر برد· آيت الله العظمى محمد صدر، ۶۶ ساله، در فوريه ۱۹۹۹ به قتل رسيد·

به دنبال قتل صدر، و همچنين قتل پسرانش اعتراضاتى در قسمتهاى شيعه نشين بغداد و شهرهاى شيعه نشين، از قبيل كربلا، ناصريه، و بصره براه افتاد· مقامات دولتى اين اعتراضات را با مبارزاتى بيرحمانه و توأم با قتل صدها نفرپاسخ دادند· هنگامى كه دولت برگزارى مراسم تدفين را براى صدر ممنوع كرد و همزمان نيروهاى امنيتى به صفوف عزاداران حمله كردند، تعداد بيشترى جان خود را از دست دادند· همچنانكه در گزارش حقوق بشر عراق توسط آمريكا خلاصه شده:

مقامات دولتى كسانى را كه به حمايت از صدر مضنون هستند همچنان مورد تعقيب و آزار قرار مى دهند· بنا به گزارش هاى رسيده، در فوريه ۲۰۰۰ مقامات امنيتى ۳۰ طلبه را كه به دنبال قتل صدر دستگير شده بودند اعدام كردند· در مارس ۲۰۰۰ شيعيان زيادى كه در سالهاى ۱۹۹۹ و ۲۰۰۰ از عراق فرار كرده بودند به سازمان ديده بان حقوق بشر اطلاع دادند كه نيروهاى امنيتى عراق آنها را مورد بازجوئى، بازداشت و شكنجه قرار داده اند· در ماه مه ۲۰۰۰ بدنبال كشتارهاى قبلى، شش طلبه ديگر نيز محكوم به اعدام شدند·

رژيم همچنان به سياست خود در مورد آزار و فشار شديد بر جامعه شيعه در جنوب ادامه مى دهد و جمعيت هاى ساكن مناطق نزديك مردابها را مجبور كرده به داخل شهرها و يا جاهاى ديگر نقل مكان كرده و آنها را هزار هزار دستگير و بازداشت مى كند· بنا به گزارش آزادى مذهب ۲۰۰۱ وزارت امور خارجه، مقامات دولتى همچنين غذا و ساير كالاهائى كه از طريق برنامه نفت در برابر غذا تهيه كرده اند را بخصوص در استان هاى جنوبى ناصريه، بصره و عماره، براى پاداش به حاميان خود و ارعاب يا تنبيه مخالفان بكار مى برند· در نتيجه عليرغم افزايش اخير در حجم و پخش كالاهاى مربوط به برنامه نفت براى غذا شرايط انسانى استانهاى شيعه نشين در جنوب همچنان بدتر از بقيه كشور است·

صدام حسين ازمدل دروازه بصره بازديد مي کند – هديه تولدی در ٢٠٠٢ از طرف حزب عرب سوسياليستي بعث. (عکس آسوشيتدپرس/ خبرگزاری عراق)

رژيم بطور دائم برنامه هاى زيارتى را سياسى كرده و در آن دخالت مى كند، چه در مورد مسلمانان عراقى كه مى خواهند براى سفر حج به مكه و مدينه بروند و چه در مورد زائران مسلمان عراقى و غير عراقى كه به مكانهاى مقدس داخل كشور از قبيل نجف و كربلا ميروند· براى مثال بغداد به دفعات پيشنهادات سازمان ملل را براى ارائه كمك نقدى يا ترتيب پرداخت از سوى يك طرف ثالث براى مخارج زيارت زائران مسلمان كه به سفر حج و يا ساير سفرهاى زيارتى مى روند را رد كرده است·

بغداد تمام چنين پيشنهاداتى كه متضمن پرداخت مستقيم به دولت نيست را رد كرده است· به جاى آن رژيم برنامه هاى مختلفى رابراى اخاذى از زائران و مسافران ابداع كرده است· به اين معنى كه آنها را مجبور مى كند مبالغى را مستقيمأ به بانك مركزى عراق بپردازند· در اين مورد برآوردها تفاوت زيادى دارند، اما روشن است كه عراق بشدت از سفرهاى زيارتى و بازديدها سوء استفاده هاى مالى كرده و در اين راه سالانه ميليونها دلار به جيب ميزند·

حادثه اى كه در گزارش سپتامبر ۲۰۰۰ ائتلاف بين المللى براى عدالت بنقل شده نشانگر دخالت هاى شريرانه بغداد در امور مذهبى براى كسب پول است· پس از آنكه عراق در سال ۱۹۹۹ يك برنامه ديگر سازمان ملل را براى تأمين خرج سفر زائران حج رد كرد، حدود ۱۸۰۰۰ زائر را سوار اتوبوس كرده و آنها را به مرز عربستان سعودى رساند، جائيكه آنها را تشويق كرد تظاهرات براه انداخته و از سعودى ها بخواهند كه اموال مسدود شده عراق را آزاد كنند تا به اين طريق خرج سفرشان تأمين شود·

به جاى آن ملك فهد قدم زائران عراقى را گرامى داشت و قول داد كه عربستان سعودى بطور مجانى تمام ترتيبهاى لازم را خواهد داد· وقتى صدام مشاهده كرد كه از پرداخت سعودى ها يا منابع ديگر خبرى نيست، دستور داد زائران به بغداد برگردند·

بخش ۴- تروريسم، فساد، جنگ

عراق يك كشور حامى تروريسم باقى مانده و به سياست ديرپاى خود در ارائه تعليمات، حمايت سياسى، و پناه دادن به سازمان هاى مختلف تروريستى همچنان ادامه مى دهد·

گزارش بغداد راجع به "خود كشى در اثر شليك متمادى گلوله به خود" در مورد يكى از بدنام ترين تروريستهاى جهان يعنى ابو نضال، به خوبى نشان دهنده ارتباطات نزديك عراق با تروريستها است كه سابقه آن به دهها سال پيش باز مى گردد·

بنا بر اين تعجب آور نيست كه مشاهده مى كنيم كه عراق تنها كشور عرب – مسلمان است كه حملات تروريستى ۱۱ سپتامبر بر عليه ايالات متحده را محكوم نكرد· در حقيقت رژيم عراق كشتار بيش از ۳۰۰۰ نفر در خاك آمريكا را بطور علنى جشن گرفت· از همه اينها گذشته، اين همان رژيمى است كه سعى كرد كه رئيس جمهور سابق آمريكا جرج بوش را پس از آنكه دوران خدمتش به پايان رسيده بود در خلال بازديدى از منطقه خليج فارس به همراه امير كويت به قتل برساند·

ارتباط تروريستی

پرزيدنت جرج بوش در ٧ اکتبر٢٠٠٢ درباره اتحاد عراق با تروريست سخنرانى مى کند. (عکس آسوشيتدپرس / پابلومانى مونسيوايس)

مساعدت هاى عراق به تروريسم بسيار آزار دهنده است· شهادت هاى فراريان از عراق، كه با موارد جديد و ساير منابع اطلاعاتى مورد تقويت قرار مى گيرد، به يك برنامه بسيار گسترده تر و فعال تر تعليم و سازمان دهى تروريستى اشاره مى كند، كه قسمت اعظم آن در منطقه اى از جنوب بغداد موسوم به سلمان پاك اجرا مى شود·

در يك سلسله مصاحبه هاى تلويزيونى كه از برنامه Frontline پخش شد، چندين افسر سابق ارتش عراق سلمان پاك را به عنوان يك محل فوق العاده محرمانه براى تعليم تروريستى اعراب عراقى و غير عراقى معرفى كردند· صباح خديده، سروان ارتش عراق كه از ۱۹۸۲ تا ۱۹۹۹ با اين درجه خدمت كرده چنين گفت:

تعليمات، هواپيما ربائى و ربودن افراد در هواپيما، قطار، اتوبوس هاى عمومى، و نيز بمب گذارى در شهرها و سوء قصد را شامل مى شود· تعليمات همچنين چگونگى آماده شدن براى عمليات انتحارى را در بر مى گيرد· براى مثال، آنها به تروريستها تعليم مى دهند كه چگونه كمربند انتحارى به خود بسته و به ميان جمعيت پريده و خود را منفجر كنند·

به گفته خديده غير عراقى ها از عراقى ها جدا تعليم مى ديدند و اكيدأ به آنها دستور داده شده بود كه با افراد خارجى تحت تعليم گفتگو نكرده و يا ملاقات نكنند· تعليمات ويژه در آدم ربائى و هواپيما ربائى توسط سرويسهاى امنيتى عراق ارائه مى شد· بنا به اظهارات خديده، گاهى گروه هاى كوچكى تعليمات بسيار مخصوصى مى ديدند، مثلأ ياد گرفتن انگليسى، فارسى، يا عبرى قسمتى از آمادگى تعليماتى آنها را تشكيل مى داد·

خديده همچنين اين گزارش هاى مطبوعاتى را تأييد كرد كه در سلمان پاك يك هواپيماى كامل مسافر برى بوئينگ ۷۰۷ قرار دارد كه براى تعليم تكنيك هاى هواپيما ربائى بكار مى رود، از قاچاق كردن اسلحه به داخل هواپيما تا فائق شدن بر خدمه و ارعاب مسافرين براى تضعيف روحيه آنها و تسليم·

يک خانواده کرد پس از آنکه به دنبال يک طغيان ناکام بر ضد صدام حسين در سال ١٩٩١ آواره شده، به طرف اردوگاه پناهندگان حرکت مى کند. (عکس آسوشيتدپرس / هربرت پراپر)

از زمان حملات ۱۱ سپتامبر به ايالات متحده، گزارشهاى اطلاعاتى تأكيد كرده است كه تروريستهاى القاعده كه از افغانستان فرار كرده اند اكنون در عراق بسر مى برند·

براى مثال، در شمال عراق يك گروه بنياد گرا بنام انصارالاسلام كنترل چندين دهكده را در دست گرفته و حملاتى را بر عليه مقامات محلى انجام داده است·

پرزيدنت جرج بوش در يك سخنرانى در ۷ اكتبر ۲۰۰۲ چنين گفت:

ما اطلاع داريم كه عراق و القاعده تماسهائى را در سطح بالا داشته اند كه سابقه آن به دهها سال قبل برمى گردد··· · عراق در هر زمانى ميتواند تصميم بگيرد كه براى گروه هاى تروريستى يا تروريستهاى انفرادى سلاحهاى بيولوژيكى يا شيميائى تهيه كند· اتحاد با تروريست ها مى تواند رژيم عراق را قادر سازد كه بدون گذاشتن هيچ رد پائى آمريكا را مورد حمله قرار دهد·

شكستن تحريم ها و فساد

يكى از راه هاى انديشيدن در مورد عراق امروزى تصور آن به عنوان كشورى است كه صدام حسين و خانواده او در تمام امور و حوزه هاى مملكتى صاحب نفوذ و مشغول سوء استفاده و باج گيرى هستند· نه تنها فساد سراسر رژيم را فرا گرفته، بلكه در عمل تمامى اين فساد در جهت ثروتمند ساختن صدام، خانواده اش و نزديك ترين حاميان رژيم جريان دارد·

در حاليکه چاه هاى نفت در افق مشغول سوختن هستند، ٣ پناهنده کويتى در سال ١٩٩١ از مرز عراق به طرف ميهن خود حرکت مى کنند (عکس آسوشيتدپرس / ديويد لانگستيريت)

بيشتر ثروت صدام ازطريق طرح ها و نقشه هاى پيچيده اى در جهت قاچاق نفت در خارج از چهارچوب برنامه اجبارى نفت در برابر غذا از طرف سازمان ملل، و نيز اضافه بهاهای پنهانى فروش نفت و دخالت در امور ارزى تأمين شده است و همه اين طرح ها مستقيمأ ميليارد ها دلار را عايد صدام و رژيم او ساخته است·

جديد ترين و جامع ترين تحقيق در باره اين منابع غير قانونى درآمد كه در سپتامبر ۲۰۰۲ توسط سازمان ائتلاف براى عدالت بين المللى بعمل آمده تخمين ميزند كه از سال ۱۹۹۷ عراق به طور قانونى و از طريق برنامه سازمان ملل موسوم به نفت در برابر غذا، هر سال ۶ ميليارد دلار – و سالانه ۲ ميليارد دلار ديگر نيز از طريق قاچاق نفت، باز پرداختها، و ساير تخلفات از اين برنامه عايدى داشته است·

در زمانى كه منتقدين اثر تحريم هاى بين المللى بر افراد عادى عراقى را تقبيح ميكنند، درك اين مسئله مهم است كه اين درآمد هاى غير قانونى به مصرف تأمين رفاه مردم عراق نمى رسد· اين پولها كه در هيچ سند و مدركى ثبت نمى شود، صرفأ به مصرف افزايش ثروت رژيم و حاميان آن، تهيه سلاح هاى كشتار همگانى و تقويت سيستم كنترل و سركوبى مى رسد·

رژيم همچنان به تخلف از برنامه نفت در برابر غذا ادامه مى دهد· بغداد به كرات و به دلائل سياسى به اختيار خود ارسال محموله هاى نفتى را متوقف كرده و باعث شده كه مقاصد انسان دوستانه اين برنامه در جهت تأمين پول بشدت دچار محدوديت و مضيقه شود· علاوه بر آن، بغداد بر هر بشكه نفتى كه تحت برنامه نفت براى غذا به فروش مى رسد، اضافه بهاهای غير قانونى تحميل كرده است· با ايجاد اخلال در تجارت نفت، بغداد برنامه نفت براى غذا را از منابع لازم خود كه براى مقاصد انسان دوستانه در خدمت شهروندان عراقى است محروم مى كند·

رژيم بغداد همچنين هر ساله معادل ۲ ميليارد دلار نفت را خارج از برنامه نفت براى غذا به خارج قاچاق مى كند· اين منابع – كه بايد در خدمت مردم عراق باشد – به جيب صدام سرازير مى شود· حقايق روشن هستند: منابع عظيم طبيعى عراق توسط اين ديكتاتور و براى ثروتمند كردن خود و تأمين مالى حكومت ترور او و تهيه سلاح هاى تهاجمى مرگبار قبضه شده است·

يک نفت کش منهدم شده عراقى نزديک يک تعدادى از چاه هاى نفت آتش گرفته در ١٩٩١ به گل نشسته است. (عکس آسوشيتدپرس / ديويد لانگستيريت)

سازمان ملل سعى كرده كه از طريق باز نگرى مواد برنامه تحريم كارائى ارسال كالاهاى غير نظامى را افزايش دهد و كوشيده برنامهضافه بهاها را با افزايش قيمت رسمى نفت عراق و نزديك ساختن آن به قيمتهاى جهانى از بين ببرد· اما رژيم صدام همچنان راه هائى را مى يابد كه از طريق آن ميلياردها دلار از فروش نفت براى استفاده خود بهره بردارى كند·

يكى از بر آورد ها اين است كه دارائى شخصى صدام حسين بيشتر از ۶ ميليارد دلار است· افراد خانواده او و دايره هوا دارانش در داخل حبابى از پول و رفاه زندگى مى كنند و اين موضوع آنها را از سختى هائى كه ملت عراق در طول دهها سال از جنگ، سركوبى وتلاش برای دستيابی به سلاح هاى كشتار همگانى كشيده اند بدور مى دارد·

يكى از نشانه هاى افراط و تفريط صدام حسين ساختن قصرهاى بسيار مجلل است كه او از زمان بعد از جنگ خليج فارس آغاز كرده است· در حال حاضر بيش از ۴۰ قصر و خانه هاى شاهانه در سراسر كشور وجود دارد كه بعضى از آنها به گفته ديدار كنندگان بين المللى شامل شيرهاى آب طلا، راهروهاى پوشيده از مرمر، و حوض ها و آبشارهاى با شكوه است·

بر خلاف اين ادعا كه بعضى از اين مكانها براى لذت مردم عراق بوجود آمده است، بايد خاطر نشان كرد كه در اصل آنها فقط در استفاده صدام، خانواده او و حمايت كنندگان مورد علاقه او مى باشند· براى مثال در آوريل ۱۹۹۹، عراق صداميات الثرثار را كه ۱۳۶ كيلومتر از بغداد فاصله دارد افتتاح كرد· اين محل شامل استاديوم هاى ورزشى، يك پارك تفريحى و بيش از ۶۰۰ خانه است كه فقط در اختيار مقامات دولت است·

پس از آنکه سربازان در حال فرار عراق چاه هاى نفت کويت را در ١٩٩١ آتش زدند ستونهاى بلند آتش و دودهاى غليظ و سمى از اين چاه ها بر مى خيزند. (عکس آسوشيتدپرس / گرگ گيبسون)

حساسيت رژيم نسبت به اين افراط و تفريط ها را ميتوان در گزارش هائى كه از منابع مخالف رسيده است مشاهده كرد· گزارش شده است كه يكى از آرشيتكت هائى كه بر روى قصرهاى شاهانه صدام در محل تولد او، تكريت، كار كرده بود فقط براى تشريح شكوه اين قصرها به دوستانش اعدام شد·

اين همان رژيمى است كه قيافه معصومى در برابر جهان به خود گرفته است و سعى در بر انگيختن احساسات مردم با نشان دادن تأثير انسانى تحريم هاى مردم عراق را دارد·

براه انداختن جنگ

صدام حسين در سال ۱۹۷۹ از طريق كودتا به قدرت رسيد· بلافاصله او ملت خود را به طرف بدبختى و خونريزى از طريق جنگ ۸ ساله با ايران كه بدون نتيجه به پايان رسيد، هدايت كرد· ماجراجوئى صدام باعث مرگ ۳۰۰/۰۰۰ عراقى – در جمع بيش از يك ميليون – و بدهكارى عظيم كه ممكن است به ۶۰ ميليارد دلار برسد شد·

به دليل شكست مفتضحانه او براى پيروزى در جنگ بر عليه ايران – و در تلاش براى كنترل كردن منابع نفت خليج فارس – صدام دوباره تصميم گرفت كه خون و مال مردم خود را با بى مسئوليتى به خطر اندازد· در اوت ۱۹۹۰، او كويت را اشغال كرد و شروع به تهديد عربستان سعودى و ديگر كشورهاى خليج فارس نمود· يك اتحاد بين المللى تركيب شده از كشورهاى مختلف قواى او را شكست داد و كويت را در نتيجه جنگ خليج فارس سال ۱۹۹۱ آزاد نمود· اما آن ۷ ماه اشغال توانست چهره خبيث اين رژيم را به جهانيان نشان دهد· داستان هاى وحشتناك از اشغال كويت بوسيله عراق واقعيت گزارش هاى شكنجه و قتل در عراق را كه در گزارش هاى سازمان هاى حقوق بشر در حال حاضر منعكس مى شود تأييد مى كند· يك كويتى كه در طول جنگ در داخل كويت باقى ماند تا در مقابل اشغال گران مقاومت كند، نيروهاى امنيتى عراق را به "ماشين كشتار" تشبيه كرد·

زنان شيعه در مسجد عباس در کربلا مشغول نماز هستند، شهرى که ارتش عراق در ١٩٩١ طغيان عليه صدام حسين را درهم کوبيد. (عکس آسوشيتدپرس / مراد سزر)

بيش از ۱/۵ ميليون انسان – تقريبأ دو سوم از جمعيت كويت قبل از جنگ – مجبور به ترك وطن شدند· زمانى كه آنها با نيرو هاى متحد باز گشتند، كشور غارت شده و به آتش كشيده شده اى را يافتند كه در آن نيروهاى عراقى مدارس، كتابخانه ها، بيمارستان ها و موزه ها را به تاراج برده بودند· نيروهاى عراقى، قبل از شكست خوردن و فرار تمام كشور را ويران كرده و به يغما برده بودند·

همانطور كه بعدأ قطع نامه هاى سازمان ملل متحد مقرر كرده بودند، بعضى از اجناس به تاراج رفته – مخصوصأ كلكسيون موزه ها – به كويت برگردانده شد و جامعه بين الملل عراق را مجبور كرد كه درصدى از درآمد نفت خود را به عنوان غرامت جنگى بپردازد، اما بسيارى از كارهاى هنرى با ارزش، آرشيو هاى موزه و ديگر اقلام تاراج شده – و دردناكتر از همه شهروندان كويتى – هرگز پيدا نشدند·

جنايات بر عليه محيط زيست

صدام با تاراج يك كشور به كار خود خاتمه نداد: بلكه او دست بكار نابودى در سطح وسيع و گستاخانه اى بر عليه محيط زيست شد·

نيروهاى ارتش عراق، با يك عمل باور نكردنى و عمدى در صدد نابودى محيط زيست و اقتصاد كويت بر آمدند كه به احتمال زياد در تاريخ سابقه نداشته است· بيش از ۱۱۰۰ چاه نفت در كويت را در آخر جنگ خليج فارس در فوريه ۱۹۹۱ به آتش كشيدند· اين اعمال، رفتار ارتشيان ديوانه و يا بى انضباط نبوده است بلكه يك عمل هماهنگ شامل نصب كردن مواد منفجره پلاستيكى بر سر چاه هاى نفت، سيم كشى آنها به دستگاه كنترل انفجار مركزى، و قرار دادن كيسه هاى شن براى هدايت موج انفجار به داخل براى به حداكثر رساندن تأثيرات انفجار بوده است·

زندگى در مردابهاى عراق قبل از ١٩٨٠ فعال و پر جنب و جوش بود. (عکس شخصي)دو کودک عراقى (عکس کوچکتر) در حال راندن قايقى در مردابهای ابوشويش در ١٩٩٤ هستند

بعد از آن كه آتش سوزى چاه هاى نفت با تلاشهاى شگفت آور بين المللى كه ماه ها به طول انجاميد، خاموش شد، متخصصان تخمين زدند كه چاه هاى نفت آتش گرفته بيش از ۵ هزار تن دوده، ۱ تا ۲ ميليون تن دى اكسيد كربن، ۹۰۰۰ تن دى اكسيد سولفور و مقدار نامعلومى مواد شيميائى سمى به اتمسفر وارد كرده است· باران هاى سياه در تركيه گزارش شدند و برف سياه در كوه پايه هاى هيماليا به زمين نشست·

صدام با به آتش كشيدن چاه هاى نفت به كار خود خاتمه نداد، بلكه بطور عمدى لوله هاى نفت را باز كرد و بين ۴ تا ۱۱ ميليون بشكه نفت را به آبهاى خليج فارس سرازير كرد، كه اين عمل مسلمأ بزرگ ترين نشت نفت در آبهاى دريا بوده كه تاكنون در تاريخ گزارش شده است· نتيجه اين اعمال بوجود آمدن يك لكه نفت بر روى آب دريا به عرض ۱۲