24 اکتبر 2003
ریچارد جی لوگار می گوید : "ایران را با بازرسیهای شدید تحت فشار بگذارید "
ستون عقاید به نگارش ریچارد جی لوگار Richard G Lugar رئیس کمیته روابط خارجی سنای آمریکا
(شروع مقاله)
ایران را با بازرسیهای شدید تحت فشار بگذارید
به نگارش ریچارد جی لوگار
برنامه های هسته ای این کشور ثابت کرده است نمی توان به آن اعتماد کرد، اکنون اقداماتی قوی لازم است.
وقتی این هفته تهران اعلام کرد که به بازرسیها تن داده و برنامه غنی سازی اورانیوم خود را که می توانست توانایی تولید سلاحهای هسته ای داشته باشد موقتا متوقف می کند، رژه متداوم ایران بسوی بمب ظاهرا انحراف پیدا کرد. از این اقدام استقبال می شود اما نباید ما را بسوی احساس امنیت اشتباهی درباره تهدید هسته ای از سوی ایران و یا اطمینان نابجا به اقدامات فعلی مربوط به منع سلاحهای هسته ای تحت پیمان منع تکثیر سلاحهای هسته ای که ایران در سال 1970 امضا کرده است بکشاند.
ایران این اقدامات را تحت تشویق فرانسه، بریتانیا، و آلمان انجام داده است چون پس از کشف تلاش مخفیانه تهران برای دستیابی به مواد بمب هسته ای که از طرف گروه های مخالف رژیم آشکار شده و توسط IAEA تثبیت شده بود در مقابل مهلت 31 اکتبر از طرف سازمان بین المللی انرژی اتمی قرار دارد. ایران مخفیانه در حال ساخت تاسیسات غنی سازی اورانیوم و نیروگاه آب فشار قوی بود که می تواند برای تولید اورانیوم برای سلاحهای هسته ای مورد استفاده قرار بگیرد. بازرسان در دو محل در ایران اورانیوم قابل استفاده در اسلحه یافتند.
تمام اینها تخطی ایران از تعهدات NPT است که تحت آن این کشور تعهد می کند از سلاحهای هسته ای چشمپوشی کند. تهران به واردات مخفیانه اورانیوم از چین طی سالهای 1990 اعتراف کرده است و دروغهای آن به IAEA، آژانس نظاره گر سازمان ملل، درباره فعالیتهای هسته ایش مکررا کشف شده است.
ایران منکر این است که در حال ساختن یک بمب می باشد و ادعا دارد که تاسیسات غنی سازی که می تواند برای ساختن سوخت برای رآکتورهای انرژی اتمی یا مواد برای سلاح استفاده شود برای یک سیستم برق اتمی بزرگ می باشد. از آنجائیکه ایران، در نفت و گاز غنی است، تنها یک رآکتور تمام نشده ساخت روسیه و مقدار کمی از سنگ اورانیوم خودش را دارد، این ادعا معتبر نیست. کالین پاول، وزیر امور خارجه، اخیرا گفت IAEA "بطور قاطع دریافته است" که ایران در تلاش تولید موادی است که می تواند در سلاحهای هسته ای مورد استفاده قرار بگیرد.
بطور خلاصه مچ ایران در تلاش این کشور برای ساختن سلاحهای هسته ای از روشهای مختلف و طی یک دوران متداوم در تخطی از تعهدات خود به پیمان گرفته شده است. با توجه به وضوح این امر می توان انتظار داشت که جامعه بین المللی بلافاصله اقدام کرده و جلوی تکثیر سلاح را بگیرد.
متاسفانه این کار اتفاق نیافتاد. IAEA برای ماهها دچار دودلی بود درحالیکه سعی می کرد ایران را به بازگشت به پیمان منع تکثیر تشویق کند. پروتکل الحاقی که ایران این هفته به امضای موافقت کرد امکان بازرسی بیشتر را ارائه می دهد. اما بهیچوجه مشخص نیست که این بازرسی ها برای جلوگیری از ایران در دستیابی به توانایی هسته ای کافی باشد، چرا که آنها بر این تکیه می کنند که تهران حقیقت را بگوید. بازرسان هنوز باید به حرف تهران درباره محل تاسیسات هسته ای و همکاری آن در دسترسی به این تاسیسات تکیه کنند.
در شرایط حادی مانند این، تاریخ به ما آموخته است که درباره تضمینهای دریافتی درزمینه رعایت آینده قوانین مشکوک باشیم. بعلاوه، در سروکار داشتن با یک تخطی کننده آشکار و مصمم بازیهای عراق و کره شمالی نشان دهنده محدودیتهای بازرسی های مربوط به تایید یابیNPT بوده اند. با توجه به الگوی حیله گری ایران، انکار و تاخیر، جامعه بین المللی می بایست آمادگی اقدامات موثرتری را داشته باشد.
این کمتر به مکانیزم حقوقیNPT مربوط است تا به اراده جامعه بین المللی. هنگام مواجهه با موردی به رسوایی ایران، ایالات متحده و متحدین هم فکر آن باید از شورای امنیت جهت خواستارشدن از تخطی کننده برای پایان دادن به تمام فعالیتهای غیرقانونی سلاح، از بین بردن تاسیسات مربوط به سلاحها، و رضا دادن به "بازرسی شدید" حتی بیشتر از آنچه به عراق تحمیل شد، استفاده کنند. این عناصر باید شامل آزادی بدون قید و شرط برای بازرسان، مصاحبه های بدون سرپرست با دانشمندان و مهندسین تاسیسات هسته ای (خارج از کشور بهمراه خانوادهایشان، در صورت لزوم)، و بازدید و کنترل هوایی بدون محدودیت، باشد.
ایران اعتراض خواهد کرد که چنین بازرسیهای سرزده ای تجاوز به حاکمیت این کشور خواهد بود. اما این بهایی است که تهران باید بپردازد تا دیگران را برای همیشه قانع کند به تعهد خود نسبت به پیمان وفا کرده است. با خواستاری از ایران برای اثبات اینکه تعهدات خود را به NPT رعایت می کند، شورای امنیت پیمان را تقویت می کند.
بعضی ممکن است این بحث را داشته باشند که چنین اقدامات شدیدی ممکن است روحانیون حاکم بر ایران را وادار کند که از پیمان خارج شوند. اما نگه داشتن ایران در این پیمان نباید مقصود نهایی باشد. NPT تنها زمانی مفید است که مقررات آن برای جلوگیری از کشورها در تولید سلاحهای هسته ای انجام شود.
چنانچه جامعه بین المللی تشویق به همکاری با یکدیگر شود، این امر نفوذ زیادی بر ایران خواهد داشت. خروج ایران از NPT موجب خواهد شد همکاری روسیه در ساخت راکتور و درمورد تجهیزات هسته ای متوقف شود، اهداف خالص هسته ای ایران را در معرض دید همگان قرار خواهد داد، و به تصمیم جهانی برای تحریمات اقتصادی شدت خواهد بخشید.
در کوتاه مدت، متحدان اروپایی ما تمایل خواهند داشت که به ایران فرصت بدهند، بخشی به این دلیل که از برخورد جلوگیری شود و بخشی جهت حفظ فرصتهای تجارتی در ایران. اما ایالات متحده باید از اکنون زمینه را برای یک برخورد قاطعانه با هر تخطی دیگری آماده سازد.
کوتاهی در اقدام، چنانچه عدم رعایت ایران از تعهدات بین المللی مشخص گردد، خطری برای کل برنامه منع تکثیر سلاحهای هسته ای خواهد بود، اعتبار جامعه بین المللی را از بین خواهد برد، و فرصت برخورد با تهدیدات شدید مربوط به سلاحهای هسته ای از طرق غیرنظامی را کم خواهد کرد.
(ریچارد جی لوگار (جمهوریخواه از ایالت ایندیانا) رئیس کمیته روابط هارجی سنا می باشد.)
(پایان متن)
|
