وزارت امور خارجهٔ ایالات متحدهٔ آمریکا آر. نیکلاس برنز (1)، معاون وزیر خارجه در امور سیاسی واشنگتن دی. سی. 29 فوریه 2008
(3:35 بعد از ظهر به وقت شرق آمریکا)
مصاحبه با تایمز هندوستان (2)
پرسش: آقای برنز، فکر میکنم که شما دیروز در مرکز مطبوعات خارجی (FPC) (3) بودید و خواهان یک تصمیمگیری جسورانه از سوی دولت هند دربارهٔ مسائل هستهای شدید. دربارهٔ منظور شما من کاملا مطمئن نیستم. آیا از دولت میخواهید که به مقابله با اختیارات محدود سیاسیای که دارد بپردازد، با توجه به این که ممکن است یک انتخابات پیش از موعد و شتابزده داشته باشد؟
معاون وزیر، برنز: خب، اول از همه اجازه دهید بگویم که به هیچ وجه خواهان آن نیستم که در سیاست داخلی هند و اتحاد در هند دخالت کنم. بنابراین من این کار را نخواهم کرد و از چنین عملی دوری میکنم. اما میگویم: این توافق میان هند و ایالات متحدهٔ آمریکا واقعا توافقی میان هند و جامعهٔ جهانی است. چرا که این توافق، هند را از انزوایی که به مدت 35 سال گریبانگیرش بوده است بیرون میآورد. این توافق اجازه میدهد تا با هند براساس مساواتطلبی رفتار شود. این توافق به هند اجازه میدهد تا به سوخت هستهای و تکنولوژی غیرنظامی هستهای، که لازمه توسعه اقتصادی است، تولید برق و هدف جهانی کاهش صدور کربن حیاتی است دسترسی داشته باشد. این توافق همهٔ این کارها را انجام میدهد و روسیه، چین، فرانسه، بریتانیا و ایالات متحده را به عنوان مدافعان خود دارد. بنابراین من فکر میکنم– اگر بتوانم این حرف را به عنوان کسی که از بیرون به مسئله نگاه می کند بزنم – این معاملهای است که واقعا برای هند عاقلانه است.
تقویمی در آن جا است و ساعتی که با تیک تاک خود گذشت زمان را نشان میدهد. راه فراری هم از آن وجود ندارد. برای تکمیل این روند - شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی IAEA))، گروه تأمینکنندگان هستهای (4) و کنگرهٔ آمریکا - این توافق باید در ماه مه یا ژوئن به کنگره برود، همان طور که سناتور بیدن (5) هفتهٔ گذشته بیان داشت، تا کنگره بتواند پیش از تعطیلات تابستانی خود در ماه ژوئیه عمل کند. در نتیجه، معنای آن این است که توافق اصول حراستی IAEA باید در زمان کوتاهی از حالا، توسط شورای حکام کامل و تصویب شود. چرا که ما فکر میکنیم روند گروه تأمینکنندگان هستهای فرآیندی طولانی، بغرنج و پیچیده خواهد بود و 45 کشور درگیر این مرحله خواهند بود. میدانید که هرگاه 45 کشور خود را درگیر چیزی مانند این کار کنند، روندی بسیار، بسیار پیچیده و بغرنج خواهد بود. به همین دلیل است که من فکر میکنم برای دولت هند خیلی مهم است که اکنون به سرعت و قاطعانه عمل کند. نظر ما این است که این توافق ارزش دفاع و حمایت دارد.
پرسش: بسیار خب. یک بار دیگر مرا در جدول زمانی هدایت کنید. شما گفتید ماه مه یا ژوئن؟
معاون وزیر، برنز: بله. سناتور بیدن هنگامی که کنفرانس مطبوعاتی خود در دهلی را در هفتهٔ گذشته انجام میداد این مطلب را بیان کرد که به منظور این که کنگره بتواند حداکثر تا ماه ژوئیه رأی دهد این مورد باید تا ماه مه یا ژوئن به کنگره برود. به این معنا که مراحلIAEA و NSG باید تا آن هنگام به پایان رسیده باشد. این کاری بسیار دشوار است و به این معنا است که اوضاع باید خیلی سریع پیش برود.
پرسش: درست است. من همچنین شنیدم که شما از چین به عنوان یکی از مدافعان این توافق نام بردید. این به نظر تحول جدیدی است. آیا شما میگویید که این بار چینیها هم با این توافق همراه هستند؟ معاون وزیر، برنز: فکر نمیکنم که چین راه این توافق را ببندد. فکر میکنم چین میداند که این قرارداد با حمایت بسیار زیادی به جلو خواهد رفت. بنابراین من فکر میکنم افکار عمومی هند باید به این توافق به صورت بروز علاقهٔ بینالمللی به هند نگاه کند و این که به نظر من هند با دستیابی به این توافق به استحکام موقعیت بینالمللی خود به طور کلی میپردازد.
پرسش: درست است. منظور من این است که گفتن این که چین راه توافق را نخواهد بست کمی متفاوت است با این که چین را با صدای بلند به عنوان یکی از مدافعان این توافق اعلام کنیم، که فکر میکنم شما از این کلمات استفاده کردید. من کمی گیج شدهام که آیا حمایت محکمی از سوی چین در مورد این قرارداد وجود دارد؟ آیا این چیزی است که شما از سوی پکن احساس میکنید؟ یا این یک تحول جدید است؟
معاون وزیر، برنز: خب، شما باید از چینیها بپرسید؛ من نمیتوانم به جای آنها حرف بزنم. اما میتوانم بگویم که: این گمان محکم ما است که چین از این قرارداد در NSG حمایت خواهد کرد.
پرسش: فکر میکنید در حال حاضر چه چیزی مانع این قرارداد شده است؟ آیا فقط اوضاع سیاسی در هند سبب این مسئله است؟ یا شما فکر میکنید که مذاکرات با IAEA واقعا همان طور که برخی مقامات هندی مدعی شدهاند، پیچیده است؟
معاون وزیر، برنز: خب، نظر من این بوده است که روند IAEA ، روندی نسبتا ساده و سر راست است. به نظر ما اگر دولت هند بخواهد و IAEA هم کاملا به این مورد بپردازد، خیلی سریع میتوان به نتیجه رسید که فکر میکنم همین طور هم هست. بنابراین فکر نمیکنم مشکلی وجود داشته باشد و فکر میکنم کاملا برای ما مشخص است که این روند با سرعتی مطابق خواست دولت هند به جلو خواهد رفت.
پرسش: پس این به معنای این است که مانع عمده، در واقع، مانعی سیاسی است؟
معاون وزیر، برنز: خب من فکر میکنم این کاملا آشکار است. - و دوباره باید بگویم که نمیخواهم وارد سیاست این مورد شوم؛ من در موقعیتی نیستم که این کار را بکنم. اما میدانید، من فکر میکنم ما به نقطهای رسیدهایم که آشکارا زمان تصمیمگیری است. ما مسلما امیدواریم که این تصمیم مثبت خواهد بود.
پرسش: نیک، آیا این برای شما نا امید کننده است. میخواهم شما را به سخنانی ارجاع دهم که در گذشته گفتهاید. در واقع من در یک جلسهٔ اطلاعرسانی در وزارت خارجه سؤالی در مورد ساعتها و روزهایی کردم که شما صرف کردهاید. خدای من، این جا در بانگلر (6) من یادداشتهایم را همراه ندارم ولی یادم میآید که چیزی حدود 300 ساعت کار است. فکر میکنم شما چندین شهر را ذکر کردید که در تعدادی از آنها مذاکره کردهاید.
معاون وزیر، برنز: این یکی از پیچیدهترین مذاکراتی بوده است که من تا به حال به آن پرداختهام. یک ماراتن واقعی بود. بله ما بیش از سه سال مذاکره کردیم. من در طی این مدت هشت سفر به دهلی نو انجام دادهام. البته در ایالات متحده هم دیدار کردهایم، در واشنگتن و در نیویورک. ما در این مورد در وین، مادرید و پاریس مذاکره کردیم. یک اودیسهٔ کامل بود، خیلی هم ارزشمند بود. باید بگویم من این بخت را داشتم که دو همتای هندی داشته باشم که دیپلماتهای بسیار کارکشتهای هستند – شانکار منون (7)، که وزیر خارجهٔ فعلی است و شایام ساران (8)، وزیر خارجهٔ سابق. کار با هر دو این افراد برای من امتیازی بود. هر دو دوست هستند و البته من آنها را جزء دوستانم حساب میکنم. من خیلی تحت تأثیر شیوهٔ مؤثر هند برای مذاکره قرار گرفتم، شیوهای که البته اعتماد زیادی میان دو دولت ما به وجود آورد.
پرسش: بنابراین چیزی که من میخواهم بگویم این است که فکر میکنم روزی که شما در واقع خدمت را ترک میکنید، دوست دارید که این مورد را به صورت کمال موفقیت به نتیجه رسانده باشید. از هم اکنون گرچه وزیر خارجه رایس شما را برای چند ماه دیگر به عنوان نفر دوم وزارت خارجه ذکر کرده است، به نظر میرسد که حداقل در سناریوی رسمی شما بدون به پایان رساندن این مسئله به خانه باز میگردید.
معاون وزیر، برنز: فکر میکنم کاملا مشخص است که در حالی که من امروز مقام خود به عنوان معاون وزیر خارجه را ترک میکنم، این کار زمان بیشتری نیاز دارد. اما ما برای هند آرزوی بهروزی داریم.
من فکر میکنم این لحظهٔ مهمی برای هند است. هند آشکارا یک قدرت در حال صعود در جهان است. این توافق مشخصکننده و نماد این صعود است. این توافق سمبل این حقیقت است که با هند باید با احترام بیشتر و مساوات رفتار کرد. به عنوان یک دیپلمات آمریکایی بگذارید بگویم که من فکر میکنم دولت ما به این مسئله پیش از بسیاری از دولتهای دیگر پی برد. ما برای بهبود روابطمان با هند تصمیمی استراتژیک گرفتیم. ما خود تصمیم گرفتیم که بر 30 سال تعلیمات سنتی مرسوم در ایالات متحده در مورد هند و برنامهٔ هستهای آن غلبه و مبارزه کنیم. ما کاملا شیوهٔ کار با هند را دگرگون کردیم. ما 15 ماه پیش به یک رأی تاریخی در کنگرهٔ ایالات متحده دست یافتیم؛ تصویب لایحهٔ هاید (9). ما همچنان از اکثریت محکم هر دو حزب در کنگرهٔ آمریکا برای حمایت از هند و قرارداد هستهای غیرنظامی هند برخودار هستیم. من به عنوان یک آمریکایی مفتخرم که کشورم راه به سوی پذیرفتن نقش رو به رشد هند در جهان را گشود تا به صورت تحولی مثبت دیده شود. فکر میکنم این کار بازتاب خود را دارد – همچنین منعکسکنندهٔ رشد سریع روابط در کشاورزی، علوم، تکنولوژی فضایی، تجارت، همکاریهای نظامی و در مبارزه با تروریسم – و گسترش بسیار زیادی در این روابط بوده است که من معتقدم به نفع هر دو کشور است. آرزوی عمیق من خواهد بود که این روند ادامه یابد و هند و ایالات متحده به بهبود روابط خود ادامه دهند.
پرسش: نیک، طی چندین سفر من به اینجا چیزهایی هم در هند وجود داشت و من مطمئنم که شما هم در گزارشهایتان راجع به آن خواندهاید؛ در گزارشهای سیاسی خودتان از طریق سفارت. این قرارداد در هند مورد حمایت عمومی زیادی است. میدانید که از حمایتهای وسیع مقالات روزنامهها برخوردار است. پس به نظر شما چرا دولت هند از اینها استفاده نمیکند؟ نیرویی که از سوی مردم و رسانهها برای حمایت از این قرارداد وجود دارد، به نظر شما چرا از آن نیرو استفاده نمیکند؟ معاون وزیر، برنز: من نمیخواهم حدس بزنم – هرگز نمیخواهم دربارهٔ هند حدس بزنم. ما احترام و اعتماد شایانی برای این دولت قائل هستیم که مانع میشود به این شکل توصیهٔ آشکاری به آنها بکنیم. بنابراین من این را به دولت هند وا میگذارم تا مشخص کند.
من فکر میکنم دولت هند دولتی بسیار جدی، لایق و حرفهای است که تلاش میکند آن چه را که در توان دارد انجام دهد و آشکارا از نظر سیاست داخلی در دوران حساسی است که ما آن موقعیت را درک میکنیم. البته همهٔ کشورهای دموکراتیک، تعادلی میان منافع متضاد در داخل دولت خود دارند. ما نیز در ایالات متحده در تقسیم قدرت میان کنگره و قوهٔ مجریه چنین چیزی داریم. بنابراین من نمیخواهم حدس بزنم.
پرسش: بعد از این که شما دولت را ترک میکنید، چه کار خواهید کرد؟ شما برای مدتی طولانی بخشی از سرویس خارجی و وزارت خارجه بودهاید و به عنوان دیپلماتی برجسته به حساب میآیید، بنابراین من در فکرم –
معاون وزیر، برنز: خب، من از سرویس خارجی و هیئت دیپلماتیک بازنشسته میشوم و به زندگی فردی وارد خواهم شد. هنوز اعلام نکردهام که به چه کاری خواهم پرداخت ولی به زودی این کار را خواهم کرد. دلم برای دیپلماسی و یا حداقل برای کار کردن برای دولتم بسیار تنگ خواهد شد. من خیلی خوش شانس بودهام که حرفهای چنین جذاب داشتهام. باید بگویم موضوع ایالات متحده و هند علاقهٔ بزرگ من در طی سالیان بوده است. من عمیقا به پتانسیل برای دوستی عمیق میان هند و ایالات متحده باور دارم. فکر میکنم میتوانیم آن را در افق ببینیم. میتوانیم ساختار آیندهٔ آن را ببینیم. فکر میکنم نخست وزیر سینگ و رئیس جمهور بوش به تسریع بخشیدن این روابط کمک کردهاند. اما مسئلهٔ کلیدی این است که هنگامی که رئیس جمهور کلینتون بر سر کار بود او با دولتهای BJP کار کرد و آنها نیز به خوبی با یکدیگر تلاش کردند. پس من فکر میکنم در اصل از حمایت هر دو حزب در هر دو طرف این روابط برخوردار هستیم.
پرسش: این برای شما مقامات سرویس خارجی غیرعادی نیست که پس از دوران حرفهای خود دوباره خدمت کنید، این طور نیست؟ در ذهن متبادر میشود که تام پیکرینگ (10) بعد از بازنشستگی فکر میکنم به وزارتخانه بازگشت. پس میتوانیم انتظار داشته باشیم که بازگشت شما را هم ببینیم؟
معاون وزیر، برنز: نمیدانم. به دشواری میتوان آینده را دید و پیشبینی کرد، این طور نیست؟ من به زندگی شخصی باز خواهم گشت. من در آن جا چشم انتظار چالشهای بسیاری هستم. خدمت در دولت امتیازی بوده است و من البته اگر در آینده چنین امکانی پیش بیاید هرگز چنین شانسی را رد نخواهم کرد. اما انتظار دارم که چندین سال حرکتی به سوی بخش خصوصی زندگی داشته باشم.
پرسش: از پرسیدن این سؤال متنفرم ولی به عنوان آخرین سؤالم نمیتوانم از پرسیدن آن صرفنظر کنم – اگر این قرارداد عملی نشود چه؟
معاون وزیر، برنز: اگر قرارداد غیرنظامی – هستهای عملی نشود؟
پرسش: بله.
معاون وزیر، برنز: خب، میدانید، من فکر میکنم یک فرصت بسیار مهمی از دست میرود. اینجا ما احتمالا تنها و مهمترین فرصت برای پیشبرد روابط ایالات متحده – هند در 35 سال را در دست داریم. ما از حمایت قابل توجه افکار عمومی در هر دو کشور برخوردار هستیم. رهبران هر دو کشور خواهان به وقوع پیوستن آن هستند. بنابراین اگر این قرارداد عملی نشود من فکر میکنم ضرر بسیار بزرگی برای هر دو کشور باشد. بنابراین ما باید همهٔ تلاش خود را به کار ببریم تا مانع چنین چیزی بشویم. ما باید از این قرارداد محافظت کنیم و آن را به جلو ببریم.
با این حال میخواهم بگویم که این روابط بسیار محکم است و بشکلی جامع شکل گرفته است. اگر به تمام زمینههای متفاوتی که دو کشور ما در آنها مشغول کار هستند فکر کنید و همچنین دربارهٔ ارتباطات بخش خصوصی میان دو کشور فکر کنید، این روابطی است که توان تحمل زیادی دارد و این خصیصهای بسیار مثبت است. اما مطمئنا قرارداد هستهای غیرنظامی به طور نمادین از بسیاری جهات تبدیل به مرکزیت این روابط شده است. بنابراین در هر دو کشور جای بسی ناامیدی خواهد بود اگر این قرارداد تحقق نیابد. میدانم که در کنگرهٔ آمریکا چنین خواهد بود، جایی که حمایت قدرتمندی در مورد این قرارداد وجود دارد.
بنابراین فکر میکنم زمان آن رسیده است که ما تلاشهایمان را دو چندان کنیم تا این توافق را به جلو برانیم و به سختی تلاش کنیم تا آن را در این سال به پایان برسانیم.
پرسش: درست است. دلیل این که میپرسم این است که من برای یک هفته در هند بودهام و مطمئنم که اکنون شما میدانید که هند چگونه کار میکند. برای یک چیز کوچک ما به 5000 سال تمدن گوش میسپاریم. برای بسیاری از هندیان هم شیوهای که من آن را خیلی "کارمیک" [براساس کارما در دین بودا] میخوانم بسیار خستهکننده است؛ میدانید منطق کارما و موضعگیری در این جا این است که اگر ما این فرصت را از دست بدهیم چه میشود؟ این موضع که با چنین چیزی دنیا که آخر نمیشود. معاون وزیر، برنز: صادقانه بگویم من با آن مخالفم.
پرسش: به نظر هندیها هم مأیوسکننده است.
معاون وزیر، برنز: بله، من صادقانه، بسیار با چنین موضعی مخالفم. من فکر میکنم این یک فرصت بزرگِ از دست رفته خواهد بود. در این جا زمان بسیار مهم است. میدانید وقت زیادی برای پیشبرد این کار در اختیار نداریم.
پرسش: بسیار خوب. متشکرم من واقعا از صحبت صادقانهٔ شما بسیار متشکرم.
معاون وزیر، برنز: اسباب خوشحالی من بود.
پرسش: و هنگامی که من به دی. سی. بازگشتم امیدوارم بتوانم به دیدن شما بیایم و سلامی عرض کنم و –
معاون وزیر، برنز: حتما این کار را بکنید.
پرسش: آیا برای ادامهٔ ارتباط شما با وزارت خارجه و این قرارداد برنامهٔ زمانبندی شدهای وجود دارد؟
معاون وزیر، برنز: بله تا 30 آوریل.
پرسش: آیا آن هم نشانهٔ خوبی از مدت زمانی است که ایالات متحده انتظار به نتیجه رسیدن این موضوع را دارد؟
معاون وزیر، برنز: خب، ما دوست داشتیم این موضوع دیروز به نتیجه رسیده بود. درست است؟
پرسش: [خنده] درست است.
معاون وزیر، برنز: به هرحال من فکر میکنم ما شاهد ظهور روابطی بسیار مثبت میان کشورها هستیم و باید به تلاش شدید برای تحقق بخشیدن به این وعده ادامه دهیم.
پرسش: درست است. از شما بسیار متشکرم و چشم انتظار دیدار شما در بازگشتم به واشنگتن هستم.
معاون وزیر، برنز: خیلی متشکرم.
پرسش: روز خوبی داشته باشید.
معاون وزیر، برنز: بسیار خوب، خداحافظ.
پرسش: خداحافظ.
1. R. Nicholas Burns 2. The Times of India 3. Foreign Press Center (FPC) 4. Nuclear Suppliers Group 5. Senator Biden 6. Bangalore 7. Shankar Menon, 8. Shyam Saran 9. Hyde Act 10. Tom Pickering
|