متن سخنان دکتر کریستوفر اِی. فورد
نماینده ویژه ایالات متحده در امور منع گسترش تسلیحات اتمی
دومین اجلاس کمیسیون مقدماتی برای کنفرانس بازنگری در پیمان
منع تکثیر تسلیحات اتمی در سال 2010
5 مه 2008
کاخ ملل، ژنو
گردهمایی دوم – منع گسترش تسلیحات اتمی: مقابله با عمده ترین چالش پیش روی NPT
آقای رئیس، متشکرم،
اصول پیمان امروز با جدی ترین آزمون خود روبرو است: چالش روند کنونی گسترش، تسلیحات اتمی از سوی یران، کره شمالی و به تازگی سوریه. ما به عنوان بخشی از دوره بازنگری در پیمان منع گسترش تسلیحات اتمی (NPT) – پیمانی که تاکید ویژه آن بر گسترش تکثیر تسلیحات اتمی به صورتی کاملاً آشکار است، در اینجا جمع شده ایم و نمی توان این حقیقت را انکار کرد که هم اکنون چالش ها در برابر گسترش تسلیحات اتمی بیش از هر چیز دیگری اصول اساسی این پیمان را زیر سوال برده اند.
نقش کانونی منع گسترش تسلیحات اتمی
همانگونه که از نام این پیمان پیداست، بی شک منع گسترش تسلیحات اتمی، هدف اصلی پیمان NPT است – این هدف یکی از "ارکان" این پیمان نیست، بلکه در حقیقت شالوده اصلی آن به شمار می رود. در اولین قسمت از مقدمه پیمان تاکید شده است که " گسترش تسلیحات اتمی خطر جنگ اتمی را به صورتی جدی افزایش می دهد" و این جنگ "منجر به نابودی ...تمامی بشریت خواهد شد." همچنین از کشورهای عضو خواسته شده است تا در مطابقت با قطعنامه های مجمع عمومی سازمان ملل مبنی بر "جلوگیری از گسترش بیشتر تسلیحات اتمی" عمل کنند. از میان این قطعنامه ها، مهمترین آنها قطعنامه سال 1961 است که به نام "قطعنامه ایرلندی" مشهور است و در آن تاکید شده که گسترش تسلیحات اتمی موجب "تقویت مسابقه تسلیحاتی می شود... امکان جلوگیری از جنگ را کاهش می دهد و ایجاد امنیت و صلح بین المللی بر مبنای حکومت قانون را با مشکل مواجه می کند." در همین راستا در این قطعنامه از تمامی کشورها خواسته شده تا به امضای موافقتنامه ای مبادرت ورزند.
موافقت نامه ای " که به موجب آن کشورهای اتمی تسلیحات هسته ای خود را تحت کنترل داشته باشند و دانش لازم برای ساختن این تسلیحات را به کشورهایی که دارای تسلیحات اتمی نیستند، منتقل نسازند و... کشورهایی که دارای تسلیحات اتمی نیستند برای ساخت این تسلیحات و یا در اختیار گرفتن آنها تلاش نکنند."
آقای رئیس، این عبارت بسیار آشنا است. درست واژه ها در متعاثبا اساس بندهای 1 و 2 متن نهایی پیمان NPT را تشکیل دادند – بندهایی که مذاکره کننده کشور کانادا به درستی آنها را "اساس پیمان NPT" نامید.
در جریان مذاکرات، این موضوع که هدف اصلی جلوگیری از گسترش تسلیحات اتمی در راستای منافع تمامی کشورها است، مکرراً تکرار می شد. نمایندگان غرب، جهان عرب، بلوک شوروی و جنبش عدم تعهد همگی بر این موضوع تاکید می کردند. آقای رییس، این دیدگاه عمومی در آن زمان بود که منع گسترش تسلیحات اتمی هدفی حیاتی در راستای منافع تمامی کشورها است. همانگونه که مقامات ایالات متحده در آن زمان اشاره کردند، در حقیقت، این پیمان بیش از آنکه موجب امنیت کشورهای دارای تسلیحات اتمی شود، امنیت کشورهای بدون تسلیحات اتمی (NNWS) را فراهم می کرد. در هر حال، کشورهای صاحب تسلیحات اتمی (NWS) دارای ابزار بازدارنده لازم در برابر تهاجم هر کشوری که به تازگی دارای تسلیحات اتمی شده بود، بودند. اما کشورهای بدون تسلیحات اتمی که همسایگان منطقه ای آنها دست به گسترش تسلیحات اتمی می زدند، این ابزار بازدارنده را در اختیار نداشتند. پس پیام اصلی پیمان NPT بسیار شفاف بود: تکثیر بیشتر تسلیحات اتمی تهدیدی برای تمامی کشورها به شمار می رود و باید متوقف گردد. ما در هنگام مخاطرات این پیام بسیار شلازم الاجرا را فراموش می کنیم.
چالش های کره شمالی، ایران و سوریه
به عنوان مثال، برنامه تسلیحات اتمی کره شمالی تهدیدی برای امنیت منطقه ای و جهانی است و چالشی بی درنگ برای سیستم جهانی منع گسترش تسلیحات اتمی به شمار می رود. مشخصاً امیدواری هایی در ارتباط با تلاش های دیپلماتیک ما برای حل و فصل بحران اتمی کره شمالی وجود دارد، گرچه هنوز برای دستیابی به از میان بردن قابل تحقیق تسلیحات اتمی و برنامه های اتمی موجود کره شمالی، اقدامات زیاد دیگری باید انجام شود. به عنوان مثال، این موضوع که 3 مرکز اصلی یانگ بیون در ارتباط با برنامه های پلوتونیوم کره شمالی اکنون تعطیل شده اند، مایه دلگرمی است. با این حال، کره شمالی هنوز باید گزارش کامل و دقیقیی از تمامی برنامه های اتمی، مراکز و مواد اتمی مانند غنی سازی اورانیوم، تسلیحات اتمی و فعالیت های مرتبط با گسترش تسلیحات اتمی خود ارائه دهد. و با اینکه مذاکرات شش جانبه به طور مستقیم به موضوع برنامه موشک های بالستیک کره شمالی نمی پردازد، این موضوع موجب نگرانی های زیادی شده است. در نهایت، تمامی کشورهای عضو سازمان ملل ملزم به اجرای قطعنامه 1718 شورای امنیت سازمان ملل، یک قطعنامه فصل هفتم هستند که پس از آزمایش اتمی جمهوری دموکراتیک خلق کره در اکتبر 2006 به اتفاق آرا تصویب شد و تحریم هایی در زمینه ممنوعیت انجام معاملات تجاری خاص با کره شمالی از جمله هرگونه انتقال و یا خرید اقلام معین، مواد، تجهیزات و تکنولوژی مرتبط با فعالیت های اتمی و برنامه موشک های بالستیک کره شمالی منظور داشت
در این خلال، ایران همچنان از پایبندی به تعهدات اتمی بین المللی خود مشتمل بر الزامات تعیین شده توسط شورای امنیت سازمان ملل مبنی بر تعلیق غنی سازی اورانیوم و سایر فعالیت های اتمی مرتبط با گسترش تسلیحات اتمی، سرباز می زند. علاوه بر این، ایران تا کنون از رفع نگرانی های جدی آژانس بین المللی انرژی اتمی (IAEA) و سایر جامعه بین المللی را در ارتباط با استفاده تسلیحاتی از انرژی اتمی و سایر فعالیت های مرتبط با تسلیحات اتمی خود که دراسناد داخلی از ارائه شده از سوی ایران به IAEA، خودداری ورزیده است. ما می دانیم که IAEA و ایران توافق کرده اند که طی ماه مه درباره این موضوع گفتگو کنند و ما از ایران می خواهیم تا سرانجام این فرصت را برای افشای کامل فعالیت های تسلیحاتی خود به IAEA مغتنم شمارد و روند بازرسی و تایید توسط IAEA را که توسط ایران متوقف شده است تسهیل کند. ایران نتوانسته است اعتماد مجدد بین المللی را درباره ماهیت صرفاً صلح آمیز برنامه اتمی خود به دست آورد و در حقیقت از این کار خودداری کرده است. این موضوع قابل پیش بینی بود و به همین علت شورای امنیت به تازگی سومین قطعنامه تحریم فصل هفتم را به علت ادامه بی اعتنایی های ایران به تعهدات قانونی بین المللی خود علیه این کشور تصویب کرده است.
آنچه موجب نگرانی است، این است که ایران تنها کشور خاورمیانه نیست که به ساخت تجهیزات مخفیانه اتمی به منظوری غیرصلح آمیز اقدام کرده است. به تازگی آشکار شده است که سوریه – یک کشور عضو NPT که نه تنها طبق این پیمان متعهد به عدم گسترش تسلیحات اتمی است، بلکه موافقتنامه تامین امنیت IAEA را نیز امضاء کرده است – تا چند ماه پیش به طور مخفیانه در حال ساخت یک راکتور اتمی بوده است که ما معتقدیم ازآن مقاصد صلح آمیزی نداشته است. علاوه بر این، ما بر اساس منابع خبری مختلف اطمینان داریم که کره شمالی به سوریه در فعالیت های اتمی مخفیانه این کشور کمک می کرده است. سوریه با پنهان کاری و عدم اعلام این مرکز اتمی و ارایه اطلاعات مربوط به ساخت راکتور به IAEA، راهکار مهمی را که برای اطمینان جهان نسبت به مقاصد صلح آمیز فعالیت های اتمی طراحی شده بود، نقض کرده است. این کشور اکنون نیز هدف اصلی از ساخت این راکتور را انکار می کند.
آقای رئیس، سوریه در موضع تکذیب قرار دارد – تا ببیند که آیا جامعه جهانی، شامل کشورهای عضو NPT که امروز اینجا حضور دارند، اجازه خواهد داد تا سوریه از مسئولیت اقدامات خود شانه خالی کند. با این حال، شرایط کره شمالی و ایران پیچیده تر است. هر دو کشور انتخابی را در پیش رو دارند که توسط جامعه جهانی به آنها ارایه شده است و به تامین آینده ای بهتر برای مردم آنها، کاهش انزوای بین المللی دو کشور و کسب جایگاه آنها در نظام بین المللی به عنوان اعضای مسئولیت پذیر پیمان منع گسترش تسلیحات اتمی کمک می کند. لیبی با این انتخاب که به صورتی قابل تایید برنامه های تسلیحات کشتار جمعی (WMD) خود را از میان برده و نشان داده است که چگونه یک رژیم منزوی می تواند جایگاه بین المللی خود را مجدداً به دست آورد و از مزایای اقتصادی و سیاسی یک رابطه عادی با بقیه کشورهای جهان برخوردار شود. این مسیر پیش روی کره شمالی و ایران نیز قرار دارد – تنها اگر دولت های این دو کشور این مسیر را انتخاب کنند.
کره شمالی به موجب بیانیه مشترک سال 2005، با یک راهکار موافقت کرد. کره شمالی در آن سند "متعهد شده بود که تمامی تسلیحات اتمی و برنامه های اتمی موجود خود را از میان ببرد و در کوتاه ترین زمان مجدداً به پیمان منع تکثیر تسلیحات اتمی و سیستم تامین امنیت IAEA بپیوندد." کره شمالی همچنین در فوریه 2007 متعهد شد که "مرکز اتمی یانگ بیون و مرکز بازفرآوری خود را تعطیل کند و در نهایت این مراکز را کاملاً از بین ببرد و مجدداً از کارشناسان IAEA برای نظارت و تایید این اقدامات دعوت به عمل آورد." در اکتبر 2007 کره شمالی موافقت کرد تا تمامی مراکز اتمی موجود خود را که به موجب بیانیه مشترک و توافقنامه فوریه 2007 باید از برچیده می شدند تعطیل کند و این روند را با متوقف کردن فعالیت سه مرکز اصلی در یانگ بیون شروع کرد که باید تا 31 دسامبر 2007 به پایان می رسید. کره شمالی همچنین متعهد شد تا تاریخ 31 دسامبر 2007، گزارش کامل و دقیقی از تمامی برنامه های اتمی خود را ارائه دهد. با این حال، جمهوری دموکراتیک خلق کره در مهلت تعیین شده این گزارش را ارائه نداد و تا کنون نیز فرایند تعطیل مراکز اتمی توافق شده را به اتمام نرسانده است.
مقابله با فعالیت های کره شمالی در راستای گسترش تسلیحات اتمی، نقشی تعیین کننده در خلع سلاح اتمی شبه جزیره کره و پایان بخشیدن به تهدید ناشی از وجود یک کره شمالی اتمی دارد. همانگونه که مورد کشور سوریه نشان می دهد، هنوز کارهای بسیار زیادی برای انجام گرفتن باقی مانده است و ما باید تلاش های خود و همچنین هشیاری خود را مضاعف کنیم. ما خواستار همکاری نزدیک با متحدان خود در مذاکرات شش جانبه هستیم تا اطمینان حاصل کنیم که فرایند مذاکرات شش جانبه ابزاری کارآمد برای برطرف کردن نگرانی های ما درباره گسترش تسلیحات اتمی و پایان بخشیدن به تهدید ناشی از برنامه های اتمی کره شمالی است.
چالش کنونی، تحت فشار گذاشتن جمهوری دموکراتیک خلق کره از طریق تعامل نزدیک و پایدار با این کشور برای به عمل درآوردن تعهدات جدی کره است. ایالات متحده به تلاش های خود برای تشویق کره شمالی به پایبندی به تعهداتش در توافقنامه اقدامات مرحله دوم در اکتبر 2007 و حرکت به سوی مرحله بعدی که طی آن کره شمالی طبق تعهداتش به موجب بیانیه مشترک سپتامبر 2005، به صورتی قابل تحقیق باید تمامی تسلیحات اتمی و برنامه های اتمی موجود خود را از بین ببرد، ادامه خواهد داد. کره شمالی باید درک کند که این کشور تنها از طریق از میان بردن تسلیحات اتمی و برنامه های اتمی موجود خود به صورتی قابل تحقیق می تواند آینده ای بهتر را برای مردم خود فراهم سازد، امنیت خود را تضمین کند و به انزوای بین المللی خود پایان دهد.
ایران نیز به نوبه خود مجموعه پیشنهادی سخاوتمندانه ای را دریافت کرده است که دو انتخاب را برای رژیم تهران فراهم می کند. وزرای "کشورهای 5+1" جمعه گذشته برای بازنگری و اصلاح این مجموعه با یکدیگر دیدار کردند. یک راه پیش روی ایران، مسیر بی اعتنایی و سرپیچی از تعهدات این کشور به موجب فصل هفتم منشور سازمان ملل و موافقتنامه تامین امنیت IAEA است. همانگونه که تصویب قطعنامه اخیر 1803 توسط شورای امنیت سازمان ملل – و تلاش های بین المللی برای اعمال تحریم های مالی و سایر تحریم ها بر علیه ایران به علت فعالیت های محرک و بی ثبات کننده این کشور – نشان داد، مسیر سرپیچی به معنای مسیر انزوا، تصویب تحریم های بیشتر و از میان رفتن فرصت های اقتصادی بیشتر برای مردمی سربلند است که هم اکنون از مشکلات اقتصادی و سوءمدیریت رهبران رژیم این کشور رنج می برند.
حتی با توجه به برنامه اتمی ایران و صنعت اتمی غیرنظامی و صلح آمیزی که تهران ادعا می کند در پی آن است، مسیر انزوا هیچ سودی برای ایران ندارد. این مسیر دربرگیرنده افزایش مخاطرات، هزینه های رو به افزایش، فشارهای اقتصادی و مشکلات فنی – و آینده ای خواهد بود که در بهترین حالت ایران تنها در آن نقشی حاشیه ای در جهان تکنولوژی انرژی اتمی خواهد داشت. در حقیقت، اگر ما ادعاهای غیرقابل باور ایران مبنی بر داشتن اهدافی صرفاً صلح آمیز را باور کنیم، تلاش های سرسختانه این کشور برای دستیابی به توانایی تولید مواد شکاف پذیر هنوز مبنایی فریبگرانه دارد، زیرا نمی تواند حتی "استقلال در زمینه انرژی" را که حامیان این برنامه ها تظاهر به آن می کنند فراهم سازد. حتی اگر ایران بتواند سوخت راکتورهای اتمی خود را نیز غنی سازی کند، کشور دارای منابع اورانیوم کافی برای تامین سوخت مورد نیاز یک نیروگاه اتمی نیست. (منابع داخلی اورانیوم ایران تنها برای یک نوع فعالیت اتمی "مستقل" کافی است: ساخت تعدادی سلاح اتمی). بدین ترتیب، پیشبرد هرگونه برنامه راکتور اتمی عمده ای توسط ایران، منوط به تامین سوخت توسط منابع خارجی خواهد بود.
مسیر دیگری که پیش روی ایران قرار دارد، مسیر سازش بین المللی است؛ جلب اعتماد مجدد بین المللی به اهداف صلح آمیز این کشور و پذیرش مجموعه مشوق های سخاوتمندانه پیشنهاد شده توسط کشورهای "1+5" که مورد تایید شورای امنیت سازمان ملل نیز قراردارد. پذیرش این محموعه نه تنها بهترین راه برای ایران به منظور معکوس کردن روند فزایندۀ انزوای این کشور و فشارهای ناشی از تحریم ها، بلکه بهترین راهکار – و احتمالاً تنها راهکار – ایران برای بهره مندی از تمامی مزایای استفاده صلح آمیز از انرژی اتمی است. همچنین مشوق های پیشنهادی به ایران تنها به کمک در زمینه تولید انرژی اتمی محدود نمی شود، بلکه موارد متعدد دیگری مانند هوانوردی غیرنظامی، دارویی و کشاورزی را نیز در بر می گیرد.
اگر هدف های ایران واقعاً صلح آمیز باشند، انتخاب بین این دو مسیر انتخابی ساده و بدیهی خواهد بود. ایران این فرصت را دارد تا به تعهدات قانونی خود عمل کند، مسیری را در پیش بگیرد که بهترین انتخاب برای تامین رفاه و امنیت آینده مردم این کشور است که از دیرباز سختی های زیادی را متحمل شده اند و نیز کنار گذاشتن یک برنامه پرهزینه، خطرناک و نامشخص در ازای برنامه ای با همکاری بین المللی است. این مسیری است که بقیه جهان حق دارد انتظار داشته باشند که ایران انتخاب کند. این که دولت ایران بر گزینش مسیری متضاد و مبتنی برفریب، قانون شکنی و مقابله جویی تا این حد مصر است یک فاجعه به شمار می رود که در خور وارثان فرهنگی چنین افتخارآفرین و کهن نیست.
اگر بحران اتمی ایران و کره شمالی حل نشود – و هر دو کشور مجدداً به صورت اعضای NNWS و پیرو قانون سیستم NPT درنیایند – آینده این پیمان واقعاً نامشخص خواهد بود. سرپیچی آنها موجب تضعیف چهارچوب امنیتی که NPT برای تمامی اعضای این پیمان فراهم می کند، شده است. در نتیجه، آقای رییس، این موضوع دارای اهمیت بسیار زیادی است که تمامی دولت های ما به منظور حصول اطمینان از پایبندی کامل به NPT، به صورتی کارآمدتر و موثرتر با یکدیگر همکاری کنند.
جهانی بودن NPT
ایالات متحده از تمامی کشورهایی که عضو NPT نیستند می خواهد و آنها را تشویق می کند تا در کوتاه ترین زمان ممکن به عنوان کشورهایی بدون تسلیحات اتمی به NPT ملحق شوند. ما به منظور دستیابی به این هدف تلاش می کنیم تا از طریق تشویق سه کشوری که برای کنترل فعالیت های اتمی خود به NPT نپیوسته اند و تاکید بر پایبندی تمامی اعضای NPT به تعهداتشان، فضایی از احترام و اعتماد متقابل را ایجاد کنیم. تاکید قاطع بر پایبندی به تعهدات موجب تقویت این پیمان می شود و با نشان دادن این موضوع که پیمان NPT منافع امنیتی پایدار و ارزنده ای را برای اعضای خود فراهم می کند، سبب جهانی شدن NPT خواهد شد.
آقای رئیس، در همین رابطه اجازه بدهید من مجدداً تاکید کنم که دستیابی به یک صلح جامع، عادلانه و پایدار در خاورمیانه، همچنان یکی از اهداف کلیدی سیاست خارجی ایالات متحده است. ما متعهد به حل و فصل درگیری های بین اسراییل و فلسطینیان از طریق مذاکره هستیم و به تلاش های خود برای عملی کردن طرح پرزیدنت بوش مبنی بر ایجاد دو کشور اسراییل و فلسطین – که در کنار یکدیگر و در صلح و امنیت زندگی کنند، ادامه خواهیم داد. ایالات متحده در چهارچوب یک صلح منطقه ای باثبات و جامع، از ایجاد یک خاورمیانه که به صورتی قابل تایید عاری از هرگونه تسلیحات کشتارجمعی (WMD) و سیستم های انتقال آنها باشد، حمایت می کند – این هدف به صورتی کاملاً شفاف در قطعنامه خاورمیانه که در کنفرانس بازنگری NPT در 1995 به تصویب رسید، بیان شده است. همانگونه که در این قطعنامه نیز تصریح شده است، پیشرفت در مسیر ایجاد یک خاورمیانه بدون تسلیحات کشتارجمعی، نیازمند دستیابی به محیطی سیاسی و امنیتی در منطقه است که برای رسیدن به این هدف سازنده باشد. این خود دلیل دیگریدر اثبات این موضوع است که چرا وضعیت اتمی ایران و شواهد اخیر مبنی بر برنامه مخفیانه اتمی سوریه تا این حد نگران کننده است: این موارد موانعی جدی در مسیر دستیابی به اهداف قطعنامه 1995 به شمار می روند.
آقای رییس، باید تاکید کرد که امید کمی برای دستیابی به یک توافق در راستای ایجاد خاورمیانه ای عاری از تسلیحات کشتار جمعی وجود دارد، مگر آنکه کشورهای منطقه از تمامی موافقتنامه های موجود که در آنها عضو هستند حمایت کنند و مفاد آنها را به اجرا بگدارند. اگر تضمین های ارایه شده در این پیمان مبنی بر منع گسترش تسلیحات اتمی دارای اعتبار نباشند، ما نمی توانیم امیدوار باشیم که کشورهای جدیدی به پیمان NPT بپیوندند. به همین دلیل، هر شخصی که خواستار جهانی شدن NPT و ایجاد یک خاورمیانه بدون تسلیحات کشتار جمعی است فعالیت های تحریک آمیز اتمی ایران و سوریه را هشداردهنده خواهد دانست.
آقای رئیس، در ارتباط با وضعیت جنوب آسیا نیز باید مجدداً تاکید کنم که ایالات متحده همچنان اعتقاد دارد که تمامی کشورهایی که عضو NPT نیستند، باید به عنوان کشورهایی بدون تسلیحات اتمی به NPT بپیوندند. در عین حال، ما می دانیم که احتمال پیوستن پاکستان و هندوستان به پیمان NPT در آینده ای قابل پیش بینی بسیار ناچیز است. ما خواستار آن هستیم که تا زمانی که تمامی کشورهای جهان به NPT بپیوندند، کشورهای غیرعضو به صورتی مسئولانه از تکنولوژی اتمی استفاده کنند – و علاقمندیم تا برای دستیابی به این هدف با آنها همکاری داشته باشیم.
تدابیر ایمنی، امنیت و کنترل صادرات
در دست آخر، من مایلم تا درباره سه موضوع اساسی پیمان منع گسترش تسلیحات اتمی – نظام ایمنی، امنیت اتمی و کنترل صادرات – صحبت کنم. این سه مورد ریشه در پیمان NPT دارند و بخشی از شالوده این پیمان به شمار می روند. در اوایل عصر اتم، موانع سیاسی و تکنولوژیکی بسیار زیادی در مسیر دستیابی به تسلیحات اتمی کشورهای فاقد این تسلیحات وجود داشت. با این حال، در سال های اخیر این موانع به طور چشمگیری از بین رفته اند و همین امر نقش نظام ایمنی را بسیار حیاتی و مهم کرده است. بدیهی است که طی دهه آینده روند حذف این موانع ادامه خواهد داشت. علاوه بر این، "نسل جدید تکنولوژی اتمی" موجب خواهد شد تا مواد اتمی و جنبه هایی از تکنولوژی اتمی در اختیار تعداد بیشتری از کشورها قرار گیرد. اگر فضای نظام ایمنی امروز در برابر توانایی های IAEA چالش انگیز باشد، باید گفت که چالش های فضای آینده مضاعف خواهد بود.
ایالات متحده برای سال های متمادی کمک های مالی زیادی به نظام ایمنی های IAEA ارایه کرده است و در حقیقت بیشترین بودجه IAEA برای این فعالیت ها– شامل اهدا داوطلبانه در حدود دو سوم "بودجه فوق العاده" IAEA را تامین کرده است. اما ایالات متحده نباید به تنهایی و به نمایندگی از نظام منع گسترش تسلیحات اتمی این کمک های مالی را پرداخت کند. تمامی کشورهای عضو باید اطمینان حاصل کنند که IAEA دارای منابع و توانایی های کافی برای دو هدف زیر است: هشدار به موقع در مورد انحراف در استفاده از مواد و یا تکنولوژی اتمی تا زمان کافی برای واکنش جامعه بین المللی وجود داشته باشد و وظیفه زیربنایی کشف و آشکار ساختن فعالیت های اتمی اعلام نشده. ایالات متحده از سایر اعضای پیمان NPT می خواهد تا برای کارآیی نظام ایمنی حمایت های لازم را فراهم کنند، این حمایت ها می تواند از طریق توسعه نسل آینده تکنولوژی کارکنان نظام ایمنی ها باشد.
علاوه بر این حمایت ها، IAEA نیازمند سیستم قانونی قدرتمند و هماهنگی جهت اجرای نظام ایمنی است. حمایت های ایالات متحده از نظام ایمنی شامل استفاده از هر فرصت برای جذب کشورهای بیشتری به عضویت در توافقنامه های جامع نظام ایمنی و پروتکل الحاقی (AP) و همچنین ارایه کمک های مالی و تخصصی به این نظام بوده است. هنوز کشورهای بسیاری باید مطابق بند 3 پیمان موافقتنامه ای با آژانس امضاء کنند و هنوز بسیاری از کشورها به پروتکل الحاقی که ابزارهای جدید مهمی برای کشف و آشکارسازی فعالیت های اتمی اعلام نشده فراهم می کند، ملحق نشده اند. پروتکل الحاقی سبب افزایش اطمینان به NPT و نظام منع گسترش تسلیحات اتمی می شود و کشورهای عضو اکنون باید این پروتکل را در کنار موافقتنامه جامع سیستم حفاظت، به عنوان حداقل ضوابط معمول برای کارآمدی نظام ایمنی، به رسمیت بشناسند.
در مورد امنیت اتمی نیز بدیهی است که امکان بالقوه تروریسم اتمی یک موضوع نگران کننده جهانی است و این در راستای منافع همه کشورها است که امکان اینگونه اقدامات را به حداقل برسانند. در همین راستا ما قویاً از طرح ها و راهکارهای قانونی بین المللی در این رابطه مانند طرح جهانی مبارزه با تروریسم اتمی حمایت می کنیم و از تمامی کشورها می خواهیم تا به این طرح ها بپیوندند. همچنین من باید حتماً به نظارت بر صادرات اشاره کنم؛ گرچه مبادلۀ تکنولوژی بخشی مهم از چهارچوب NPT است، اما صادرات تکنولوژی اتمی نباید موجب گسترش تسلیحات اتمی شود. ایالات متحده علاقمند است تا هرچه سریع تر شاهد اجرای کامل قطعنامه 1540 شورای امنیت باشد. کشورهای صادرکننده باید محدودیت های ویژه ای جهت انتقال تکنولوژی های غنی سازی و بازفرآوری اعمال کنند، زیرا ماهیت این تکنولوژی ها دربر گیرنده توانایی تولید مواد شکاف پذیر مورد استفاده در تسلیحات اتمی است. آقای رئیس، در حقیقت پیمان NPT نیازمند هشیاری و مسئولیت پذیری کشورهای صادرکننده در ارتباط با انتقال تکنولوژی اتمی و همکاری در این زمینه است تا این اطمینان حاصل گردد که فعالیت های آنها با تعهدات منع گسترش تسلیحات اتمی آنها منطبق است و به کشورهای دیگر کمک نمی کند تا این تعهدات را زیر پا بگذارند. پایبندی کامل به پیمان منع گسترش تسلیحات اتمی، برای حفظ و توسعه همکاری های اتمی بین المللی لازم و اساسی است.
نتیجه گیری
آقای رییس، اجازه بدهید من با تصریح این موضوع سخنان خود را جمع بندی کنم؛ در صورتی که کشورهای عضو اقدامات قاطعی برای مقابله با بحران کنونی بی اعتنایی به پیمان منع گسترش تسلیحات اتمی به عمل نیاورند، ما با خطر تضعیف اعتبار NPT و در کل، نظام جهانی منع گسترش مواجه خواهیم بود. اطمینان قطعی از عمل کردن به الزامات برخاسته از منع گسترش سلاح های هسته ای پیش شرط ایجاد شرایطی است که موجب تقویت و پیشبرد امنیت و ثبات منطقه ای می شود و شرایط لازم را برای جهانی شدن واقعی NPT فراهم می کند. به شکلی فراگیرتر، عدم توجه جدی و پایدار به حمایت از منع گسترش تسلیحات اتمی، موجب تضعیف جدی این پیمان و بی ارزش شدن اصولی می شود که دقیقاً شالوده این پیمان را تشکیل می دهند و امنیت بنیانی متقابلی را که طی چهار دهه گذشته نقشی بسیار مهم در صلح و امنیت جهانی داشته است، فراهم ساخته اند.
متشکرم، آقای رئیس.
|
