18 نوامبر 2004
پاول در پاسخ به پرسشی درباره ایران گفت که اطلاعات تازه ای از یک گروه اپوزيسيون ایرانی مطرح شده است، حاکی از این که ایران برنامه هایی برای مجهز کردن سیستم پرتاب موشکی خود به کلاهک های هسته ای دارد گفت که ایالات متحده این گزارش ها را " با احتیاط خاصی " دنبال خواهد کرد و امیدوار است که بازرسان " آژانس بین المللی انرژی اتمی " (3) بتوانند از تاسیسات ایران بازدید کنند.
آن چه در زير میآید متن اظهار نظر وزیر امور خارجه در خصوص ایران در مصاحبه مطبوعاتی خود است:
(آغاز متن)
سوال: با توجه به چهار سالی که گذشت، میخواهم از برنامه های کلی تر شما برای هفته های آینده باخبر شوم، آیا برنامه ناتمامی هست که بیش از همه برای شما حائز اهمیت باشد؟
پاول: خب، کار سیاست خارجی هیچ وقت تمام نمیشود. کارهایی هستند که دوست دارید در طول دوره مسئولیت خود، در طول دوره خدمت تان، انجام بدهید اما هیچ وقت نمیتوانید همه آن ها را انجام بدهید. من قطعا" این دلگرمی را دارم که ما اکنون، با جوی که پس از درگذشت عرفات به عنوان رهبر فلسطینیان ایجاد شده، در حال رسیدن به پیشرفت هایی در روند صلح خاورمیانه هستیم. ما هنوز باید برای فرو نشاندن شورش ها در عراق تلاش کنیم. باید این اطمینان را کسب کنیم که افغانستان انتخابات را با موفقیت پشت سر گذاشته است. و، البته، همچنان داریم با مسائل مربوط به تلاش های کره شمالی و ایران برای دستیابی به سلاح های هسته ای دست و پنجه نرم میکنیم. من احساس میکنم که در هردو زمینه پیشرفت هایی، هرچند اندک، داشته ایم. نگاه ها به شدت متوجه برنامه های کره شمالی و ایران شده و این برنامه ها به دقت زیر نظر گرفته شده اند. اجماع بین المللی بر سر این مسائل تقویت شده است.
سه کشور اروپایی پیشرفت هایی در مذاکره با ایران داشته اند. من فکر میکنم، ما باید محتاط باشیم، تا زمینه برای اعزام بازرسان فراهم شود. و همان طور که دیده اید اطلاعات تازه ای هم مطرح شده، اپوزيسيون ایرانی گزارش داده اند که ایران برنامه هایی دارد تا خود را به کلاهک های هسته ای مجهز کند، البته اگر که قادر به ساخت این کلاهک ها بوده باشد. بنابراین، افشای چنین مخفی کاری هایی داشتن توجه دائمی به این مسائل را ایجاب میکند، و این توجه البته از اولویت های دکتر رایس و پرزیدنت بوش در دوره بعدی ریاست جمهوری خواهد بود.
سوال: ممکن است از شما بخواهم به موضوع اظهار نظرهایتان درباره ایران و تازه ترین اتهامات مطرح شده باز گردید؟ گروهی که این اتهامات را مطرح کرده گاهی اطلاعات درستی داده و گاهی اطلاعات نادرستی داده است. شما همچنین درباره حقیقت یابی صحبت کردید، موضع ایالات متحده در این رابطه چیست؟ آیا این اطلاعات موثق به نظر میرسد، یا این که لازم است درباره آن ها بیشتر تحقیق کنید؟
پاول: من اطلاعات محرمانه ای را دیده ام که احتمال صحت گفته های این گروه اپوزيسيون را تقویت میکند. و همه طرف های درگیر باید به این نکته توجه داشته باشند. بعضی نظرات مطرح میشود مبنی بر این که ایالات متحده مایل به همکاری با سه کشور اروپایی در این رابطه نبوده، یا این که راه خودش را از این سه کشور جدا کرده است. سه کشور اروپایی نقش مهمی ایفا کرده اند، اما آن ها هم به خوبی ما میدانند که اگرچه در پاییز 2003 توافق نامه ای را با ایران امضا کردند، این کشور آن توافق را نقض کرده و از تعهداتی که داده تخطی کرده است. بنابراین، سه کشور اروپایی، در این مورد، باز به خانه اول برگشته اند. ما به مذاکرات سه کشور اروپایی نپیوستیم چون این کار درستی نبود و من شک دارم که ایرانی ها اصلا" از حضور ما استقبال میکردند. اما، سه کشور اروپایی دوباره به خانه اول برگشته اند، و ما از مواضعی که آن ها در جریان مذاکراتشان گرفته اند، از پیشنهاداتی که به ایرانی ها داده اند، اطلاع کامل داریم. من با وزرای خارجه هر سه کشور در تماس مستمر بوده ام، و جان بولتون (4)، معاون بسیار بسیار مصمم من در امور کنترل تسلیحات، با مدیران سیاسی وزارتخانه های امور خارجه آن ها در تماس مستمر بوده است. بنابراین، ما به همراه آن ها کاملا" در جریان روند این مذاکرات قرار داشته ایم. و ما به آن ها گفته ایم که " شما باید اطمینان پیدا کنید به توافقی رسیده اید که این تضمین را به ما بدهد که ایرانی ها این بار قصد دارند به تعهدات خود عمل کنند." و آن ها فکر میکنند به این اطمینان رسیده اند، و حالا در فکر اعزام بازرسان آژانس بین المللی انرژی اتمی به ایران هستند.
و ما این مساله را با احتیاط خاصی دنبال خواهیم کرد – نه در جهت مخالفت با روند جاری، بلکه با احتیاط لازم و به حق، چون در 20 سال گذشته ایرانی ها تلاش داشته اند تا برخی مسائل را از دید جامعه بین المللی پنهان نگه دارند. ایالات متحده مانع تراشی نکرده، ما کشوری بودیم که از سال 2001، از وقتی پرزیدنت بوش قدرت را به دست گرفت، این نکته را خاطر نشان کردیم که ایران مساله ساز شده است. و، در نهایت، روس ها هم به همین نتیجه رسیدند، آژانس بین المللی انرژی اتمی هم به همین نتیجه رسید و سه کشور اروپایی مامور مداخله در این ماجرا شدند. و اگر این نوع توجهی که ما به این مساله کردیم، چه در سطح ریاست جمهوری، چه در سطح من، در سطح جان بولتون، و در بسیاری سطوح دیگر، نبود مطمئن نیستم که شاهد همین گونه توجهی به این مساله میشد که امروز شاهد آن هستیم. در حال حاضر، ما همچنان در حال بررسی پیشنهاد سه کشور اروپایی و واکنش ایرانی ها و موضعی که آژانس بین المللی انرژی اتمی میگیرد هستیم، و ماجرا در " شورای حکام " (5) آژانس که در همین ماه برگزار میشود مطرح خواهد شد. ما این فرصت داریم که کل ماجرا را آنجا مورد بررسی قرار بدهیم و متعاقب اجلاس شورای حکام آژانس حکمی صادر کنیم که مبنای عملکرد درست باشد.
سوال: اگر ممکن باشد میخواهم دنباله بخش اول آن پرسش را بگیرم، در مورد صحبت شما که گفتید مدارکی را دیده اید که آن احتمال صحت گفته های آن گروه را تقویت میکند ... در کدام موارد؟ آن گروه به سه نکته اشاره کرده: یکی این که عبدالقدیر خان هم نقشه ساخت کلاهک های هسته ای و هم اورانیوم لازم برای ساخت بمب اتمی را در اختیار ایران گذاشته، و حرف دیگر آن ها این است که ایرانی ها در مکان مخفیانه ای در شمال شرق سرگرم غنی سازی اورانیوم هستند.
پاول: من اطلاعاتی را دیده ام ... من کل آن گزارش را در کامپيوتر جيبی خود ندیده ام، ما همه با هم با سيستم کامپيوتر جيبی به هم متصل شده ایم. اما من اطلاعاتی را مشاهده کرده ام که حاکی است ... من نمیتوانم بگویم این اقدامات از جانب عبدالقدیر خان صورت گرفته ... اما من اطلاعاتی را مشاهده کرده ام که حاکی است ایرانی ها فعالانه روی سیستم های پرتاب موشکی، برای پرتاب، کار میکرده اند.
سوال: پرتاب؟ چه نوع پرتابی؟
پاول: اگر سلاحی داشته باشيد که نتوانید آن را سوار چیزی کنید که پرتابش کند در واقع سلاحی ندارید.
سوال: اما، شما دارید از موشک حرف میزنید؟
پاول: من دارم از سیستم های پرتاب موشکی حرف میزنم.
سوال: پس حرفتان لزوما" درباره اورانیوم، اورانیوم لازم برای ساخت بمب اتمی، نیست؟
پاول: نه، حرف من درباره اورانیوم نیست. حرف من درباره عملیات شکافت هسته ای نیست. حرف من درباره کلاهک هسته ای نیست. من درباره چیزی حرف میزنم که ارتباطی به کلاهک های هسته ای دارد. بنابراین، به عبارت دیگر، من هیچ شکی در این باره ندارم، و فکر میکنم ما در این چند سال این را آشکارا و با صراحت گفته ایم، که ایرانی ها به داشتن سلاح هسته ای علاقمند بوده اند، سلاحی که منفعتی برای آن ها داشته باشد، یعنی چیزی باشد که بتوانند پرتابش کنند نه این که فقط یک گوشه بگذارند.
سوال: عذر میخواهم قربان، اما، آیا این موضوع ربطی به این شواهد آشکار ندارد که آن ها از سیستم های پرتاب موشکی، و موشک هایی که قابلیت حمل چنین سلاح هایی را داشته باشند، برخوردارند؟
پاول: حرف من درباره این نیست که آیا آن ها این موشک ها را داشته اند یا نه. حرف من درباره اطلاعاتی است حاکی از این که آن ها نه تنها این موشک ها را داشته اند، بلکه من در جریان اطلاعاتی قرار گرفته ام حاکی از این که آن ها سخت روی این قضیه کار میکرده اند که چطور آن سلاح ها را روی این موشک ها میشود سوار کرد.
سوال: خب، من حالا میخواهم آن بخشی از صحبت های شما را که درباره معامله با سه کشور اروپایی بود دنبال کنم. شما گفتید که آن ها فکر میکنند ...
پاول: ببخشید، فقط برای تاکید میگویم که، من نمیتوانم چیزی راجع به آن منطقه شمال شرق و راجع به عبدالقدیر خان بگویم. من در جریان جزئیاتی در این سطح قرار نگرفته ام.
سوال: آن ها فکر میکنند راهی برای حل و فصل قضیه پیدا کرده اند.
پاول: برای ...
سوال: سه کشور اروپایی فکر میکنند در حال حاضر راهی برای حل و فصل قضیه پیدا کرده اند. شما هم فکر میکنید آن ها راهی برای حل و فصل قضیه پیدا کرده اند. پس آیا در جریان اجلاس شرم الشیخ، با وزیر امور خارجه ایران دیدار خواهید کرد؟
پاول: خب، ما یک دیدار دسته جمعی خواهیم داشت. این که آیا این دیدار فرصتی برای دیدارهای دیگر خواهد بود یا نه، یا این که آیا اصلا" نیازی به دیدارهای دیگر خواهد بود یا نه، من این ها را نمیدانم. ما این موضوع را ارزیابی نکرده ایم.
سوال: اما، شما فکر میکنید که ...
پاول: من در نشست های قبلی هم دیدارهای اینچنینی با ایرانی ها داشته ام، در نشست " 6 به علاوه 2" در افغانستان و در دیگر عرصه های بین المللی. بنابراین، این نوع دیدارها را ما همیشه داشته ایم. این که آیا این دیدار حاوی نکاتی است، یا این که آیا این یک فرصتی برای نزدیکی است یا نه، باید منتظر شد و دید.
سوال: شما فکر میکنید که سه کشور اروپایی درست فکر میکنند که فکر میکنند در این برهه راهی برای حل و فصل قضیه پیدا کرده اند؟
پاول: خب برای این که قضیه حل و فصل شود ... دستاورد آن ها این بوده که ایرانی ها را وا داشته اند که بگویند غنی سازی را برای مدتی به حال تعلیق در خواهند آورد. و آن چه همیشه مورد علاقه ما بوده چیزی است که دیگر نشود بالا و پایین اش کرد. در حال حاضر، حقیت یابی همچنان نکته ای است که ضرورت دارد، اما آن ها ممکن است تضمین هایی دیگری هم از ایرانی ها گرفته باشند، که شاید از این حد فراتر باشد. و برای همین، ما همچنان با دقت قضیه را دنبال میکنیم، پیگیر کار حقیقت یابی هستیم که در این باره باید انجام شود، و البته محتاط هم هستیم چون ایرانی ها طرز برخوردی را در پیش گرفته اند که کاملا" ایجاب میکند که در این برهه محتاط باشیم.
سوال: نکته دیگری باز هم در مورد ایران، ارزیابی شما از مداخلات ایران در عراق چیست؟ این هفته مقاله ای در یکی از مجلات منتشر شد که حاکی است ایران درصدد ترور برمر (6) و طراحی بسیاری خرابکاری های دیگر در عراق بوده است. در مورد عراق، چه پیامی برای ایرانی ها دارید؟
پاول: خب، من فکر میکنم، آن ها در شرم الشیخ این پیام را از همه دریافت خواهند کرد که حالا وقت کمک کردن به عراق است. و هر اقدامی که در راستای بی ثبات کردن این کشور یا بی ثبات کردن دولت آن باشد، یا اجازه دادن برای انجام اقداماتی از طریق خاک خود که خطری متوجه نیروهای ائتلاف کند، رویکرد یاریگرانه یا منفعت بخشی نخواهد بود. در مورد مقاله آن مجله هم نمیتوانم اظهار نظری بکنم – من آن را ندیده ام، و درباره اتهامات مطرح در آن هم تا به حال چیزی نشنیده ام.
سوال: با این حال، به طور کلی تر، درباره اقداماتی که ایرانی ها در عراق میکنند نظرتان چیست؟ روشن است که آن ها به شیعیان تمایل دارند.
پاول: روشن است که آن ها به شیعیان تمایل دارند. شیعیان عراق منافع خاص خودشان را دارند، که همیشه هم با منافع شیعیان ایران همخوان نیست. ما فکر میکنیم که حالا وقت عدم مداخله است. اجازه بدهیم که عراقی ها به سمت برگزاری انتخابات شان در ماه ژانویه پیش بروند و { همسایگان } در این روند مداخله نکنند، یا سعی نکنند که بر آن ها اعمال نفوذ کنند.
سوال: آیا نشانه هایی حاکی از این امر در دست دارید که ایرانی ها فعالانه در حال سازمان دهی به نامزدهایی برای انتخابات ژانویه باشند؟ آیا آن ها در حال اعمال نظر خود در لیست نامزدها هستند؟
پاول: برای من تعجب آور نیست که چنین اتفاقاتی هم افتاده باشد، اما من ... من هیچ گونه شواهد ملموسی در این باره ندیده ام، اما در هر حال این برای من تعجب آور نیست. آنجا در عراق همه با هم در حال مذاکره اند. هرروز تعداد زیادی لیست انتخاباتی مطرح میشود، و فردا که میشود همه چیز عوض شده است. این اوضاع مرا به یاد روند شکل گیری دموکراسی در برخی از بخش های ایالات متحده میاندازند، این اتحادها و ائتلاف های در حال تغییر و مردمی که سعی دارند فهرستی تنظیم کنند که حداکثر منافع آن ها را تامین کند و بیشترین شانس را برای تصاحب بیشترین تعداد ممکن از کرسی های " مجلس موقت " فراهم کند. یک روز صحبت از یک لیست نامزدها، یک فهرست، است؛ و روز دیگر صحبت از سه فهرست میشود؛ و روز دیگر هم ده دوازده تا فهرست مطرح میشوند. و ما یک هفته یا ده روزی دیگر هم صبر میکنیم تا ببینیم اوضاع به کدام سمت پیش میرود، تا ششم دسامبر، تا آن ها بتوانند اسامی فهرست ها را جا به جا کنند. چون مساله فقط این نیست که اسمی در یک فهرست باشد، این که کجای فهرست باشد هم مطرح است.
آقای باوچر: دو هفته ای دیگر باید صبر کنید.
سوال: در ادامه، اجازه میخواهم سوالی درباره موقعیت مرزهای مشترک مطرح کنم. وضعیت در مرز سوریه چگونه است، چون فکر میکنم شما نظر نویدبخشی در این باره داشتید؟ و در مقام مقایسه، وضعیت مرز مشترک با ایران را چگونه میبینید؟
پاول: سوری ها همکاری کمی بیشتری داشته اند. آن ها دارند به همان مسیرهایی قدم میگذارند که در جریان دیدار دستیار من، برنز (7)، از کشورشان قولش را داده بودند. و آقای نخست وزیر علاوی و نزدیکان او مستقیما" با سوری ها در تماس بوده اند؛ آن ها ملاقات هایی با هم دارند. در مورد ایرانی ها، برای من موضوع تا به این اندازه روشن نیست که در مرز آن ها چه اتفاقاتی ممکن است بیافتد. و سطح مذاکرات ما با آن ها در آن سطحی نیست، یا صریح بگویم اصلا" نزدیک به سطحی نیست، که مذاکرات دولت موقت عراق و دولت ایران در آن سطح جریان دارد. اما طرف های دیگری در سطح بین المللی وجود دارند که میتوانند با ایرانی ها حرف بزنند و میتوانند این قضیه را مستقیما" به آن ها بگویند. و این پیام را میتوان از طریق اکثر اعضای " گروه هشت " چه در جریان اجلاس شرم الشیخ و چه بعد از آن به ایرانی ها ابلاغ کرد، اقداماتی هم پیش از اجلاس شرم الشیخ در همین راستا انجام شده است.
سوال: اگر ممکن باشد میخواهم این سوال را مطرح کنم که، شما به چیزهایی مثل مذاکراتی برای ... امضای یک بیانیه اشاره کردید، شما مایلید که آن ها بگویند مرزها را حفظ میکنند، مطلقا" مداخله ای نمیکنند، به علاوی کمک میکنند ... با توجه به سابقه ایران و نگرانی ما در خصوص اقداماتی که آن ها در گذشته در عراق انجام داده اند، آیا هیچ تضمینی دارید که ایرانی ها حتی اگر پای بیانیه ای را هم امضا کنند، در عمل به آن پایبند خواهند بود؟
پاول: من نمیدانم، چون نمیتوانم مطمئن باشم. من امیدوارم که آن ها درک کنند، به دنبال اجلاس شرم الشیخ و بحث هایی که آنجا میشود، و صحبت هایی که آقای نخست وزیر علاوی میکند، امیدوارم درک کنند که این در نهایت به نفع آن هاست که عراق در پایان ژانویه انتخابات موفقیت آمیزی را برگزار کند و پا در این مسیر بگذارد که همسایه ای شود که اهل مداخله نیست و صلح طلب است، نه این که به گذشته رجعت کند، همان گونه رژیمی را داشته باشد که ایران هشت سال با آن جنگید. پس، در این باره که این که آیا ایرانی ها این احساس را دارند یا نه، باید بگویم که من هیچ تصوری در خصوص برخوردی که ایرانی ها ممکن است بکنند ندارم. فقط باید صبر کنیم و ببینیم. آن ها دارند در کنار ما روی آن بیانیه کار میکنند.
سوال: چگونه؟
آقای باوچر: سوال آخر.
پاول: این یک بیانیه است. همه باید روی یک بیانیه کار کنند.
سوال: و آن ها در جریان همه امور هستند.
پاول: آن ها در جریان همان اموری هستند که مصری ها در جریان آن ها هستند ... بیانیه را مصری ها مینویسند.
1. Asia-Pacific Economic Cooperation (APEC)
2. Manaus
3. International Atomic Energy Agency (IAEA)
4. John Bolton
5. IAEA Board of Governors
6. Bremer
7. Burns
|
