9 اوت 2005
معاون سخنگوی وزارت خارجه در ادامه گفت ايالات متحده به همکاری با شرکای اروپايی خود ادامه خواهد داد و اظهار داشت: " ایالات متحده به همراه شرکای خود در حال تلاش است تا به ایران تفهیم شود که این کشور تنها دو گزینه در پیش رو دارد: یکی رفتار مطابق با معیارها و تفاهمات بین المللی که موجب نگرانی در خصوص مقاصد ایران و نقض توافقات قبلی این کشور نخواهند شد، و دیگری، ادامه فعالیت هایی که جامعه بین الملل آن ها را خطرناک و تهدید کننده خوانده و شبهاتی دراین باب ایجاد می کند که ایران مایل است تبدیل به عضوی از جامعه بین الملل شود که باید در برابر بقیه پاسخگو باشد."
آقای ارلی در پاسخ به سوالی درباره روزنامه ايرانی، اکبر گنجی که در زندان در حال اعتصاب غذاست گفت: " او نباید زندانی باشد، اینکه زندانی بودن او غلط است، و اینکه زمان آزادی این مدافع شجاع حقوق بشر و آزادی های اساسی مدت ها پیش سر رسیده است. و اینکه در زندان به سر بردن و مورد چنین رفتارهای غیر انسانی ای قرار داشتن فردی در مقام و صداقت اکبر گنجی گویای نوع رژیمی است که ما با آن مواجه هستیم."
آنچه در زير می آيد متن سخنان ارلی در پاسخ به سوالات درباره ايران است:
(آغاز متن)
سوال: آیا درباره جلسه آژانس بین المللی انرژی اتمی وین در خصوص ایران چیزی برای گفتن دارید؟
آقای ارلی: همانگونه که مطلع هستید، شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی امروز در وین جلسه داشت که طی آن در خصوص آخرین اقدامات و تصمیمات ایران بیانیه های مختلفی استماع شد. تصریح می کنم که شمار زیادی از اعضای شورا تصمیم ایران مبنی بر از سر گیری فعالیت های تبدیلی را محکوم و خواستار ادامه تعلیق این فعالیت ها مطابق با موافقتنامه پاریس شدند.
ما در خصوص گام های بعدی به رایزنی های خود با سه کشور اروپایی و دیگر اعضای شورای حکام ادامه خواهیم داد. تصور می کنم که احتمالا فردا، قطعنامه ای بر اساس نقطه نظراتی که امروز شنیدیم صادر شود.
سوال: قطعنامه ای از سوی ایالات متحده؟
آقای ارلی: خیر.
سوال: صرفا یک قطعنامه؟
آقای ارلی: بله، یک قطعنامه.
سوال: آیا ایران باید برای اجتناب از ارجاع شدن به شورای امنیت سازمان ملل طبق موافقتنامه های قبلی خود با اروپا به تعلیق فعالیت ها ادامه دهد؟
آقای ارلی: تمایل ندارم از بحث های انجام شده در وین فراتر روم. اجازه بدهید به گفتگوهای فردا امیدوار باشیم. اینها مسائلی است که فکر می کنم فردا به گفتگو گذاشته شود. به تصور من، آنچه روشن است دیدگاه مشترکی است که امروز از اکثر اعضای شورای حکام شنیدیم و آن اینکه از سر گیری فعالیت های تبدیلی از سوی ایران تاسف آور بوده و اینکه انتظار شورای حکام - یا دست کم بسیاری از اعضای این شورا - پایبندی ایران به ادامه تعلیق فعالیت های هسته ای است.
حال اینکه این دیدگاه چگونه عملی خواهد شد، یعنی با صدور قطعنامه یا اقدامات دیگر، در وین و میان ما و شرکای ما در شورای حکام مورد بحث قرار خواهد گرفت.
سوال: آیا ایالات متحده حداقل بر مطرح شدن مسئله تحریم از سوی شورای امنیت سازمان ملل در این قطعنامه تاکید خواهد داشت؟
آقای ارلی: ایالات متحده به همراه سه شریک اروپایی خود و دیگر کشورهایی که نگران اعمال ایرانند بر پایبندی ایران به موافقتنامه های پیشین خود و شفاف سازی برنامه های هسته ایش و پاسخگویی این کشور به مسائل حل نشده ای که از سوی آژانس بین المللی انرژی اتمی مطرح شده است تاکید دارند.
پس همانگونه که دیروز سعی داشتم به شما بگویم، ایالات متحده به همراه شرکای خود در حال تلاش است تا به ایران تفهیم شود که این کشور تنها دو گزینه در پیش رو دارد: یکی رفتار مطابق با معیارها و تفاهمات بین المللی که موجب نگرانی در خصوص مقاصد ایران و نقض توافقات قبلی این کشور نخواهند شد، و دیگری، ادامه فعالیت هایی که جامعه بین الملل آن ها را خطرناک و تهدید کننده خوانده و شبهاتی دراین باب ایجاد می کند که ایران مایل است تبدیل به عضوی از جامعه بین الملل شود که باید در برابر بقیه پاسخگو باشد. اینها گزینه های پیش روی ایران هستند و ما در دیپلماسی ای که اتخاذ کرده ایم ودرهمکاری با شرکای خود تلاش داریم به ایران تفهیم کنیم که ازانتخاب راه شفاف سازی، آشکارسازی و احترام به نگرانی های جامعه بین الملل نفع خواهد برد.
سوال: آیا ممکن است توضیح دهید چرا هنوز خواستار ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت نشده اید؟ با توجه به اینکه شما – در واقع سیاست ایالات متحده، همواره در خصوص عواقب این گزینه ها شفاف بوده و همواره در طول این مذاکرات، که از آنها حمایت هم کرده اید، اعلام داشته اید که در صورت ناکام ماندن مذاکرات، از اروپا و دیگران خواهید خواست که از ارجاع پرونده به شورای امنیت حمایت کنند.
بدین ترتیب آیا به نظر شما مسئله این است که مذاکرات در واقع هنوز شکست نخورده است؟ آنها پیشنهاد را رد کرده اند، فعالیت ها را از سر گرفته اند، اما هنوز فکر نمی کنید مذاکرات شکست خورده، فکر می کنید هنوز امیدی باقی است؟
آقای ارلی: فکر می کنیم اتحادیه اروپا پیشنهاد مناسبی به ایران ارائه داده و به نفع ایران است که این پیشنهاد را قبول و بر مبنای آن با اروپایی ها مذاکره و همکاری کند و تعلیق را ادامه دهد.
در عین حال، نباید اینگونه تصور شود که در سیاست ما در این خصوص، یا در دیدگاه ما مبنی بر اینکه نقض تعهدات پادمانی مربوط به پیمان منع گسترش سلاح های هسته ای مسئله ایست که باید به شورای امنیت ارجاع داده شود، تغییری به وجود آمده.
همانگونه که قبلا یادآور شدم، ما در حال همکاری با اروپا و سایر اعضای شورای حکام هستیم تا پاسخی بیابیم که نگرانی های جامعه بین الملل را منعکس کند، پیام محکمی در خصوص اهمیت ادامه تعلیق تبدیل اورانیوم و همکاری کامل با آژانس بین المللی انرژی اتمی صادر کند، و در عین حال بهترین نتیجه را نیز در پی داشته باشد.
این رویکرد از عناصر گوناگونی تشکیل شده، اما در حال حاضر تمایل ندارم در مورد این عناصر وارد جزئیات شوم. اجازه بدهید تا دیپلمات ها در وین و در پایتخت ها کار خود را انجام دهند و سپس به این مطلب بپردازیم.
سوال: خب، در ادامه بحث همکاری با پایتخت ها، رئیس جمهور جدید ایران اعلام کرده که نظرات جدیدی دارد. آیا این حرکات ایران را بخشی از استراتژی چانه زنی و مذاکره تلقی می کنید یا – به نظر نمی رسد که آنها را به عنوان حرف آخر تلقی کنید؟
آقای ارلی: مطلبی که به عقیده من امروز در جلسه وین آشکار شد این بود که -- مجددا تکرار می کنم -- که یک انتخاب و یک مرز روشن در پیش روی ایران وجود دارد و آن این که می توان یا با موافقتنامه های بین المللی بازی کرد و برنامه هایی دنبال کرد که موجب نگرانی جامعه بین المللی می شوند، یا آنچه که همه به عنوان مسئله شناسایی کرده اند را مورد خطاب قرار داد، راست گفت، و مانند عضو مسئولی از یک سازمان بین المللی ای که تحت آن مسئولیت شفاف بودن و شفاف سازی وجود دارد رفتار کرد. رفتار ایران تاکنون اینگونه نبوده است.
سوال: رئیس جمهور جدید ایران اعلام کرده که نظرات جدیدی دارد. آیا تمایلی به شنیدن آنها دارید؟
آقای ارلی: می دانید ما – مجال اکنون بدست آمده و نگرانی ها و خواست های جامعه بین المللی از ایران هم روشن هستند. پس فکر می کنم انتظار و خواسته جامعه بین المللی از ایران کاملا صریح و روشن باشد و برای درک این که آنها چه باید انجام دهند به یک دانشمند هسته ای نیازی نباشد.
سوال: شاید تنها برای درک بهتر این که شما چه میکنید به یک دانشمند هسته ای نیاز باشد. دیروز شما گفتید آنها --
آقای ارلی: نشد، شما فقط یک روزنامه نگارید. (خنده)
سوال: بله، خب، باشد. من فقط یک روزنامه نگار هستم، نه یک دانشمند هسته ای. شما دیروز در اظهارات خود گفتید که آنها پیشنهاد اروپا را تحقیر و رد کرده اند. اگر اشتباه می کنم لطفا تصحیح بفرمایید: به نظر می رسد که امروز می گویید برای تغییر عقیده به آنها فرصت می دهید.
آقای ارلی: آنچه -- دیدگاه هایی که در جلسه شورای حکام مطرح شد مبنی بر تمایل اعضا به ادامه تعلیق فعالیت های تبدیلی هسته ای از سوی ایران بود. این مسئله بسیار با اهمیت است. و اگر بتوان این هیولا را مجددا به قفس خود بازگرداند، عالی است. همانطور که خطاب به همکار شما اظهار داشتم، گزینه های پیش روی ایران روشن هستند و این ایران است که باید یکی از آنها را انتخاب کند و تصمیم نهایی را بگیرد.
سوال: در ادامه همین مطلب، به نظر می رسد که ایران از هم اکنون گزینه خود را انتخاب کرده باشد. بدین معنی که طی چند هفته اخیر، از غرب شنیده ایم -- از آلمان، از فرانسه، از بریتانیا -- که در صورت از سر گیری مجدد فعالیت های تبدیلی هسته ای از سوی ایران، پرونده به شورای امنیت خواهد رفت. این مطلب را از ایالات متحده نیز شنیده ایم. بیش از آنچه گفته اید دیگر چه می توان گفت که آنها را از اینگونه اعمال باز دارد؟
آقای ارلی: نمی خواهم از جانب بریتانیا و فرانسه و آلمان صحبت کنم و نظر بدهم. فکر می کنم صحبت های دیروز آنان روشن بوده باشد و امروز نیز در جلسه شورای حکام روشن صحبت کرده باشند. صحبت آنها این بود که این گام تاسف آور است، که این گام موجب نگرانی است، که ایران باید اقداماتی صورت دهد که پایبندی خود به موافقت های بین المللی و تمایلات جامعه بین المللی را به نمایش بگذارد. و در خصوص گام های بعدی که در پی خواهند آمد در جلسه آتی شورای حکام گفتگو خواهد شد.
سوال: خب، سوال من این بود که چرا ایران باید مسئله را جدی بگیرد؟ با توجه به اینکه پس از ماه ها شنیدن این مطلب که مسئله به شورای امنیت ارجاع داده می شود هنوز چنین اقدامی صورت نگرفته، ایران به چه دلیل باید اساسا چیزی را اکنون جدی بگیرد؟
آقای ارلی: ایران باید -- هر کشوری که موضوع قطعنامه های پی در پی انتقادی شورای حکام و دیپلماسی جمعی بین المللی قرار گیرد باید به عقیده من عواقب ایستادن در برابر اراده جامعه بین المللی و عواقب زیر سوال بردن صداقت خود نسبت به پایبندی به موافقتنامه های بین المللی را جدی بگیرد.
...
سوال: ایران اعلام کرده که برد و دقت موشک شهاب 3 خود را از 1800 کیلومتر به 2000 کیلومتر افزایش داده. و همچنین اعلام کرده که در صورتی که ایالات متحده و اسرائیل به تاسیسات هسته ای این کشور حمله کنند، تهران همکاری بین المللی در خصوص برنامه های هسته ای خود را قطع خواهد کرد. آیا این را به منزله یک تهدید ارزیابی می کنید؟
آقای ارلی: من از این اظهارات بی اطلاع هستم.
سوال: اینها اظهارات وزیر دفاع کابینه رئیس جمهور پیشین است.
آقای ارلی: بله، خب، همانطور که گفتم، من از این اظهارات بی اطلاع هستم. مسئله، مسئله حمله کردن یا حمله نکردن نیست. مسئله، به دست آوردن توان تسلیحاتی هسته ای به صورت پنهانی است. مسئله پیام بسیار روشن آژانس بین المللی انرژی اتمی و جامعه بین المللی به ایران مبنی بر اینکه فعالیت های این کشور نگران کننده اند است. مسئله پیشنهاد راهی به ایران برای خروج از بن بستی است که خود به داخل آن قدم گذاشته است.
تا جایی که به برنامه های موشکی مربوط می شود، مطلبی در خصوص ارزیابی های جدید یا واکنش های جدید نسبت به برنامه های موشکی ایران ندارم تا با شما در میان بگذارم، به غیر از تکرار نگرانی های دیرین ما از اینکه ایران برنامه هایی برای ساخت سلاح های هسته ای و سیستم های تحویل دارد که موجب نگرانی و تهدید زا بوده و اینکه این تهدیدات باید با اتخاذ سیاست های مناسب و جلب حمایت بین المللی از این سیاسیت ها دفع شوند. و آنچه اکنون شاهد آن هستیم این است که این سیاست ها در حال پیشروی و جلب حمایت گسترده هستند.
سوال: سوال دوم در خصوص اکبر گنجی است؛ روزنامه نگار اصلاح طلب ایرانی که ادامه حبس او موجبات نگرانی خاص پرزیدنت بوش را فراهم آورده است. امروز گزارشی از مسئولین ایران مبنی بر اینکه گنجی به اعتصاب غذای خود پایان داده است دریافت شد. با این وجود، یکی از بستگان نزدیک او به صدای آمریکا گفته که آنها قادر به تایید این مطلب نیستند. آیا خبر تازه ای در این خصوص دارید --
آقای ارلی: من این خبر را نمی توانم تایید کنم. اما آنچه قابل تایید است این است که اکبر گنجی هنوز زندانی است، اینکه او نباید زندانی باشد، اینکه زندانی بودن او غلط است، و اینکه زمان آزادی این مدافع شجاع حقوق بشر و آزادی های اساسی مدت ها پیش سر رسیده است. و اینکه در زندان به سر بردن و مورد چنین رفتارهای غیر انسانی ای قرار داشتن فردی در مقام و صداقت اکبر گنجی گویای نوع رژیمی است که ما با آن مواجه هستیم.
سوال: فقط اینکه -- این رفتارهای غیر انسانی چه رفتارهایی هستند؟
آقای ارلی: او بیمار است. از او مراقبت های لازم پزشکی به عمل نمی آید. و اکبر گنجی برای اتهاماتی که اصولا نباید به خاطر آنها زندانی می شد تحت شرایط بسیار سخت و کاملا نامناسبی به شدت رنج می برد.
سوال: آیا شما خواستار آزادی سایر زندانی های سیاسی نیز هستید؟
آقای ارلی: معلوم است، بله.
سوال: به برنامه هسته ای ایران بازگردیم. شما درسخنانتان تاکنون شش بار به جامعه بین المللی اشاره کرده اید. به غیر از ایالات متحده و سه کشور اروپایی، چه کشورهایی دیگری نگران مقاصد ایرانند ؟
آقای ارلی: شمار زیادی از اعضای دیگر شورای حکام هستند که نگرانی خود را از تصمیمات ایران و اهمیت ادامه تعلیق ابراز داشته اند. این نکته اول.
نکته دوم اینکه فکر می کنم از تغییراتی که روسیه در رویکرد خود نسبت به برنامه هسته ای ایران داده آگاه باشید. روسیه یکی از اعضای بسیار مهم جامعه جهانی است که در مقطعی از زمان موضع خاصی نسبت به برنامه هسته ای ایران داشت و اکنون، در پاسخ به اقدامات ایران و در پاسخ به نگرانی های جامعه بین المللی متوجه توان بالقوه گسترشی ایران شده، در پی الگوهای رفتاری فریبکارانه و غیر شفاف ایران نسبت به مقاصد این کشور مشکوک شده، و در نتیجه، برای نیروگاه بوشهر ایران قرارداد چرخه سوخت بسته با این کشور امضا کرده است.
منظور من این است که مجموع این مسائل بر این نکته دلالت دارد که این مسئله آنگونه که برخی می خواهند آن را جلوه دهند، مسئله ای بین ایالات متحده و ایران نیست، بلکه نگرانی گسترده و مشترکی است از الگوی تکرار شونده ای از فریبکاری که مقاصد و نیت این کشور را زیر سوال می برد.
سوال: پس شما اعتقاد دارید که قطعنامه ای که به تصور شما فردا صادر خواهد شد، اجماع بیشتری نسبت گذشته کسب خواهد کرد؟
آقای ارلی: من هیچ نوع پیش بینی ای نخواهم کرد. به اعتقاد من، آنچه اکنون شاهد آن هستیم -- و بخصوص همانطور که در پیشنهاد سه کشور اروپایی لحاظ شده است -- تشخیص رو به اطمینان این موضوع است که ایران بر پیگیری برنامه و فعالیتی تاکید دارد که با تفاهمات بین المللی و دیدگاه جامعه بین الملل از رفتار مسئولانه مغایر است.
سوال: آدام، نظرت نسبت به این استدلال چیست که بسیاری معتقدند شما فعلا سیاست ایالات متحده را مبنی بر ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت دنبال نخواهید کرد چون درست است که این اجماع آرا رو به افزایش است اما هنوز آن قدر افزایش نیافته تا ازحمایت کافی شورای حکام برخوردار شود، زیرا همانطور که تری تلویحا به آن اشاره میکند در گذشته رفتار فریبکارانه آنها که خودت نیز بارها به آن اشاره داشتی به آن حد نبوده که مستحق رفتن به شورای امنیت بوده باشد؟
آقای ارلی: ما دست بر نخواهیم داشت.
سوال: آیا دست بر نداشتن به منزله تایید این نکته است که به دلیل عدم برخورداری از حمایت کافی اعضای شورای حکام، ایران را فعلا به شورای امنیت نخواهید برد؟
آقای ارلی: فکر می کنم به منزله تایید این نکته است که مواجهه با ایران مستلزم کوشش های چند جانبه است، و اینکه بهترین راه مدیریت این مسئله اطمینان از جلب قوی ترین اجماع ممکن در شورای حکام است.
سوال: بلی، آقای ارلی، چرا ایران نباید برنامه هسته ای داشته باشد در حالی که دیگران باید از این حق برخوردار باشند – کشور هایی چون ایالات متحده آمریکا، اسرائیل، هند، پاکستان، و غیره. فهرست این قبیل کشورها طولانی است. چرا یک سیاست ممنوعیت واحد و همگانی اتخاذ نشود؟
آقای ارلی: فکر می کنم دیدگاه های ما در خصوص منع گسترش و توان هسته ای به خوبی شناخته شده باشند. مقایسه های زیادی صورت می گیرد. دیروز با این مسئله به شکل گسترده ای مواجه بودیم. پیمان های بین المللی وجود دارند. ما انتظار داریم که کشورهای عضو این پیمان ها به تعهدات خود پایبند باشند. و هنگامی که شاهد عدم انطباق هستیم، به همراه شرکای خود اقداماتی صورت می دهیم که به تشخیص ما شایسته و ضروری هستند.
هر مورد با دیگری متفاوت است. تاریخچه، شرایط، و ملاحظات در هر مورد متفاوت است. در خصوص ایران، با توجه به مرحله ای که این کشور در برنامه خود قرار دارد، و با توجه به آنچه می گویند و آنچه انجام می دهند، ما معتقد هستیم که رویکرد فعلی ما موثرترین و مناسب ترین رویکرد ممکن است.
سوال: (غیر قابل شنیدن) این استراتژی برای همه مضر است. چرا یک سیاست ممنوعیت همگانی اتخاذ نشود؟ به چه دلیل؟
آقای ارلی: به عقیده من اصول همگانی ای داریم که در موافقتنامه های بین المللی و تعهدات بین المللی و شیوه های بین المللی لحاظ شده است و باید به آنها عمل کنیم. و به منظور مدیریت دیپلماسی خود، ما باید این اصول را مطابق با معیارهای بین المللی و تشخیص شرایط اختصاصی هر مورد خاص اعمال کنیم. متشکرم.
(پايان متن)
|
