نویسنده: شریل پلرین
عضوهیئت تحریریه
واشنگتن- با وجود آماری که از مرگ و میر فقیرترین وآسیب پذیر ترین مردم جهان در پی ابتلا به یکی از قدیمی ترین انگل ها در دست است، راه های مؤثری برای مبارزه با بیماری مهلک مالاریا و تلاش هایی در سطح بین المللی برای آشنایی بیشتر با این بیماری و مهار آن وجود دارد.
مالاریا هرسال 500 میلیون تن از جمعیت جهان را مبتلا و بیش از یک میلیون تن را از بین می برد – این قربانیان را غالبا ً کودکان، نوجوانان، و زنان باردار تشکیل می دهند که بیشتر آن ها ساکنان آفریقا هستند. مبارزه با این بیماری به تلاش سرسختانۀ بسیاری از افراد در سراسر جهان نیاز دارد که از همۀ آن ها در 25 آوریل، روز جهانی
مالاریا قدردانی می شود.
این روز جهانی – که از سوی مجمع جهانی بهداشت وابسته به سازمان جهانی بهداشت در سال 2007 تعیین شد – فرصتی برای کشور های درگیر با مالاریا فراهم می کند تا از تجربیات یکدیگر آگاه شوند، و به اهداکنندگان جدید امکان آن را می دهد تا به مشارکت جهانی مبارزه با مالاریا ملحق گردند، و به مؤسسات تحقیقاتی و دانشگاهی اجازه می دهد پیشرفت های علمی و آخرین دستاورد های خود در این زمینه را برای آشنایی عموم و کارشناسان مطرح نمایند و نیز شرکت ها و بنیاد ها اقدامات موفقیت آمیز خود را به اطلاع همگان برسانند.
دکتر جیمز هرینگتون، رییس قسمت روابط بین الملل مرکز بین المللی فوگارتی، وابسته به مؤسسات ملی بهداشت به America.govاظهار داشت، مالاریا یک بیماری وحشتناک، دائمی و دیرین است که سابقۀ آن به هزاران سال قبل باز می گردد. به همیت خاطر، پشۀ ناقل این بیماری خود را با همه نوع شرایط تطبیق داده و قابلیت های زیادی در انتقال انگل مسبب این بیماری، یافته است. اما این بدان معنا نیست که مالاریا را نتوان ریشه کن کرد.
جدا کردن انسان از پشه
مالاریا یک بیماری قابل انتقال از طریق پشه است که عامل آن یک انگل تک سلولی موسوم به پلاسمودیوم فالسیپاروم، و سه گونۀ بسیار مشابه آن می باشد. هر انگل، بخشی از دورۀ حیات خود را در بدن انسان و بخشی از آن را در سیستم زیستی پشه می گذراند. این انگل از طریق نیش پشۀ آنوفل ماده به انسان منتقل می شود.
در ایالات متحده، مالاریا تا مدت ها در مناطق مرطوب جنوب کشور، مشکل حادی بود. در سال 1947، مرکز بیماری های قابل انتقال خدمات بهداشت همگانی – امروزه، مرکز پیشگیری و کنترل بیماری ها – همراه با ادارات بهداشت 13 ایالت از ایالات جنوبی، برنامۀ ملی ریشه کن کردن مالاریا را مطرح نمودند. این برنامه اساسا ً استفاده از مادۀ شیمیایی دیکلورودیفنیلتریکلورواتان (DDT) برای گند زدایی سطوح داخلی منازل روستایی و ساختمان های بخش هایی از کشور بود که این بیماری در آن شیوع داشت.
در همان حال، مقامات درۀ تنسی مشغول تغییر دادن مسیر آبراه ها در آن منطقه، برای تولید برق از انرژی آب و خشک کردن زمین های باتلاقی محل تخمگذاری پشه های آلوده بودند. در همان زمان، شکوفایی اقتصادی در آمریکا موجب روی آوردن بسیاری از آمریکاییان به شهرنشینی و به تبع آن دور شدن از مناطق پشه خیز روستا ها بود. در اواخر سال 1949، مالاریا از مشکلات بهداشتی کشور محسوب نمی شد.
در سال 1972، وقتی برخی مشکلات سلامتی و بهداشت به استفاده از مادۀ شیمیایی DDT نسبت داده شد، استفاده از این ماده در ایالات متحده ممنوع اعلام گردید . در سال 2006، علیرغم بحث هایی درمورد بی خطر بودن یا نبودن این ماده، سازمان جهانی بهداشت با صدور بیانیه ای استفاده از آن را در مکان های بسته – و نه در زمین های کشاورزی – برای مبارزه با مالاریا در مناطقی که این بیماری شایع است، مجاز دانست.
هرینگتون گفت: "یکی از موفقیت های قابل ذکر این است که مادۀ DDT و سایر ترکیبات مشابه آن نه تنها حشره را نابود می کنند، بلکه خاصیت دفع آن را نیز دارند. این ماده، پشه های آلوده را از مردم دور نگه می دارد.
هرینگتون اضافه کرد، جامعۀ بهداشت همگانی، از ممنوعیت استفاده از DDT در فضا های باز، حمایت می کند.
اقدامات کلیدی
به گفتۀ سازمان جهانی بهداشت، اقدامات کلیدی برای مهار بیماری مالاریا شامل موارد زیر است، سمپاشی در فضا های بسته؛ درمان بیماری با آرتمیسینین، دارویی که از گیاه افسنطین گرفته می شود، همراه با دارو های فرعی دستۀ دوم یا سوم؛ و استفاده از پشه بند های آغشته به حشره کش.
استفادۀ توأم آرتمیسینین، که حیات انگل را در بدن انسان مختل می کند، با سولفادوکسین پیریمتامین و آمودیکین، موجب از بین رفتن مقاومت این انگل در برابر هر یک از دارو های ضروری است.
در بیانیۀ سازمان جهانی بهداشت آمده است: " در صورتی که آرتمیسینین به طور صحیح در ترکیب با سایر دارو های ضد مالاریا استفاده شود، تا 95 درصد در معالجۀ این بیماری اثر دارد و احتمال مقاوم شدن انگل در برابر دارو ها هم بسیار کم می شود."
مشکل این جاست که پرورش آرتمیسینین به طور طبیعی 18 ماه به طول می انجامد و تا به حال کسی موفق نشده این ترکیب را در آزمایشگاه تولید کند.
اما به گفتۀ جوئل برمن، مارتین آلیلیو ونیکلاس وایت در خلاصۀ " شناسایی و شکست بار سنگین و غیر قابل تحمل مالاریا III :پیشرفت ودورنما"، یک ضمیمۀ 42 صفحه ای که در دسامبر 2007، همراه با نشریۀ طب استوایی وبهداشت آمریکا منتشر شد، همکاری شرکای دولتی و خصوصی که از سوی بنیاد بیل و ملیندا گیتس حمایت می گردد، با استفاده از بیولوژی مصنوعی در حال ساخت آرتمیسینین مقرون به صرفه ای هستند که از میکروب ها مشتق می شود.
اقدام سوم، یعنی پشه بند های آغشته به حشره کش، پشه را از انسان جدا می کند. هرینگتون گفت، پشۀ آنوفل که انتقال دهندۀ بیماری مالاریاست، شب هنگام تغذیه می کند و برای همین، این پشه بند ها بسیار مؤثر بوده اند.
او اضافه کرد، "مطالعات نشان داده است که میزان مرگ ومیر کودکان در اثر ابتلا به مالاریا در مناطق آلوده به این بیماری در آفریقا، به یک سوم تقلیل پیدا کرده است."
هرینگتون گفت، علاوه بر این ابزار و در طولانی مدت، برنامه های آموزش درمورد مالاریا، پژوهش و توسعۀ اقتصادی، بهترین راه ها برای مقابله با این بیماری است.
اوگفت، "مالاریا علت ومعلول فقر است. توسعۀ اقتصادی یک ابزار کلیدی طولانی مدت برای مقابله با این بیماری دهشتناک است."
برای اطلاعات بیشتر به پیوندهای زیر مراجعه کنید.
سازمان جهانی بهداشت
ضمیمۀ مالاریا در تارنمای مرکز بین المللی فوگارتی
متن بیانات لورا بوش، بانوی اول، دربارۀ روز جهانی مالاریا در تارنمای کاخ سفید در دسترس است.
|
