نوشته ژاکلین اس پورث
عضو هیئت تحریریه
واشنگتن – کشورهای عضو پیمان عدم گسترش سلاح های هسته ای (NPT) که در سال 1970 منعقد شد، در نشست خود در سوئیس، در 28 آوریل، در مورد راه های جلوگیری از گسترش سلاح های هسته ای، تشویق خلع سلاح و ترویج همکاری برای استفاده صلح آمیز از انرژی هسته ای بحث خواهند کردد.
این دومین نشست از سه نشست قبل از ارائه توصیه های رسمی در کنفرانس تجدید نظر در پیمان NPT در سال 2010 خواهد بود. این پیمان در سال 1995 بدون هیچ محدودیتی گسترش یافت و هر پنج سال یکبار باید مورد تجدیدنظر قرار گیرد.
بر اساس مفاد پیمان NPT، کشورهای دارای سلاح هسته ای موافقت کرده اند که سلاح اتمی را به دیگران منتقل نسازند و یا کشورهای غیر اتمی را به تولید سلاح اتمی و یا دستیابی به این قبیل سلاح ها تشویق نکنند. و کشورهای غیر هسته ای نیز موافقت کرده اند که سلاح های هسته ای تولید نکنند و یا آنرا از دیگران دریافت ندارند.
شرکت کنندگان در جلسه ژنو، به ریاست ولادمیر یلچنکو ، سفیر اوکراین، بر موضوعاتی که به اصول پایه ای پیمان مربوط است، تاکید خواهند داشت. کریستوفر فورد ، نماینده مخصوص ایالات متحده در عدم گسترش سلاح های هسته ای می گوید که چرخۀ بازنگری "فرصت منحصر به فردی برای تبادل دیدگاه های کشورها در باره چگونگی رسیدن پیمان به اهداف و انتظارات خود و توسعه زمینه های مشترک در این مورد که چگونه می توان به بهبود آن کمک کرد،" است.
در حالیکه نیاز به توافق و رضایت عمومی و یا هرگونه پیش بینی در این موقعیت وجود ندارد، فورد به شبکه خبر آمریکا گفت: "ما همه وظیفه داریم سیاست های همگرایانه گسترده تری را برای کنفرانس بازنگری سال 2010 در پیش گیریم."
بنا به گفتۀ او، ایالات متحده امیدوار است پیشرفتی به سوی توافق در مورد اصول کلیدی حداقل دربرخی از موضوعات مهم به دست آید. همانگونه که در طول کنفرانس مقدماتی NPT در سال 2007 این حالت پیش آمد، ایالات متحده بر آنچه که می توان برای کمک به پیمان به منظور پاسخ به چالش های موجود در گسترش سلاح های هسته ای انجام داد، تمرکز خواهد داشت.
زمینه دیگر مورد علاقه ایالات متحده گسترش استفاده صلح آمیز از انرژی هسته ای به طریقی است که فورد از آن به عنوان "گسترش به روش مسئولانه" یاد می کند. وی گفت این امر به دلایل مختلف مهم است. از جمله این موارد، ارزش بسیارزیاد این انرژی به عنوان "عنصری اساسی در توسعه جهانی است که به لحاظ محیط زیستی مسئولانه عمل می کند ،" و این در هنگامی است که تقاضا برای انرژی رو به افزایش است.
فوردگفت این موضوع بیش از هر موضوعی مورد توجه است زیرا "ارائه پیشنهادهای هوشیارانه در این زمینه، مانند اطمینان از عرضه سوخت برای رآکتور، می تواند به گسترش نیروگاه های هسته ای کمک کند" و این موضوع می تواند کشورها را متقاعد سازد که آنان نیازی به توسعه ظرفیت های تولید سوخت ندارند. این امر بسیار مطلوب است زیرا در غیر این صورت خطر اشاعۀ سلاح های هسته ای وجود خواهد داشت زیرا مواد شکاف پذیر هسته ای تولید شده برای سوخت، می تواند به صورت مستقیم در تولید سلاح های هسته ای مورد استفاده قرار گیرد.
ایالات متحده همچنین بر نیاز به تقویت توانائی پیمان در تشخیص و در صورت نیاز، واکنش در برابر ترک پیمان را توسط کشورهایی که از تعهدات خود تخطی کرده اند، بر جسته خواهد ساخت.
فورد در پایان گفت که ایالات متحده " نمونه ای از سوابق انجام امور،" در خلع سلاح هسته ای توسط خود و هم چنین "نقش سازنده و بی نظیر" اخیر خود در مباحث بین المللی خلع سلاح، ارائه خواهد داد. مقامات ایالات متحده در مورد این مطلب که چگونه سیاست های ایالات متحده "می تواند به ایجاد بنیان هائی" برای برقراری نوعی محیط امن مورد نیاز برای "تبدیل شدن خلع سلاح هسته ای به انتخابی جذاب و قابل تحقق برای کشورهای دارنده سلاح هسته ای " کمک کند.
تحقیق برای زمینه های مشترک
فورد گفت: "ما با همکاران خود برای رسیدن به موضعی مشترک در موضوعات نیازمند بازنگری در پیمان، برنامه ریزی کرده ایم، زیرا برخی موضوعات به مرحله ای از "تکامل" رسیده اند که بتوانند به عنوان سنگ بنای توافق اولیه سند نهائی که در سال 2010 تدوین خواهد شد،مورد استفاده قرار گیرند.
ویلیام پوتر ، مدیر مرکز جیمز مارتین برای مطالعات خلع سلاح در موسسه مونتری کالیفرنیا، 9 مانع را که پیمان با آن مواجه است مشخص کرده است. در راس این فهرست "عدم انعطاف رو به افزایش در مواضع ملی قرار دارد،" که توسط کشورهای دارای سلاح های هسته ای و یا فاقد آن، اتخاذ می شود.
وی می گوید در مورد حالت موجود NPT خوشبین نیست.بخشی ازاین اعتقاد ناشی از "غیر واقعی بودن کیفیت مباحث" است که به عقیده وی در بسیاری موارد روند بازنگری را تحت الشعاع قرار می دهد و بخش دیگر از اعتقاد به حصول توافق جمعی در بین بعضی از اعضاء سرچشمه می گیرد که مانع تصمیم گیری در مورد خطرات عاجل هسته ای می شود.
پوتر در ژنو، در حالیکه شرکت کنندگان سرگرم چانه زدن در مورد موضوعات عادی هستند، زنگ خطر را در این مورد که اغلب "نکات اصلی در باره گسترش سلاح های هسته ای و چالش های گریبانگیرخلع سلاح هسته ای فراموش شده است " به صدا خواهد آورد.
پوتر هشدار می دهد که "زمان به نفع ما نیست. ما وقتی برای به عقب انداختن مباحث نداریم. ما نمی توانیم تا ت سه روزه پایانی جلسات برای مباحث واقعی صبر کنیم."
پوتر اظهار داشت، آنچه که شدیداً مورد نیاز قرار دارد بحثی گسترده و عمیق در باره مبرم ترین چالش های روز است که به فراهم ساختن زمینه های مشترک در مورد چگونگی برخورد با این چالش ها منجر شود.
برای اطلاعات بیشتر به این تارنما مراجعه کنید.
|
