از مرلی دی. کلرهالز
عضو هیئت تحریریه
واشنگتن – دینا پرینو، وزیر مطبوعات در کاخ سفید، می گوید، سوریه به سازمان انرژی اتمی (IAEA) اعلام نکرد که با کمک دانشمندان اتمی و مهندسان کره شمالی در حال ساختن یک راکتور اتمی در منطقه ای دور افتاده در شرق سوریه است و پس از اینکه راکتوردر سپتامبر 2007 ویران شد، همه تلاش خود را به کار بست تا مدارک را از میان ببرد.
پرینو در یک بیانیه از پیش آماده شده در 24 آوریل گفت: "تنها فایدۀ این مخفی کاری این بود که ما در عقیده خود دایر بر اینکه آن راکتور برای مقاصد صلح آمیز در نظر گرفته نشده بود، راسخ تر شویم. "ما در حال آگاه کردن IAEA از این جریان هستیم."
محمد البرادعی، مدیر کل IAEA روز 25 آوریل در وین تاکید کرد که دفترش اطلاعات ایالات متحده را دریافت کرده است، راکتور هنوز شروع به کار نکرده و در تماس با مواد اتمی قرار نگرفته بوده است.
البرادعی گفت: " آژانس با این اطلاعات با جدیتی که لازم است برخورد خواهد کرد و صحت اطلاعات را مورد بررسی قرار خواهد داد." "سوریه به موجب موافقتنامه ایمنی با IAEA موظف است برنامه ریزی و ساخت هرگونه تأسیسات اتمی را به اطلاع آژانس برساند."
سوریه از سال 1963 یکی از اعضای پیمان منع گسترش سلاح های هسته ای که 144 کشور به آن پیوسته اند بوده و یک راکتور تحقیقی کوچک فعال دارد است که مورد بازرسی های معمول سازمان ملل قرار می گیرد.
مقامات ارشد اطلاعاتی ایالات متحده روز 24 آوریل در یک نشست توجیهی کاخ سفید در باره پیشینه موضوع گفتند آغاز مذاکرات بین مقامات هسته ای کره شمالی و مقامات ارشد سوری در رابطه با این راکتور هسته ای به 1997 برمی گردد. بنا به اظهار آنها، ایالات متحده در2001 کسب اطلاعات قطعی در مورد این پروژه را آغاز کرد ولی اطلاعاتی نیز به دست آورده بود که به چندین سال پیش مربوط می شدند.
پرینو گفت: "دولت سوریه باید در مورد فعالیت های اتمی غیر قانونی خود با دنیا صادق باشد. دولت سوریه از تروریسم حمایت می کند، به کارهایی دست می زند که لبنان را نا امن می سازد، اجازه عبور و مرور به جنگجویان خارجی به عراق می دهد و مردم خودش را سرکوب می کند."
یک مقام ارشد اطلاعاتی ایالات متحده گفت راکتور اتمی در دست ساختمان، نزدیک الکیبر در حاشیه شرقی رود فرات در استان دیر الزاور، صبح 6 سپتامبر 2007 طی یک حمله هوایی توسط اسراییل نابود شد. یک مقام کاخ سفید گفت: "سوریه بقایای ساختمان راکتور را طی یک تخریب گسترده کنترل شده در 10 اکتبر 2007، در راستای تلاش های مستمرش برای از بین بردن همه مدارک مربوط به وجود این راکتور، از بین برد."
کمی جلوتر در 24 آوریل، همان مقامات ارشد اطلاعاتی ، با ارائه عکس های گرفته شده قبلی، در حین و بعد از عملیات ساختمانی و نیز نشان دادن خرابی پس از نابودی راکتور در حمله هوایی ، اطلاعاتی در اختیار کنگرۀ ایالات متحده گذاشتند. بنا به گفتۀ مقام ارشد اجرایی، افزوده بر این، 22 عضو اصلی کنگره در سپتامبر و اکتبر 2007 توسط مقامات امنیتی توجیه اطلاعاتی شدند.
مقام ارشد اجرایی گفت که رژیم دمشق، از جمله پرزیدنت بشار الاسد، "به طور مشخص و با شدت این موضوع را که یک نیروگاه اتمی تخریب شده یا سوریه دارای تسهیلات اتمی اعلام نشده است تکذیب کرد. سوریه برای مخفی کردن وجود و ماهیت راکتور الکیبر،هم در زمان ساختن و هم پس از ویران شدنش، به اقدامات خارق العاده ای دست زده است..
مامور اطلاعاتی گفت، اطلاعات گرد آمده نشان می دهد که سوریه در اوت 2007 در حال ساختن یک راکتور اتمی با گاز خنک شونده استفاده از گرافیت بوده و راکتور تا مرحله بهره برداری فاصله چندانی نداشته و قادر به تولید پلوتونیوم برای سلاح های هسته ای نیز بوده است.
یک مقام ارشد اجرایی گفت: "ما بر اساس اطلاعات گوناگون، متقاعد شده ایم که کره شمالی، قبل و بعد از اینکه راکتور تخریب شد، به فعالیت های اتمی پنهانی سوریه کمک کرده است. این راکتور برای تولید برق در نظر گرفته نشده بود و برای تحقیق هم مناسب نبود."
این مقامات امنیتی گفتند تنها کشوری که در طول 35 سال گذشته چنین نوع راکتوری ساخته، کره شمالی است. آنها گفتند این راکتوربا بر اساس همان طرح راکتور پلوتونیوم یانگبیون در کره شمالی، ساخته شده است. به گفته آنها، دیوارهای پرده ای و سقف های کاذب برای پنهان کردن طرح به راکتور سوریه افزوده شده بودند.
مقامات ارشد اطلاعاتی ایالات متحده گفتند: "اطلاعات ما همچنین نشان دهنده دست داشتن کره ای های مرتبط با مسائل هسته ای در طرحی در یکی از نقاط منطقه است. و ما همچنین مدارکی از محموله ای که در سال 2006، به احتمال بسیار زیاد از کره شمالی به محل این راکتور منتقل شده بود، در دست داریم."
آنها گفتند ،راکتور "پیش از آنکه با سوخت اورانیوم تغذیه شود" طی حمله هوایی اسراییل از بین رفت. یکی از عکس هایی که مقامات اطلاعاتی طی جلسه مطبوعاتی مربوط به پیشینه موضوع در کاخ سفید، به مطبوعات نشان دادند، چون چیبو، دانشمند اتمی کره شمالی، را که در توسعه راکتور یانگبیون فعال است، در محل نشان می داد.
بنا به اظهار یک مقام بلندپایۀ اجرایی طی نشست مطبوعاتی، این اطلاعات به منظور جلوگیری از "درگیری و شاید حتی یک رویارویی گسترده تر در منطقه خاورمیانه، زودتر منتشر نشده. ما نگران بودیم که اگر خبر وجود و سپس ویرانی راکتور به اطلاع عموم برسد و از طرف مقامات تایید شود، اطلاعات سریعا پخش شود و سوریه برای دست زدن به اقدام تلافی جویانه فشار بیشتری را احساس کند."
این مقام برجسته گفت با گذشت زمان خطر درگیری های بیشتر کاهش پیدا کرده است و اطلاعات به طور کامل در اختیار کنگره قرار گرفت و برای عموم آشکار شد.
مقام برجسته اجرایی همچنین گفت که علنی کردن، این اطلاعات باعث افزایش قدرت مذاکره کنندگان صحبت های شش جانبه با کره شمالی می شود و به آن ها اجازه می دهد تا گزارش دقیق تری از برنامه های هسته ای کره شمالی به دست بیاورند.
این مقام افزود: "ما معتقدیم و امیدواریم که این کره شمالی را تشویق کند تا به فعالیت هایش در راستای گسترش سلاح های هسته ای اعتراف کند و همچنین گزارش کامل تر و دقیق تری از فعالیت های پلوتونیوم و غنی سازی خود در اختیار بگذارد."
دریادار مایکل مالن، رییس ستاد مشترک [نیروهای مسلح]، در نشست مطبوعاتی پنتاگون در 25 آوریل گفت که این فرصت "باید برای همه ما یک یادآوری از خطرات واقعی گسترش سلاح های هسته ای و نیاز به کوشش دوباره خودمان برای جلوگیری از گسترش سلاح های کشتار جمعی، به ویژه در دست کشورها یا گروه های مرتبط با تروریست ه، باشد."
جوزف بایدن، رییس کمیته روابط خارجی سنا گفت، جز درصورت تایید این نکته که کره شمالی دیگر به گسترش سلاح های هسته ای اشتغال ندارد، مجازات های اقتصادی علیه آن کشورنباید ملغی شوند. کره شمالی در اکتبر 2006 یک بمب هسته ای را آزمایش کرد.
بایدن در یک بیانیه از پیش آماده اعلام داشت: "هدف ما هم پایان بخشیدن به برنامه های هسته ای کره شمالی و نیز حصول اطمینان از این امر است که کره شمالی فن آوری خطرناک را به دیگر کشورهای بی مسئولیت منتقل نمی کند و این هدف به قوت خود باقی خواهد ماند."
هوارد برمن، رییس کمیته امور خارجی مجلس نمایندگان جزییات مربوط به طرح سوریه- کره شمالی را مضطرب کننده خواند.
برمن گفت: "ولی من فکر نمی کنم [افشای] این اطلاعات دلیلی برای تعلیق مذاکرات با کره شمالی باشند، برعکس، اطلاعاتی که در اختیار عموم قرار گرفته نشان دهنده اهمیت پافشاری بر یک ساز و کار قابل بررسی برای حصول اطمینان از این موضوع است که کره شمالی به تعهداتش مبنی بر خودداری از پخش وسایل تولید سلاح های هسته ای و پایان بخشیدن دائمی به برنامه هسته ای خود عمل می کند."
متن کامل بیانات وزیر مطبوعات کاخ سفید
White House press secretary’s statement
در تارنمای کاخ سفید موجود است.
|
